Examkin

Yasama

194 soru

Soru 1Soru →

1982 Anayasası’nın "Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri" başlıklı 87. maddesi, 2017 yılı anayasa değişiklikleri ile yürütme organının yapısındaki dönüşüme paralel olarak yeniden düzenlenmiştir. Bu çerçevede, güncel anayasal hükümler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi TBMM’nin görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yürütme organına, yasama yetkisinin devri mahiyetinde belirli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi veren yetki kanunlarını kabul etmek

Cevap

Yürütme organına kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi veren yetki kanunlarını kabul etmek, 2017 değişiklikleri ile kaldırılan bir yetkidir.
Doğru cevap olan ifade anayasal bakımdan hatalıdır; çünkü 2017 anayasa değişiklikleri ile parlamenter sistemden vazgeçilmiş ve bu süreçte 'Kanun Hükmünde Kararname' (KHK) müessesesi kaldırılmıştır. Dolayısıyla TBMM'nin yürütme organına KHK çıkarma izni verdiği 'Yetki Kanunları' da anayasal sistemden çıkarılmıştır. Güncel 87. madde metninde artık böyle bir yetki yer almamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 87. maddesindeki güncel yetkilerin tespiti
Kanun koymak, para basmak, savaş ilanı, andlaşma uygun bulma, bütçe onayı ve af ilanı yetkilerinin devam ettiği görülür.
Mevcut anayasal metnin sınırlarını belirlemek için ilk adımdır.
2
2017 Anayasa değişikliklerinin yasama yetkisi üzerindeki etkisinin analizi
Bakanlar Kurulu ve gensoru gibi denetim yollarının yanı sıra, 'Yetki Kanunu' ve 'Kanun Hükmünde Kararname' (KHK) usulünün kaldırıldığı saptanır.
Yeni hükümet sisteminde yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesinin (Madde 7) güçlendiğini teyit etmek gerekir.
3
Seçenekler ile güncel hukuki durumun karşılaştırılması
Yetki kanunu çıkarma yetkisinin artık bir parlamento görevi olmadığı anlaşılır; çünkü CBK'lar (Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri) yetki devri değil, anayasadan alınan doğrudan yetkilerdir.
Hatalı olan yetkiyi diğer güncel yetkilerden ayırt etmek için son aşamadır.

Anahtar Kavram

Yasama Yetkisinin Devredilemezliği ve 2017 Sonrası Mülga Yetkiler
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

Bir hukuk fakültesinde düzenlenen "Türk Parlamento Hukukunda Statü Kayıpları" konulu kurgusal duruşmada, yasama organı üyesi olan (M)'nin karşılaştığı farklı ihtimaller üzerinden hukuki senaryolar üretilmiştir.

Bu senaryolarda ortaya çıkan sonuçlara ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, yürürlükteki anayasal kurallarla tam bir uyum içindedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (M)'nin Meclis çalışmalarına mazeretsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmaması gerekçesiyle üyeliğinin düşürülebilmesi için TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu gerekir; bu Meclis kararına karşı yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir ve Mahkeme on beş gün içinde kesin kararını açıklar.

