Maliyete Dayalı Fiyatlandırma Yöntemleri

9 soru

Soru 1Soru

Bir işletme piyasaya sunacağı yeni bir ürün için 'hedef getiri fiyatlandırması' yöntemini kullanmaya karar vermiştir. İşletmeye ait maliyet ve yatırım verileri aşağıda verilmiştir:

Veri TürüTutar / Miktar
Yatırım Tutarı2.000.0002.000.000 TL
Hedeflenen Yatırım Getirisi Oranı%20\%20
Beklenen Satış Hacmi50.00050.000 adet
Birim Değişken Maliyet4040 TL
Toplam Sabit Maliyet1.500.0001.500.000 TL

Buna göre, işletmenin hedeflediği getiriye ulaşabilmesi için yeni ürünün birim satış fiyatı kaç TL olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 78

Cevap

Doğru fiyat 7878 TL'dir.
Hedef getiri fiyatlandırmasında birim satış fiyatı, işletmenin katlandığı birim maliyetin üzerine yatırımdan beklenen getirinin birim başına düşen payının eklenmesiyle hesaplanır. Formül: Fiyat=BirimMaliyet+Yatırım×HedefGetiriOranıSatıs¸HacmiFiyat = Birim Maliyet + \frac{Yat\imath r\imath m \times Hedef Getiri Oran\imath}{Sat\imath\c{s} Hacmi} şeklindedir. İlk olarak birim maliyet bulunur (1.500.000/50.000+40=701.500.000 / 50.000 + 40 = 70 TL). Ardından yatırımın toplam getirisi hesaplanır (2.000.000×%20=400.0002.000.000 \times \%20 = 400.000 TL) ve bu tutar satış hacmine bölünerek birim başına getiri bulunur (400.000/50.000=8400.000 / 50.000 = 8 TL). Son aşamada birim maliyet ile birim getiri toplanarak (70+8=7870 + 8 = 78 TL) fiyata ulaşılır.

Adım Adım Çözüm

1
Birim sabit maliyetin hesaplanması
1.500.000 TL/50.000 adet=30 TL1.500.000 \text{ TL} / 50.000 \text{ adet} = 30 \text{ TL}
Ürünün toplam birim maliyetini bulabilmek için toplam sabit maliyetlerin üretim/satış hacmine bölünerek birim başına düşen payının bulunması gerekir.
2
Birim maliyetin (toplam) hesaplanması
30 TL (Birim Sabit Maliyet)+40 TL (Birim Deg˘is¸ken Maliyet)=70 TL30 \text{ TL (Birim Sabit Maliyet)} + 40 \text{ TL (Birim Değişken Maliyet)} = 70 \text{ TL}
Fiyatlandırmaya temel oluşturacak ürün birim maliyeti, birim sabit ve birim değişken maliyetlerin toplamından oluşur.
3
Toplam hedef getirinin hesaplanması
2.000.000 TL×0,20=400.000 TL2.000.000 \text{ TL} \times 0,20 = 400.000 \text{ TL}
Yatırımın beklenen getirisini bulmak için toplam yatırım tutarı ile hedeflenen getiri oranı çarpılır.
4
Birim başına düşen hedef getirinin hesaplanması
400.000 TL/50.000 adet=8 TL400.000 \text{ TL} / 50.000 \text{ adet} = 8 \text{ TL}
Ürün başına fiyata eklenecek kâr payını bulmak için toplam hedef getiri, beklenen satış hacmine bölünür.
5
Hedef satış fiyatının bulunması
70 TL+8 TL=78 TL70 \text{ TL} + 8 \text{ TL} = 78 \text{ TL}
Hedef getiri fiyatlandırması yönteminde nihai fiyat, birim maliyetin üzerine birim başına hedef getirinin eklenmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Hedef Getiri Fiyatlandırması (Target Return Pricing)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru

Endüstriyel yedek parça üretimi yapan bir fabrikanın yıllık sabit maliyetleri 450.000 TL450.000 \text{ TL} ve birim değişken maliyeti 150 TL150 \text{ TL} olarak hesaplanmıştır. Fabrika yönetimi, gelecek yıl için 5.000 adet5.000 \text{ adet} üretim ve satış öngörmekte olup maliyete dayalı fiyatlandırma yaklaşımlarından "maliyet artı kâr" yöntemini benimsemiştir.

