Yönetim Fonksiyonları

Ulusal çapta faaliyet gösteren köklü bir perakende zinciri, tüm dijital altyapısını ve e-ticaret süreçlerini yenilemek üzere kapsamlı bir dönüşüm hamlesi başlatmıştır. Üst yönetim, bu kritik geçişi yönetmek için bilgi işlem, pazarlama, finans ve lojistik departmanlarından seçilen uzmanlardan oluşan özel bir birim kurmuştur. Belirlenen 18 aylık süre boyunca bu uzmanların asıl departman yöneticileriyle olan tüm organik ve hiyerarşik bağları askıya alınmış; performans değerlendirme, izin onayı ve ödüllendirme yetkileri münhasıran dönüşüm liderine devredilmiştir. Süreç tamamlandığında uzmanların eski görevlerine mi dönecekleri yoksa yeni birimde mi kalacakları projenin bitiminde yeniden değerlendirilecektir.

Bu vakada perakende zincirinin dijital dönüşüm süreci için tercih ettiği örgüt tasarımı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğünde, sınır kapılarındaki araç geçiş sürelerini kısaltmak ve kaçakçılıkla mücadeleyi etkinleştirmek amacıyla 'Saha Operasyonları Koordinatörlüğü' ihdas edilmiştir. Bu göreve atanan koordinatöre, sınır kapılarındaki tüm fiziki denetim süreçlerini hızlandırma ve hedeflenen geçiş sürelerini sağlama sorumluluğu yüklenmiştir. Buna karşılık koordinatörün; vardiya amirlerinin çalışma saatlerini değiştirme, ek personel görevlendirme veya x-ray cihazlarının periyodik bakım onaylarını verme gibi konularda hiçbir resmi karar alma gücü bulunmamaktadır. Tüm bu süreçler merkeze bağlı İnsan Kaynakları ve Destek Hizmetleri birimlerinin inisiyatifinde yürütülmektedir. Altı ayın sonunda hedeflere ulaşılamaması üzerine koordinatör başarısız kabul edilerek görevden alınmıştır.

Bu idari tasarruf ve örgütlenme biçimi, aşağıdaki temel örgütleme ilkelerinden hangisinin ihlal edildiğinin en açık göstergesidir?

Bir kamu bankasının kredi tahsis süreçlerinde artan işlem hacmi nedeniyle, üst yönetim tarafından şube müdürlerine 500.000 TL'ye kadar olan rutin ticari kredileri genel müdürlüğe sormadan onaylama yetkisi verilmiştir. Ancak şube müdürleri, hata yapma korkusu ve risk almaktan kaçınma eğilimleri nedeniyle bu yetkiyi kullanmamış, belirtilen tutarın altındaki kredilerde dahi karar almayıp sürekli olarak genel müdürlüğün onayına başvurmaya devam etmişlerdir. Bu durum, genel müdürlükteki üst düzey yöneticilerin masasında aşırı iş birikmesine, karar süreçlerinin yavaşlamasına ve yöneticilerin bankanın uzun vadeli stratejik hedeflerine vakit ayıramamasına yol açmıştır.

Bu vakada şube müdürlerinin davranışları sonucunda örgütleme sürecindeki hangi uygulama fiilen başarısız olmuş ve bunun doğrudan bir sonucu olarak hangi temel örgütleme ilkesi işlerliğini yitirmiştir?

Ulusal çapta hizmet veren bir katılım bankasının genel müdürlüğü, önümüzdeki üç yıl içerisinde dijital bankacılık aktif müşteri sayısını iki katına çıkarmayı hedeflemiştir. Bu hedefe giden yolda; merkez bankasının olası faiz politikaları, teknolojik altyapı maliyetlerindeki küresel dalgalanmalar ve hedef kitlenin dijital kanallara yönelimindeki muhtemel artış hızı analiz edilerek planın uygulanacağı gelecekteki ortamın koşulları tanımlanmıştır. Daha sonra şube ağını daraltmak, mevcut mobil uygulamayı tamamen yenilemek veya üçüncü taraf fintek kuruluşlarıyla entegrasyona gitmek gibi seçenekler tartışılmış; yapılan maliyet-fayda analizleri sonucunda 'mobil uygulamayı tamamen yenileme' kararı alınmıştır. Bu kararın ardından bilgi işlem (IT) departmanı, yeni arayüzün kodlanması sürecinde yazılımcıların izleyeceği adımları, hata ayıklama işlemlerinin hangi kronolojik sıraya göre ve nasıl gerçekleştirileceğini ayrıntılı biçimde gösteren, standart ve tekrarlanan işler için bir rehber belge yayınlamıştır.

Buna göre bankanın 'planın uygulanacağı gelecekteki ortamın koşullarını tanımlaması' klasik planlama sürecinin hangi aşamasına karşılık gelmektedir ve IT departmanının yayınladığı belge, plan türleri açısından aşağıdakilerden hangisine örnektir?