Cevap

Devamsızlık nedeniyle üyeliğin düşürülmesi için Meclis üye tamsayısının salt çoğunluğu gerektiği ve bu karara karşı ilgilinin veya bir başka milletvekilinin 7 gün içinde Anayasa Mahkemesine itiraz edebileceği, mahkemenin de 15 gün içinde kesin karar vereceği yönündeki ifade anayasal kurallara uygundur.
1982 Anayasası'nın 84. maddesine göre, Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilinin üyeliğinin düşmesine, Başkanlık Divanının durumu tespit etmesi üzerine Genel Kurulca üye tamsayısının salt çoğunluğu (en az 301 oy) ile karar verilir. Anayasa'nın 85. maddesi uyarınca, Meclis kararıyla gerçekleşen bu düşme işlemine karşı ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal istemiyle başvurabilir. Anayasa Mahkemesi bu itirazı on beş gün içinde kesin karara bağlar. Verilen ifade, usulü, karar yeter sayısını ve itiraz sürelerini bütünüyle doğru aktarmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliğinin Meclis kararıyla düştüğü haller ile kendiliğinden veya bildirimle düştüğü halleri birbirinden ayırın.
İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık hallerinde TBMM kararı gerekirken; Cumhurbaşkanı yardımcısı/bakan olma durumunda kendiliğinden, kesin hüküm giyme ve kısıtlanma hallerinde ise bildirimin Genel Kurula sunulmasıyla oylamasız düşer.
Anayasa Mahkemesi denetimi yalnızca TBMM kararıyla gerçekleşen düşme hallerinde (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) mümkündür.
2
Devamsızlık hali için Anayasa'da öngörülen özel karar yeter sayısını ve itiraz sürecini tespit edin.
Bir ay içinde 5 birleşim günü devamsızlık halinde karar için 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' aranır. İptal istemi için Anayasa Mahkemesine başvuru süresi 7 gün, Mahkemenin karar verme süresi 15 gündür.
Bu süreler ve oranlar 1982 Anayasası madde 84 ve 85'te açıkça düzenlenmiş olup, doğrulanması gereken temel hukuki şartlardır.
3
Diğer seçeneklerdeki hatalı hukuki sonuçları eleyin.
Kısıtlanma bildirimle düşer (oylamasız), yargı yolu kapalıdır. Bakan atanan kişinin üyeliği kendiliğinden düşer (askıya alınmaz). Dokunulmazlığın kaldırılması üyeliği düşürmez. İstifa için özel nitelikli çoğunluk (3/2) aranmaz, toplantıya katılanların salt çoğunluğu yeterlidir.
Seçeneklerin her biri farklı bir anayasa hukuku kavramını (çoğunluklar, yargı yolları, hükûmet sistemi özellikleri) hatalı kurgulamıştır.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Düşme Halleri, Usulleri ve Yargısal Denetimi
Soru 3Soru →

19821982 Anayasası'nda 20172017 anayasa değişiklikleri ile düzenlenen "TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları" mekanizmalarının işleyişi, sınırları ve nitelikli çoğunlukları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis soruşturması açılabilmesi için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) önergesi aranırken; soruşturma açılmasına karar verilebilmesi için üye tamsayısının beşte üçünün (360360 milletvekili) gizli oyu gereklidir.

Cevap

Meclis soruşturması önergesinin üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) ile verilmesi ve soruşturma açılması kararının beşte üç (360360) çoğunlukla alınması doğru ifadedir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde meclis soruşturması süreci üç aşamalıdır: 301301 milletvekili ile önerge verilir, 360360 milletvekili ile soruşturma açılmasına karar verilir ve 400400 milletvekili ile Yüce Divan'a sevk kararı alınır. Bu hiyerarşik yapı doğru aktarılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Denetim yollarının güncel listesinin kontrol edilmesi
Gensoru ve Sözlü Soru'nun kaldırıldığı, Yazılı Soru, Meclis Araştırması, Genel Görüşme ve Meclis Soruşturması'nın kaldığı görülür.
20172017 Anayasa değişiklikleri ile denetim araçları yeniden yapılandırılmıştır.
2
Meclis soruşturması aşamalarındaki yeter sayıların incelenmesi
Önerge için 301301, açılması için 360360, sevk için 400400 milletvekili gerektiği teyit edilir.
Soruşturma süreci kademeli ağırlaştırılmış nitelikli çoğunluklara bağlanmıştır.
3
Yazılı soru ve meclis araştırması kısıtlarının doğrulanması
Süre on beş gün olup, devlet sırları araştırmaya kapalıdır.
Yürütmenin işleyişine ilişkin anayasal süre ve konu sınırları mevcuttur.