İşletme, birim başına toplam maliyet üzerinden %20\%20 kâr elde etmeyi hedeflediğine göre, ürünün birim satış fiyatı aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 288 TL288 \text{ TL}

Cevap

Doğru satış fiyatı 288 TL288 \text{ TL} olmalıdır.
Maliyet artı kâr yönteminde öncelikle birim maliyetlerin tamamı hesaplanmalıdır. Birim sabit maliyet 450.000/5.000=90 TL450.000 / 5.000 = 90 \text{ TL}'dir. Birim değişken maliyet ise 150 TL150 \text{ TL} olarak verilmiştir. Bir ürünün toplam maliyeti 150+90=240 TL150 + 90 = 240 \text{ TL} olur. İşletme, maliyet üzerinden %20\%20 kâr hedeflediği için, 240 TL240 \text{ TL} maliyetin %20\%20'si olan 48 TL48 \text{ TL} kâr payı maliyete eklenir (240+48=288 TL240 + 48 = 288 \text{ TL}).

Adım Adım Çözüm

1
Birim sabit maliyetin hesaplanması
450.000/5.000=90 TL450.000 / 5.000 = 90 \text{ TL}
Birim fiyatı bulabilmek için toplam sabit maliyetlerin beklenen üretim adedine paylaştırılması gerekir.
2
Birim toplam maliyetin bulunması
150 TL(Deg˘is\cken)+90 TL(Sabit)=240 TL150 \text{ TL} (Değişken) + 90 \text{ TL} (Sabit) = 240 \text{ TL}
Maliyet artı kâr yönteminde kâr eklenecek taban, ürünün toplam birim maliyetidir.
3
Satış fiyatının hesaplanması
240+(240×0.20)=288 TL240 + (240 \times 0.20) = 288 \text{ TL}
Bulunan toplam birim maliyetin üzerine belirlenen %20\%20 kâr payı eklenerek nihai fiyata ulaşılır.

Anahtar Kavram

Maliyet Artı Kâr (Markup) Yöntemi ile Fiyatlandırma
Soru 3Soru

Akıllı ev sistemleri geliştiren bir teknoloji firması, tasarladığı yeni güvenlik kamerasının seri üretimi için 5.000.000 TL5.000.000 \text{ TL} tutarında bir yatırım yapmıştır. Firma yönetimi, bu yatırımdan yıllık %40\%40 getiri sağlamayı amaçlamaktadır.

Üretime ilişkin maliyet ve talep öngörüleri şu şekildedir:
- Yıllık tahmini satış hacmi: 8.000 adet8.000 \text{ adet}
- Toplam sabit maliyetler: 2.400.000 TL2.400.000 \text{ TL}
- Birim değişken maliyet: 1.200 TL1.200 \text{ TL}

Buna göre firmanın, hedef getiri fiyatlandırması yöntemini kullanması durumunda söz konusu ürünün birim satış fiyatını kaç TL\text{TL} olarak belirlemesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.750

