Soru

Zorluk: OrtaKamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları

19821982 Anayasası'nın 135135. maddesinde düzenlenen "Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları"nın hukuki statüsü, kuruluşu ve denetimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bu kuruluşlar üzerinde merkezi idarenin sahip olduğu devlet denetimi yetkisi "idari vesayet" niteliğindedir.Cevap
  2. B
    Merkezi idare, bu kuruluşlar üzerinde hiyerarşi yetkisine sahiptir ve kararlarını yerindelik bakımından denetleyerek değiştirebilir.
  3. C
    Kamu kurum ve kuruluşlarında asli ve sürekli görevlerde çalışan meslek mensuplarının, ilgili meslek kuruluşuna üye olmaları anayasal bir zorunluluktur.
  4. D
    Bu kuruluşlar ve üst kuruluşları, hizmet yerinden yönetim birimi olmaları sebebiyle Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile kurulurlar.
  5. E
    Sorumlu organların görevine son verilmesi, ilgili bakanlığın veya valiliğin tesis edeceği bir idari işlem ile derhal gerçekleştirilir.

Cevap

Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları üzerinde merkezi idarenin sahip olduğu denetim yetkisinin "idari vesayet" niteliğinde olduğunu belirten ifade doğrudur.
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, devlet teşkilatı içerisinde merkezi idareden ayrı kamu tüzel kişiliğine sahip yerinden yönetim birimleridir. 19821982 Anayasası'nın 135135. maddesi uyarınca, bu kuruluşların organları kendi üyeleri tarafından gizli oyla seçilir ve üzerinde devletin idari ve mali denetim yetkisi bulunur. Kamu tüzel kişiliği olan bu birimler üzerindeki merkezi idare denetimi, idarenin bütünlüğünü sağlamaya yönelik bir 'idari vesayet' denetimidir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal temelin incelenmesi
Anayasa'nın 135135. maddesi, bu kuruluşları kamu tüzel kişiliğine sahip yerinden yönetim birimleri olarak tanımlar.
Kuruluşun hukuki statüsünü belirlemek için anayasal dayanağa bakılmalıdır.
2
Merkezi idare ile ilişkisinin belirlenmesi
Ayrı kamu tüzel kişiliği olan bu yapılar üzerinde merkezin denetimi hiyerarşi değil, idari vesayettir.
İdarenin bütünlüğü ilkesi uyarınca, yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki denetim yetkisinin türü tespit edilmelidir.
3
Kuruluş usulünün doğrulanması
Bu kuruluşlar sadece kanunla kurulabilir.
Kamu tüzel kişiliğinin kanunla veya kanunun verdiği açık yetkiyle kurulması kuralının meslek kuruluşları özelindeki istisnası (sadece kanunla kurulma) kontrol edilmelidir.

Anahtar Kavram

İdari Vesayet ve Kanunla Kurulma İlkesi
Bu soruyu puanla