Bir gıda kalite kontrol laboratuvarında görevli bir araştırmacı, zeytinyağı örneklerini üretildikleri coğrafi bölgelere (Ege, Marmara, Akdeniz) göre sınıflandırmak istemektedir. Bu amaçla 12 farklı yağ asidi bileşeninin ölçüm değerlerini kullanarak Adım Adım (Stepwise) Diskriminant Analizi uygulamaktadır.
Analizin değişken seçimi aşamasında, modele henüz girmemiş olan değişkenlerin modele dâhil edilme ve modeldeki mevcut değişkenlerin çıkarılma durumları algoritmik olarak değerlendirilmektedir.
Buna göre, araştırmacının adım adım diskriminant analizinde değişkenleri modele dâhil etme (F-to-enter) ve modelden çıkarma (F-to-remove) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Modele dâhil edilecek yeni değişken, modelde olmayanlar arasından Wilks' Lambda () istatistiğini en çok küçülten ve hesaplanan kısmî değeri kritik değerinden büyük olan değişkendir.Cevap
- BGruplar arası ayrım gücünü maksimize etmek amacıyla modele eklenecek yeni değişken, Wilks' Lambda () değerini en çok büyüten ve hesaplanan değeri sınırını aşan değişkendir.
- CAdım adım değişken seçimi algoritmalarının çalışabilmesi için analizdeki bağımlı değişken konumundaki coğrafi bölge gruplarının kesikli (kategorik) değil, sürekli sayısal bir yapıda ölçülmüş olması zorunludur.
- DModeldeki bir değişkenin dışarıda bırakılması (F-to-remove), o değişkenin hesaplanan kısmî değerinin belirlenen kritik değerinden sürekli olarak yüksek çıkması sonucunda uygulanır.
- EAdım adım analizde değişkenlerin modele eklenme sırası, Wilks' Lambda değerlerinin doğrudan gruplardaki 'açıklanan varyans oranı' olarak kabul edilip büyükten küçüğe sıralanmasıyla belirlenir.
Cevap
Modele dâhil edilecek yeni değişken, modelde olmayanlar arasından Wilks' Lambda () istatistiğini en çok küçülten ve hesaplanan kısmî değeri kritik değerinden büyük olan değişkendir.
Adım adım (stepwise) diskriminant analizinde, algoritmik seçim süreci iki temel eşik değere dayanır: (F-to-enter) ve (F-to-remove). İleriye doğru seçim aşamasında algoritma, dışarıda kalan değişkenler içinde ayrım gücüne en fazla katkı sağlayanı (en yüksek değeri) bulur. Bu katkı, grup içi varyans oranını ölçen Wilks' Lambda () istatistiğini en çok küçülten değişkendir. Aday değişkenin modele girebilmesi için, hesaplanan kısmî değerinin önceden belirlenen minimum anlamlılık sınırı olan değerini aşması zorunludur. Doğru ifade bu ilkeyi eksiksiz olarak tanımlamaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Adım Adım (Stepwise) Diskriminant Analizinde F-to-enter ve F-to-remove Kriterleri