Cevap

Firma, hedef getiri yöntemine göre güvenlik kamerasının birim satış fiyatını 1.750 TL olarak belirlemelidir.
Hedef getiri fiyatlandırmasında fiyat formülü: Fiyat = Birim Maliyet + (Hedeflenen Getiri / Beklenen Satış Hacmi) şeklindedir. Birim maliyet, birim değişken maliyet (1.200 TL1.200 \text{ TL}) ile birim sabit maliyetin (2.400.000÷8.000=300 TL2.400.000 \div 8.000 = 300 \text{ TL}) toplamı olan 1.500 TL1.500 \text{ TL}'dir. Toplam hedef getiri 5.000.000×%40=2.000.000 TL5.000.000 \times \%40 = 2.000.000 \text{ TL} olup, bunun birim başına düşen tutarı 2.000.000÷8.000=250 TL2.000.000 \div 8.000 = 250 \text{ TL}'dir. Birim maliyete birim hedef getiri eklendiğinde (1.500+2501.500 + 250) satış fiyatı 1.750 TL1.750 \text{ TL} olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Birim sabit maliyetin hesaplanması
2.400.000÷8.000=300 TL2.400.000 \div 8.000 = 300 \text{ TL}
Toplam sabit maliyetin birim başına düşen payını bulmak için toplam maliyet beklenen satış hacmine bölünür.
2
Birim maliyetin (başabaş fiyatının) bulunması
1.200+300=1.500 TL1.200 + 300 = 1.500 \text{ TL}
Birim değişken maliyet ile birim sabit maliyet toplanarak ürünün işletmeye olan toplam birim maliyeti bulunur.
3
Toplam hedef getirinin hesaplanması
5.000.000×0,40=2.000.000 TL5.000.000 \times 0,40 = 2.000.000 \text{ TL}
Yatırım tutarı üzerinden hedeflenen getiri (kâr) oranına göre elde edilmek istenen toplam kâr tutarı belirlenir.
4
Birim başına düşen hedef getirinin bulunması
2.000.000÷8.000=250 TL2.000.000 \div 8.000 = 250 \text{ TL}
Elde edilmesi hedeflenen toplam kâr tutarı beklenen satış hacmine bölünerek her bir ürünün fiyata katacağı kâr payı bulunur.
5
Hedef getiri fiyatının hesaplanması
1.500+250=1.750 TL1.500 + 250 = 1.750 \text{ TL}
Bulunan birim maliyete, hedeflenen birim kâr payı (getiri) eklenerek nihai satış fiyatı tespit edilir.

Anahtar Kavram

Hedef Getiri Fiyatlandırması
Soru 4Soru

El yapımı deri çanta üreten bir işletme, piyasaya sunacağı yeni bir model için maliyet artı fiyatlandırma yöntemini kullanacaktır. İşletmenin bu model için öngördüğü veriler şu şekildedir:

- Toplam sabit maliyetler: 100.000 TL100.000 \text{ TL}
- Beklenen üretim ve satış miktarı: 500 adet500 \text{ adet}
- Birim değişken maliyet: 400 TL400 \text{ TL}

İşletme, birim maliyet üzerinden %25\%25 kâr marjı elde etmeyi hedeflemektedir.

Buna göre, yeni çanta modelinin satış fiyatı kaç TL\text{TL} olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 750750

Cevap

Yeni çanta modelinin satış fiyatı 750 TL750 \text{ TL} olmalıdır.
Maliyet artı fiyatlandırma yönteminde öncelikle toplam birim maliyet tespit edilir. İşletmenin birim sabit maliyeti (100.000 TL/500 adet100.000 \text{ TL} / 500 \text{ adet}) 200 TL200 \text{ TL}'dir. Birim değişken maliyet olan 400 TL400 \text{ TL} ile toplandığında toplam birim maliyet 600 TL600 \text{ TL} olur. Bu maliyet üzerinden hedeflenen %25\%25 kâr marjı (600×0,25=150 TL600 \times 0,25 = 150 \text{ TL}) eklendiğinde doğru satış fiyatı 750 TL750 \text{ TL} olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Birim sabit maliyetin hesaplanması
100.000/500=200 TL100.000 / 500 = 200 \text{ TL}
Maliyet artı fiyatlandırmada birim maliyeti bulabilmek için öncelikle toplam sabit maliyetin beklenen üretim miktarına bölünerek birim başına düşen sabit payın bulunması gerekir.
2
Toplam birim maliyetin bulunması
200+400=600 TL200 + 400 = 600 \text{ TL}
Birim sabit maliyet ile birim değişken maliyet toplanarak bir ürünün işletmeye olan toplam maliyeti elde edilir.
3
Kâr marjının eklenerek satış fiyatının belirlenmesi
600+(600×0,25)=750 TL600 + (600 \times 0,25) = 750 \text{ TL}
İşletme toplam birim maliyet üzerinden %25\%25 kâr elde etmeyi hedeflediği için, maliyet bu oranla çarpılıp maliyete eklenir.

