Temel Bileşenler Analizi (TBA), boyutlu bir veri uzayındaki varyasyonu birbirine dik (ortogonal) yeni eksenlere taşıyarak boyutsal indirgeme sağlayan istatistiksel bir tekniktir.
Bu analizin geometrik yorumu ve kullanılan dönüşüm matrisinin diklik özelliği dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?
- AOrijinal veri setindeki değişkenler arasında çok yüksek düzeyde korelasyon bulunması, temel bileşenleri temsil eden asal eksenler arasındaki açının daralarak eğik (oblik) bir yapı oluşturmasına neden olur.
- BGeometrik olarak birbirine dik (ortogonal) olarak elde edilen temel bileşen eksenleri, değişkenler arasındaki ortak varyansı (communality) maksimize eden ve ölçüm hatasından arındırılmış gizil faktör uzayını oluşturur.
- Varyans-kovaryans matrisinin simetrik yapısından dolayı özvektörleri birbirine diktir; bu özvektörlerden oluşan ortogonal dönüşüm matrisi, veri noktaları arasındaki Öklid uzaklıklarını koruyarak orijinal koordinat eksenlerinin uzayda döndürülmesini (rotasyonunu) sağlar.Cevap
- DVeri yapısını temsil eden hiper-elipsoidin asal eksenleri boyunca hesaplanan varyans değerleri, daima karşılık gelen özdeğerin analize dahil edilen toplam değişken sayısına bölümü ile elde edilir.
- EDönüşüm matrisinin ortogonalitesi gereği, yeni temel bileşenlerin varyanslarının çarpımı (), orijinal veri matrisinin varyanslarının toplamına () daima eşit olmak zorundadır.
Cevap
Doğru ifade, varyans-kovaryans matrisinin simetrik yapısı gereği özvektörlerinin birbirine dik olduğu ve ortogonal dönüşüm matrisinin, veri noktaları arasındaki Öklid uzaklıklarını koruyarak eksenleri döndürdüğünü belirten seçenektir.
Temel Bileşenler Analizinde dönüşüm matrisini oluşturan vektörler, simetrik olan varyans-kovaryans matrisinin özvektörleridir. Simetrik matrislerin özvektörleri daima birbirine tam diktir. Ortogonal bir matris ile yapılan doğrusal dönüşümler (), noktalar arasındaki Öklid uzaklıklarını ve genel geometrik şekli bozmaz; sadece koordinat sistemini döndürerek yeni, ilişkisiz ve varyansı maksimize eden eksenler yaratır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Temel Bileşenler Analizinde Ortogonal Dönüşüm ve Eksen Rotasyonu