Bir kamu kurumu uzmanı, illeri gelişmişlik endekslerine göre (Düşük, Orta, Yüksek) üç farklı kategoriye ayırmak için çeşitli sosyo-ekonomik göstergeleri kullanarak aşamalı (stepwise) diskriminant çözümlemesi yürütmektedir. Analiz sürecinde, hangi sosyo-ekonomik göstergelerin sınıflandırma fonksiyonunda kalacağına F istatistikleri ve Wilks' Lambda () katsayıları yardımıyla karar verilmektedir.
Bu analizin değişken seçimi ve değerlendirme aşamalarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Sürece katılacak öngörücü değişkenin kısmi F değeri, önceden belirlenen sınırından büyük olmalı ve bu değişkenin sisteme dâhil edilmesiyle elde edilen genel Wilks' Lambda katsayısında istatistiksel olarak anlamlı bir azalma sağlanmalıdır.Cevap
- BSınıflar arası farklılığı en üst düzeye çıkarmak için, her bir aşamada Wilks' Lambda değerini en fazla artıran ve 'e en çok yaklaştıran gösterge seçilerek fonksiyona alınmalıdır.
- CAşamalı yöntemin matematiksel olarak uygulanabilmesi için, gruplandırmayı temsil eden bağımlı değişkenin (gelişmişlik endeksi) kategorik yapıda değil, sürekli bir sayısal ölçekte olması şarttır.
- DBağımsız değişkenlerin seçimi yapılırken grup varyans-kovaryans matrislerinin eşitliği (homojenliği) varsayımı göz ardı edilebilir ve Box's M istatistiğine bakılmaksızın doğrudan fonksiyon katsayıları yorumlanır.
- ESınıflandırma tablosu üzerinden beklenen hata oranı hesaplanırken, köşegen (çapraz) üzerinde bulunan değerler analizin başarısız atamalarını gösterdiği için bu hücrelerin toplamı dikkate alınır.
Cevap
Sürece katılacak öngörücü değişkenin kısmi F değerinin belirlenen kritik eşikten büyük olmasını ve modele dâhil edildiğinde Wilks' Lambda katsayısını anlamlı şekilde düşürmesini belirten ifadedir.
Aşamalı (stepwise) diskriminant analizinde, fonksiyona yeni bir değişkenin dâhil edilmesi için o değişkenin kısmi F değerinin önceden tanımlanmış kritik bir eşikten (F-to-enter) büyük olması şarttır. Bununla birlikte, değişkenin sisteme katılması gruplar arası ayrımı anlamlı derecede artırmalıdır; bu durum Wilks' Lambda () istatistiğinin istatistiksel olarak anlamlı ölçüde küçülmesi ('a yaklaşması) ile teyit edilir. Çünkü Wilks' Lambda'nın küçülmesi, grup içi varyansın toplam varyans içindeki payının azaldığını ve gruplar arası farklılığın (ayırma kapasitesinin) yükseldiğini ifade eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Aşamalı Diskriminant Analizinde Değişken Seçim Kriterleri ve Wilks' Lambda İstatistiğinin Yorumlanması