Anahtar Kavram

Maliyet Artı (Cost-Plus) Fiyatlandırma
Soru 5Soru

Yenilenebilir enerji sistemleri için yüksek kapasiteli bir invertör (çevirici) geliştiren bir işletme, bu yeni ürünün üretimi için 16.000.000 TL16.000.000 \text{ TL} tutarında bir yatırım yapmıştır. İşletme yönetimi, bu yatırım üzerinden yıllık %25\%25 hedef getiri (ROI) elde etmeyi planlamaktadır.

İşletmenin bu ürün hattı için öngördüğü yıllık sabit maliyetler 8.000.000 TL8.000.000 \text{ TL} olup, beklenen yıllık satış hacmi 100.000 adet100.000 \text{ adet}'tir. Ürünün birim değişken maliyeti ise 200 TL200 \text{ TL} olarak hesaplanmıştır.

İşletme, ürünlerini nihai tüketicilere doğrudan satmamakta, yetkili bayiler (perakendeciler) aracılığıyla pazara sunmaktadır. Bayiler, satış yapabilmek için kendi nihai satış fiyatları üzerinden %20\%20 oranında bir kâr marjı talep etmektedir.

Hedef getiri fiyatlandırması (target return pricing) yöntemini kullanan bu işletmenin, belirlediği yatırım getirisini elde edebilmesi için bayilerin son tüketiciye uygulayacağı nihai satış fiyatı kaç TL olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 400400

Cevap

Bayilerin son tüketiciye uygulayacağı nihai satış fiyatı 400 TL400 \text{ TL} olmalıdır.
Hedef getiri fiyatlandırmasında öncelikle yatırımın beklenen getirisi hesaplanır (16.000.000×%25=4.000.000 TL16.000.000 \times \%25 = 4.000.000 \text{ TL}). Bu tutar sabit maliyetlere eklenir (8.000.000+4.000.000=12.000.000 TL8.000.000 + 4.000.000 = 12.000.000 \text{ TL}) ve satış hacmine bölünerek birim başına düşen pay bulunur (12.000.000/100.000=120 TL12.000.000 / 100.000 = 120 \text{ TL}). Birim değişken maliyet (200 TL200 \text{ TL}) ile toplandığında üreticinin satış fiyatı 320 TL320 \text{ TL} olur. Ancak bayiler nihai fiyatın %20\%20'sini kendilerine ayıracakları için, 320 TL320 \text{ TL} nihai fiyatın %80\%80'ine denk gelmelidir. Buradan Nihai Fiyat = 320/0,80=400 TL320 / 0,80 = 400 \text{ TL} olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Yatırım üzerinden elde edilecek toplam hedef getiriyi hesapla.
16.000.000×0,25=4.000.000 TL16.000.000 \times 0,25 = 4.000.000 \text{ TL}
İşletmenin koyduğu sermaye üzerinden beklediği kâr payını bulmak için yatırım tutarı ile hedef getiri oranı çarpılır.
2
Üreticinin birim başına karşılaması gereken sabit payı (sabit maliyet + hedef getiri) bul.
(8.000.000+4.000.000)/100.000=120 TL(8.000.000 + 4.000.000) / 100.000 = 120 \text{ TL}
Hedef getiri fiyatlandırmasında, sabit maliyetlere beklenen kâr eklenir ve hedeflenen satış hacmine bölünerek birim fiyata yansıtılacak tutar bulunur.
3
Üreticinin kendi hedeflediği satış fiyatını (fabrika çıkış fiyatı) hesapla.
200 (Deg˘is¸ken Maliyet)+120=320 TL200 \text{ (Değişken Maliyet)} + 120 = 320 \text{ TL}
Birim değişken maliyet ile birim başına düşen sabit pay toplanarak üreticinin kasasına girmesi gereken tutar belirlenir.
4
Bayi marjını dikkate alarak nihai tüketici satış fiyatını bul.
Nihai Fiyat = Üretici Fiyatı / (1Bayi Marjı)320/(10,20)=400 TL(1 - \text{Bayi Marjı}) \Rightarrow 320 / (1 - 0,20) = 400 \text{ TL}
Bayiler satış fiyatı üzerinden %20\%20 marj istediklerine göre, üreticinin 320 TL320 \text{ TL}'si nihai satış fiyatının %80\%80'ine eşit olmalıdır.

