Soru

Zorluk: Çok zorMilletvekili Seçilme Şartları ve Seçim İlkeleri

1982 Anayasası’nın 'Yasama' bölümünde yer alan milletvekili seçilme yeterliliği ve seçimlerin temel ilkeleri ile ilgili 2017 anayasa değişiklikleri ve güncel hukuk kuralları göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Milletvekili seçilme yaşı 25’ten 18’e indirilmiş; adaylık için önceden aranan 'askerlik hizmetini yapmış olma' şartı, 'askerlik ile ilişiği bulunmamak' şeklinde yeniden düzenlenerek muaf veya tecilli olanlara adaylık yolu açılmıştır.
  2. Seçimlerde her vatandaşın servet, vergi veya öğrenim durumu gibi sınırlamalara tabi tutulmaksızın oy hakkına sahip olması 'eşit oy' ilkesinin; her seçmenin sadece bir oy hakkına sahip olması ise 'genel oy' ilkesinin bir sonucudur.Cevap
  3. C
    Taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis cezasına hüküm giyenler ile zimmet, rüşvet gibi yüz kızartıcı suçlardan mahkum olanlar, anayasal kısıtlama gereği affa uğramış olsalar dahi milletvekili seçilemezler.
  4. D
    Hâkimler ve savcılar, yüksek yargı organları mensupları ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları milletvekili adayı olabilmek için görevlerinden çekilmek zorundadırlar ve seçilemedikleri takdirde eski görevlerine geri dönemezler.
  5. E
    Seçimlerin 'gizli oy' esasına göre yapılması seçmen iradesinin serbestçe oluşmasını; 'açık sayım ve döküm' esası ise seçim sonuçlarının dürüstlüğü ve yargısal denetim mekanizmasının güvenliğini sağlar.

Cevap

Seçim ilkelerinden genel oy ve eşit oy tanımlarının yer değiştirdiği seçenek yanlıştır.
Seçimlerin temel ilkeleri arasında yer alan 'Genel Oy', vatandaşların servet, vergi, öğrenim durumu veya cinsiyet gibi kısıtlamalara tabi tutulmadan oy hakkına sahip olmasını ifade eder. 'Eşit Oy' ise her seçmenin sadece bir oy hakkına sahip olması ve her oyun sayısal değerinin aynı olmasıdır. Seçeneklerde bu iki kavramın tanımı birbirinin yerine kullanılarak teknik bir hata yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçim ilkelerini tanımla
Genel oy: Kimseye ayrıcalık tanınmadan herkesin oy kullanması. Eşit oy: Her seçmenin oyunun bir sayılması.
Kavramsal karmaşayı önlemek için anayasal tanımları netleştirmek gerekir.
2
2017 anayasa değişikliklerini analiz et
Seçilme yaşının 18'e indiği ve askerlik hizmetini yapmış olma şartının 'ilişiği bulunmamak' şeklinde esnetildiği doğrulanır.
Güncel anayasa metni ile uyumu kontrol etmek gerekir.
3
Seçilme engellerini ve mesleki kısıtlamaları kontrol et
Yargı ve ordu mensuplarının görevden çekilme zorunluluğu ve geri dönememe kuralı teyit edilir.
Yüksek mahkeme ve YSK içtihatları ile Anayasa md. 76'nın teknik detaylarını doğrulamak gerekir.
4
Yanlış olan seçeneği belirle
Servet/vergi kısıtlaması olmamasının 'eşit oy' olarak tanımlandığı ifadenin aslında 'genel oy' olduğu tespit edilir.
Seçim ilkelerinin teorik tanımları arasındaki fark sorunun çözüm anahtarıdır.

Anahtar Kavram

Demokratik Seçim İlkeleri ve Milletvekili Seçilme Yeterliliği

Daha Fazla Pratik

Seçim ilkelerini daha iyi kavramak için 1982 Anayasası'nın 67. ve 76. maddelerini birlikte okuyarak siyasi haklar ile seçilme yeterliliği arasındaki bağı analiz ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla