Soru

Zorluk: Zorİdari İşlemin Unsurları: Şekil ve Usul

İdare hukukunda, idari kurulların (kolektif makamların) karar alma süreçleri sıkı usul kurallarına tabidir. Mevzuatta aksine bir hüküm bulunmadıkça, bir disiplin kurulu veya belediye encümeni gibi idari kurul üyelerinin oylama sırasında 'çekimser' kalmalarının hukuki sonucu ve bu durumun işlemin usul unsuru üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Çekimser oy kullanımı, işlemi tesis eden iradedeki bir eksiklik olduğundan işlemin 'yetki' unsurunda sakatlığa yol açar ve işlemin hukuk aleminde hiç doğmamasına (yokluk) neden olur.
  2. İdari kurullarda üyelerin iradelerini olumlu ya da olumsuz şekilde ortaya koymaları asıldır; mevzuatta açıkça yetki verilmedikçe çekimser oy kullanılması, karar nisabını ve usulünü sakatlayan asli bir sakatlıktır.Cevap
  3. C
    Kurulun toplantı nisabı sağlandıktan sonra, oylamaya katılanların salt çoğunluğu aynı yönde ise çekimser oylar işlemin sonucunu değiştirmeyeceği varsayımıyla 'tali usul sakatlığı' olarak kabul edilir.
  4. D
    Üyelerin çekimser kalması, işlemin dayandığı somut olguların (sebep unsuru) kurul tarafından yeterince aydınlatılmadığını gösterir ve işlem yalnızca 'sebep' unsuru yönünden sakatlanır.
  5. E
    Çekimser oy nedeniyle oluşan usul eksikliği, işlemin icra edilmesinden önce kurulun bir sonraki toplantısında alınacak bir 'onama' veya 'tamamlama' kararı ile hukuken giderilebilir.

Cevap

İdari kurullarda asıl olan üyelerin olumlu veya olumsuz irade beyan etmesidir; kanunda açıkça izin verilmedikçe çekimser oy kullanılması karar nisabını sakatlayan asli bir usul hatasıdır.
İdare hukukunda kolektif makamlarda (kurullarda) asıl olan, her üyenin idari işleme ilişkin iradesini 'kabul' veya 'ret' şeklinde somutlaştırmasıdır. Kanunda açıkça öngörülmedikçe idari kurul üyelerinin çekimser kalması, karar yeter sayısının hesaplanmasını ve iradenin usulüne uygun oluşumunu engeller. Bu durum, Danıştay içtihatlarına göre işlemin sonucunu ve hukukiliğini doğrudan etkileyen bir 'asli usul sakatlığı' (esaslı hata) olup işlemin iptalini gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
İdari kurulların çalışma prensiplerini analiz et.
İdari kurullar (encümen, disiplin kurulu vb.), bireysel makamlardan farklı olarak kolektif bir iradeyle karar alırlar.
Toplantı ve karar yeter sayıları, bu kurulların meşruiyetinin temelidir.
2
Çekimser oyun hukuki statüsünü değerlendir.
Kamu hizmetinin yürütülmesinde ve kamu gücü kullanımında 'kararsızlık' hukuken kabul edilemez; her üye kabul veya ret yönünde oy kullanmakla yükümlüdür.
Mevzuatta açık hüküm yoksa çekimser oy, irade beyanı yokluğu anlamına gelir.
3
Sakatlığın derecesini belirle.
Hukuka aykırı çekimser oy kullanımı, karar nisabının (yeter sayısının) oluşumunu sakatladığı için işlemin sonucuna etkili bir 'asli usul hatası' teşkil eder.
Kurulun irade oluşturma sürecindeki bu aksaklık, işlemin hukukiliğini temelinden etkiler.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Asli Usul Sakatlığı
Bu soruyu puanla