Anahtar Kavram

Hedef Getiri Fiyatlandırması (Target Return Pricing) ve Kanal Fiyatlandırma Matematiği
Soru 6Soru

Endüstriyel temizlik robotları üreten bir teknoloji firması, mevcut ürününü birim başına 24.000 TL24.000 \text{ TL}'den satmaktadır. Bu ürünün üretiminde katlanılan yıllık toplam sabit maliyetler 24.000.000 TL24.000.000 \text{ TL}, birim değişken maliyet ise 16.000 TL16.000 \text{ TL}'dir.

İşletme yönetimi, üretim hattını modernize etmek amacıyla yeni bir otomasyon yatırımı kararı almıştır. Bu yatırım sonucunda yıllık toplam sabit maliyetlerin %25\%25 artması, birim değişken maliyetlerin ise %15\%15 azalması öngörülmektedir. İşletme, risk profilini değiştirmemek adına otomasyon yatırımı öncesindeki başabaş satış miktarını aynı şekilde korumayı hedeflemektedir.

Maliyete dayalı fiyatlandırma yaklaşımına göre, işletmenin yeni maliyet yapısında bu hedefe ulaşabilmesi için belirlemesi gereken yeni birim satış fiyatı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 23.600 TL23.600 \text{ TL}

Cevap

İşletmenin hedeflediği başabaş miktarını korumak için belirlemesi gereken yeni birim satış fiyatı 23.600 TL23.600 \text{ TL} olmalıdır.
İşletmenin başlangıçtaki başabaş noktası 3.0003.000 adettir (24.000.000/(24.00016.000)24.000.000 / (24.000 - 16.000)). Yeni durumda, toplam sabit maliyetler %25\%25 artarak 30.000.000 TL30.000.000 \text{ TL}'ye çıkmış, birim değişken maliyet ise %15\%15 azalarak 13.600 TL13.600 \text{ TL}'ye inmiştir. İşletme 3.0003.000 adetlik başabaş noktasını korumak istediğine göre, yeni katkı payı 30.000.000/3.000=10.000 TL30.000.000 / 3.000 = 10.000 \text{ TL} olmalıdır. Satış fiyatı, birim değişken maliyet ile katkı payının toplamı olduğundan, yeni fiyat 13.600+10.000=23.600 TL13.600 + 10.000 = 23.600 \text{ TL} olarak bulunur.

Adım Adım Çözüm

1
Mevcut (yatırım öncesi) başabaş satış miktarının hesaplanması.
Birim Katkı Payı = 24.00016.000=8.000 TL24.000 - 16.000 = 8.000 \text{ TL}. Başabaş Miktarı = 24.000.000/8.000=3.000 adet24.000.000 / 8.000 = 3.000 \text{ adet}.
İşletmenin yeni fiyatlamasında referans alacağı ve korumak istediği hedef miktar başlangıçtaki başabaş noktasıdır.
2
Otomasyon yatırımı sonrası oluşacak yeni maliyet yapısının hesaplanması.
Yeni Toplam Sabit Maliyet = 24.000.000×1,25=30.000.000 TL24.000.000 \times 1,25 = 30.000.000 \text{ TL}. Yeni Birim Değişken Maliyet = 16.000×0,85=13.600 TL16.000 \times 0,85 = 13.600 \text{ TL}.
Yeni satış fiyatını belirleyecek başabaş denkleminde kullanılacak güncel parametrelerin elde edilmesi gerekmektedir.
3
Hedeflenen başabaş miktarını sağlamak için gerekli olan yeni birim katkı payının bulunması.
Gerekli Katkı Payı = 30.000.000/3.000=10.000 TL30.000.000 / 3.000 = 10.000 \text{ TL}.
Sabit maliyetlerin tamamını 3.0003.000 birim satışta karşılayabilmek için ürün başına elde edilmesi gereken kâr marjı (katkı payı) belirlenmelidir.
4
Yeni birim satış fiyatının hesaplanması.
Yeni Fiyat = Yeni Birim Değişken Maliyet + Gerekli Katkı Payı = 13.600+10.000=23.600 TL13.600 + 10.000 = 23.600 \text{ TL}.
Satış fiyatı, ürüne ait birim değişken maliyet ile hedeflenen birim katkı payının toplamından oluşur.

