Michel Crozier, bürokrasiyi "kendi hatalarından öğrenemeyen ve bu hataları rasyonel bir süreçle düzeltmekte yetersiz kalan bir örgüt" olarak tanımlamaktadır. Örgüt içindeki stratejik aktörler, kuralların öngöremediği boşlukları kullanarak güç elde ederler.
Crozier’in bu analizine göre, bürokratik yapının içine düştüğü "kısır döngünün" (vicious cycle) temel işleyiş mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Belirsizlik alanlarını yok etmek amacıyla getirilen yeni ve katı kuralların örgütü daha hiyerarşik hale getirmesi, bu durumun yeni belirsizlikler yaratarak sistemi daha fazla kurala mahkûm etmesi.Cevap
- BÖrgütsel kuralların ve prosedürlerin zamanla birer araç olmaktan çıkıp temel amaca dönüşmesi sonucunda personelin işlevsel olmayan bir şekilciliğe yönelmesi.
- CBürokrasideki işlerin, mevcut personelin tamamını meşgul edecek ve mesai saatlerini dolduracak şekilde yapay olarak genişlemesi ve kadroların şişmesi.
- DTeknik uzmanlığa dayalı liyakat sisteminin bozulmasıyla, bireylerin yetersizlik sınırlarına ulaştıkları en üst kademeye kadar terfi ettirilmesi.
- ERasyonel-yasal otorite yapısının, enformel grupların sosyal ve psikolojik ihtiyaçlarını karşılayamaması nedeniyle verimliliğin ve moralin düşmesi.
Cevap
Belirsizlik alanlarını yok etmek amacıyla getirilen yeni ve katı kuralların örgütü daha hiyerarşik hale getirmesi, bu durumun yeni belirsizlikler yaratarak sistemi daha fazla kurala mahkûm etmesi.
Michel Crozier’e göre bürokrasi, çevresine uyum sağlayamayan ve hatalarından ders çıkaramayan bir yapıdır. Örgütteki güç, rasyonel kuralların öngöremediği 'belirsizlik alanlarını' kontrol eden stratejik aktörlerin elindedir. Üst yönetim bu belirsizliği ve güç odaklarını yok etmek için daha fazla gayrişahsi kural koyar. Ancak bu yeni kurallar örgütü daha katı ve merkeziyetçi hale getirerek yeni belirsizlik alanlarının doğmasına yol açar. Bu süreç, sistemin kendi hatalarını kural artışıyla çözmeye çalıştığı ancak daha büyük bir çıkmaza girdiği bir 'kısır döngü' yaratır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bürokratik Kısır Döngü ve Belirsizlik Alanları
Daha Fazla Pratik
Crozier'in bürokrasi modelini, Weber'in ideal tip bürokrasisi ile 'değişim ve uyum kapasitesi' açısından karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s