Bir araştırmacı, bir işletmede çalışan 20 personelin performans düzeylerini; "yeni eğitim programı öncesi", "eğitim esnasında" ve "eğitim sonrası" olmak üzere üç farklı zaman diliminde ölçmüştür. Yapılan ön incelemede verilerin normal dağılım göstermediği saptanmıştır. Bu araştırmada zamanlar arası farkın anlamlılığını test etmek amacıyla başvurulan Friedman İki Yönlü Varyans Analizi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Testin uygulanabilmesi için verilerin en az sıralama (ordinal) ölçeğinde olması ve k adet bağımlı (ilişkili) örneklem içermesi gerekir.Cevap
- BAnaliz sürecinde her bir performans ölçüm grubunun birbirinden bağımsız örneklemlerden oluştuğu varsayılır.
- CParametrik olmayan bir test olmasına rağmen, karşılaştırılan grup sayısı ikiden fazla olduğunda verilerin varyans homojenliği göstermesi ön şarttır.
- DYokluk hipotezi (), ölçüm yapılan zamanların en az birinde performans medyanlarının birbirinden farklı olduğunu savunur.
- EÖrneklem büyüklüğü 30'dan küçük olduğu durumlarda, Friedman testi yerine verilerin normal dağılıma uydurulması ve Tek Yönlü Varyans Analizi yapılması zorunludur.
Cevap
Friedman testi için verilerin en az sıralama ölçeğinde olması ve k adet bağımlı örneklem içermesi şartı doğru ifadedir.
Friedman testi, parametrik Tekrarlı Ölçümler ANOVA'sının non-parametrik alternatifidir. Bu testin temel gereklilikleri şunlardır: Veriler en az sıralama (ordinal) ölçeğinde olmalıdır, örneklemler birbirine bağımlıdır (aynı deneklerin farklı koşulları veya zamanları) ve karşılaştırılan grup sayısı (k) ikiden fazladır. Senaryoda personelin üç farklı zamandaki performansının ölçülmesi bu koşulları tam olarak karşılamaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Friedman İki Yönlü Varyans Analizi, ilişkili k-örneklem setlerinde (tekrarlı ölçümler veya randomize blok desenleri) kullanılan ve verilerin en az sıralama ölçeğinde olmasını gerektiren non-parametrik bir testtir.