Anahtar Kavram

Başabaş Noktası (Break-Even) Analizi ve Maliyet Değişimlerinin Fiyata Etkisi
Soru 7Soru

İleri teknoloji tıbbi görüntüleme sensörleri üreten bir firma, geliştirdiği yeni bir modül için "hedef getiri fiyatlandırması" (target return pricing) yöntemini kullanmaktadır. İşletmenin bu modül için gerçekleştirdiği toplam yatırım tutarı 10.000.000 TL10.000.000 \text{ TL} olup, yönetim bu yatırım üzerinden yıllık %30\%30 getiri elde etmeyi hedeflemektedir.

Üretime ilişkin diğer veriler şu şekildedir:
- Yıllık toplam sabit maliyetler: 2.000.000 TL2.000.000 \text{ TL}
- Birim değişken maliyet: 1.500 TL1.500 \text{ TL}
- Öngörülen yıllık üretim ve satış hacmi: 5.000 adet5.000 \text{ adet}

Firma, ürettiği bu sensörleri tek yetkili bir distribütör aracılığıyla hastanelere satmaktadır. Distribütör firma ise kendi satış fiyatını belirlerken, üreticiden alış maliyeti üzerinden %25\%25 kâr marjı ("maliyet artı" yöntemiyle) uygulamaktadır.

Buna göre, distribütörün hastanelere sunacağı birim satış fiyatı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3.125 TL3.125 \text{ TL}

Cevap

Distribütörün hastanelere sunacağı birim satış fiyatı 3.125 TL3.125 \text{ TL}'dir.
Doğru sonuca ulaşmak için işlemin iki aşamada yapılması gerekmektedir. Birinci aşamada üreticinin fiyatı "hedef getiri" yöntemiyle bulunur. Üreticinin birim maliyeti; birim değişken maliyet (1.500 TL1.500 \text{ TL}) ile birim sabit maliyetin (2.000.000/5.000=400 TL2.000.000 / 5.000 = 400 \text{ TL}) toplamından oluşur. Buna birim yatırım getirisi ( (10.000.000×%30)/5.000=600 TL(10.000.000 \times \%30) / 5.000 = 600 \text{ TL} ) eklendiğinde üreticinin satış fiyatı 2.500 TL2.500 \text{ TL} olarak bulunur. İkinci aşamada ise, distribütörün bu alış maliyeti üzerinden %25\%25 kâr marjı uyguladığı dikkate alınır. 2.500 TL2.500 \text{ TL}'nin %25\%25'i 625 TL625 \text{ TL}'dir. Dolayısıyla distribütör satış fiyatı 2.500+625=3.125 TL2.500 + 625 = 3.125 \text{ TL} olur.

Adım Adım Çözüm

1
Üreticinin birim başına hedeflediği getiri tutarını hesaplama.
600 TL600 \text{ TL}
Hedef getiri fiyatlandırmasında toplam hedeflenen kârın (Yatırım ×\times Getiri Oranı) birim başına düşen payı maliyete eklenmelidir: (10.000.000×0,30)/5.000=600 TL(10.000.000 \times 0,30) / 5.000 = 600 \text{ TL}.
2
Birim başına düşen sabit maliyeti hesaplama.
400 TL400 \text{ TL}
Fiyatlandırmanın tam maliyet esasına dayanması için toplam sabit maliyetlerin öngörülen satış hacmine bölünmesi gerekir: 2.000.000/5.000=400 TL2.000.000 / 5.000 = 400 \text{ TL}.
3
Üreticinin distribütöre uygulayacağı satış fiyatını belirleme.
2.500 TL2.500 \text{ TL}
Birim değişken maliyet, birim sabit maliyet ve birim hedef getiri toplanarak üreticinin hedef getiri fiyatı bulunur: 1.500+400+600=2.500 TL1.500 + 400 + 600 = 2.500 \text{ TL}.
4
Distribütörün son kullanıcıya (hastanelere) sunacağı satış fiyatını hesaplama.
3.125 TL3.125 \text{ TL}
Distribütör, alış maliyeti olan 2.500 TL2.500 \text{ TL}'nin üzerine maliyet artı yöntemiyle %25\%25 kâr marjı ekler: 2.500×1,25=3.125 TL2.500 \times 1,25 = 3.125 \text{ TL}.

Anahtar Kavram

Hedef Getiri ve Maliyet Artı Fiyatlandırması
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru

Ofis mobilyaları üreten bir işletme, piyasaya yeni sunacağı ortopedik ofis koltuğu için maliyete dayalı fiyatlandırma yaklaşımlarından 'satış fiyatı üzerinden kâr marjı' (markup on sales) yöntemini kullanarak fiyat belirlemek istemektedir. İşletmenin bu ürünle ilgili maliyet ve üretim öngörüleri aşağıdaki gibidir:

• Toplam sabit maliyetler: 1.500.000 TL1.500.000 \text{ TL}
• Birim değişken maliyet: 900 TL900 \text{ TL}
• Beklenen satış hacmi: 5.000 adet5.000 \text{ adet}

İşletme, belirlenecek satış fiyatı üzerinden %20\%20 kâr marjı elde etmeyi hedeflediğine göre, bu ortopedik ofis koltuğunun birim satış fiyatı aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 1.500 TL1.500 \text{ TL}

Cevap

Satış fiyatı üzerinden kâr marjı formülü kullanıldığında doğru satış fiyatı 1.500 TL1.500 \text{ TL} olmalıdır.
Satış fiyatı üzerinden kâr marjı yönteminde fiyat, toplam birim maliyetin (1kaˆr marjı)(1 - \text{kâr marjı}) değerine bölünmesiyle hesaplanır. Öncelikle birim sabit maliyet 1.500.000/5.000=300 TL1.500.000 / 5.000 = 300 \text{ TL} olarak bulunur. Birim değişken maliyet 900 TL900 \text{ TL} olduğundan, toplam birim maliyet 1.200 TL1.200 \text{ TL} olur. İşletme satış fiyatı üzerinden %20\%20 kâr hedeflediği için, fiyat =1.200/(10,20)=1.200/0,80=1.500 TL= 1.200 / (1 - 0,20) = 1.200 / 0,80 = 1.500 \text{ TL} olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Birim sabit maliyeti hesapla.
1.500.000/5.000=300 TL1.500.000 / 5.000 = 300 \text{ TL}
Toplam maliyeti bulabilmek için sabit maliyetlerin birim başına düşen payı bulunmalıdır.
2
Toplam birim maliyeti bul.
900+300=1.200 TL900 + 300 = 1.200 \text{ TL}
Fiyatlandırmaya temel oluşturacak toplam birim maliyet (başabaş noktası), birim değişken ve birim sabit maliyetin toplamıdır.
3
Satış fiyatı üzerinden kâr marjı formülünü uygula.
1.200/(10,20)=1.500 TL1.200 / (1 - 0,20) = 1.500 \text{ TL}
Satış fiyatı üzerinden hedeflenen kâr marjı istendiğinde fiyat; maliyetin, 1 eksi kâr marjı oranına bölünmesiyle bulunur.

Anahtar Kavram

Maliyete dayalı fiyatlandırma yaklaşımlarından 'satış fiyatı üzerinden kâr marjı' hesaplamasında maliyetin (1kaˆr marjı)(1 - \text{kâr marjı}) değerine bölünmesi.
Soru 9Soru

Bir kamu iştiraki olan Akıllı Şehir Teknolojileri A.Ş., belediyeler için geliştirdiği yeni bir "akıllı kavşak yönetim modülü"nün fiyatlandırma kararı aşamasındadır. İşletmenin bu modül için öngördüğü maliyet ve yatırım verileri şöyledir:

- Birim değişken maliyet: 120 TL120 \text{ TL}
- Yıllık sabit maliyetler: 2.400.000 TL2.400.000 \text{ TL}
- Beklenen yıllık satış hacmi: 40.000 adet40.000 \text{ adet}
- Proje için yapılan toplam yatırım tutarı: 8.000.000 TL8.000.000 \text{ TL}

İşletme yönetimi, proje yatırımı üzerinden yıllık %25\%25 oranında hedef getiri sağlamayı planlamaktadır. Ancak pazarlama departmanı, pazar dinamiklerini gerekçe göstererek ürünün "toplam birim maliyet üzerinden %40\%40 kâr payı" (maliyet artı fiyatlandırma) eklenerek fiyatlandırılmasını önermiştir.

Buna göre, işletme yönetiminin planladığı hedef getiri fiyatı ile pazarlama departmanının önerdiği maliyet artı fiyatı arasındaki fark mutlak değer olarak kaç TL'dir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 2222

Cevap

İki yöntem arasındaki fiyat farkı 22 TL22 \text{ TL}'dir.
İşletmenin toplam birim maliyeti (Birim Değişken Maliyet + Birim Sabit Maliyet) 120+(2.400.000/40.000)=180 TL120 + (2.400.000 / 40.000) = 180 \text{ TL}'dir. Hedef getiri fiyatı hesaplanırken yatırımdan beklenen getiri satış hacmine bölünerek birim maliyete eklenir: 180+(8.000.000×0,25/40.000)=230 TL180 + (8.000.000 \times 0,25 / 40.000) = 230 \text{ TL}. Maliyet artı fiyatlandırmasında ise kâr payı toplam birim maliyet üzerinden hesaplanır: 180+(180×0,40)=252 TL180 + (180 \times 0,40) = 252 \text{ TL}. Aralarındaki fark 252230=22 TL252 - 230 = 22 \text{ TL}'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplam birim maliyeti hesapla.
Birim Sabit Maliyet = 2.400.000/40.000=60 TL2.400.000 / 40.000 = 60 \text{ TL}. Toplam Birim Maliyet = 120+60=180 TL120 + 60 = 180 \text{ TL}.
Her iki fiyatlandırma yöntemi de öncelikle toplam birim maliyetin doğru bulunmasına dayanır.
2
Hedef getiri fiyatını hesapla.
Hedef Getiri Tutarı = 8.000.000×0,25=2.000.000 TL8.000.000 \times 0,25 = 2.000.000 \text{ TL}. Birim Başına Hedef Getiri = 2.000.000/40.000=50 TL2.000.000 / 40.000 = 50 \text{ TL}. Hedef Getiri Fiyatı = 180+50=230 TL180 + 50 = 230 \text{ TL}.
Hedef getiri fiyatlandırmasında, yatırımdan beklenen getiri birim başına satış hacmine bölünerek toplam birim maliyete eklenir.
3
Maliyet artı fiyatını hesapla.
Kâr Payı = 180×0,40=72 TL180 \times 0,40 = 72 \text{ TL}. Maliyet Artı Fiyatı = 180+72=252 TL180 + 72 = 252 \text{ TL}.
Maliyet artı (kâr payı eklentili) yöntemde, belirlenen kâr oranı toplam birim maliyet üzerinden hesaplanarak fiyata eklenir.
4
İki fiyat arasındaki farkı bul.
230252=22 TL|230 - 252| = 22 \text{ TL}.
Soru, iki farklı yöntemin ürettiği satış fiyatları arasındaki mutlak farkı istemektedir.

Anahtar Kavram

Maliyet Artı ve Hedef Getiri Fiyatlandırması
Maliyete Dayalı Fiyatlandırma Yöntemleri Alıştırma Soruları — KPSS İşletme | Examkin