Anahtar Kavram

Meclis Denetim Yollarında Nitelikli Çoğunluklar ve Yasaklar

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturması komisyonunun üye yapısı ve rapor sunma sürelerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru →

19821982 Anayasası’nın güncel hükümleri ve 20172017 yılı anayasa değişiklikleri göz önünde bulundurulduğunda, milletvekili seçilme yeterliliği ve seçim ilkeleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 20172017 değişikliği sonrası, askerlik ile ilişiği bulunmayan ve 1818 yaşını dolduran her Türk vatandaşı, diğer şartları da taşıması kaydıyla milletvekili seçilebilir.

Cevap

2017 değişikliği sonrası, askerlik ile ilişiği bulunmayan ve 18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı, diğer şartları da taşıması kaydıyla milletvekili seçilebilir ifadesi doğrudur.
Doğru olan ifade, 2017 anayasa değişiklikleri ile milletvekili seçilme yaşının 1818'e indirilmiş olmasını ve askerlik şartının 'ilişiği bulunmamak' olarak esnetilmiş olmasını doğru bir şekilde bir araya getirmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçilme yaşını kontrol et.
2017 değişikliği ile yaş sınırı 2525'ten 1818'e indirilmiştir.
Anayasa'nın 76. maddesindeki güncel hükmü teyit etmek.
2
Askerlik şartındaki terminolojiyi incele.
'Askerlik hizmetini yapmış olmak' ibaresi 'askerlik ile ilişiği bulunmamak' şeklinde değiştirilmiştir.
Tecilli olanların da aday olabilmesini sağlayan 2017 düzenlemesini analiz etmek.
3
Seçim ilkelerini kavramsal olarak ayırt et.
Ayrım gözetmeksizin herkesin oy kullanması 'Genel Oy' ilkesidir; 'Eşit Oy' ise her oyun aynı değerde (11 oy) olmasıdır.
Seçim ilkeleri arasındaki sıkça karıştırılan kavramsal farkı belirlemek.

Anahtar Kavram

2017 Anayasa Değişikliği Sonrası Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Temel Seçim İlkeleri

İpuçları

1
2017 yılındaki anayasa değişikliği ile seçilme yaşı ve askerlik şartı üzerinde önemli güncellemeler yapıldığını hatırlayın.
2
Milletvekili adaylığı için aranan eğitim düzeyi, sanılanın aksine üniversite veya lise değil, temel eğitim seviyesidir.
3
Herkesin oy kullanabilmesi 'kapsayıcılık' (genel oy) ile, her oyun aynı güçte olması ise 'eşitlik' (eşit oy) ile ilgilidir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliginin düşmesi ve milletvekili dokunulmazlığı konularını inceleyerek yasama organı üyelerinin statüsünü pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 5Soru →

19821982 Anayasası’nın 20172017 yılı anayasa değişikliği sonrası güncel hükümleri dikkate alındığında, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek Meclisin yetkileri arasında yer almaktadır.

Cevap

Para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek Meclisin yetkileri arasındadır.
Doğru olan ifade, para basılmasına ve savaş ilanına karar vermenin Meclis'in yetkisinde olduğunu belirten seçenektir. 19821982 Anayasası'nın 8787. maddesinde TBMM'nin görevleri arasında kanun yapmak, bütçeyi görüşmek, para basılmasına karar vermek, savaş ilanı, andlaşmaların uygun bulunması ve af ilanı açıkça sayılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 8787. maddesinde düzenlenen TBMM'nin güncel görev ve yetkileri listelenir.
Meclisin temel yetkileri arasında kanun koymak, para basılmasına karar vermek, savaş ilan etmek ve andlaşmaları uygun bulmak olduğu görülür.
Yetki sınırlarını belirlemek için anayasal çerçeveyi netleştirmek gerekir.
2
20172017 Anayasa değişikliği ile kaldırılan yetki kanunu ve gensoru gibi mekanizmalar seçeneklerden elenir.
Yürütmeye KHK yetkisi verme ifadesinin artık anayasal bir karşılığı olmadığı saptanır.
Hükümet sistemindeki yapısal değişikliklerin etkisini analiz etmek şarttır.
3
Andlaşmalar ve seçim usulleri gibi karmaşık yetkilerde Cumhurbaşkanı-Meclis ayrımı kontrol edilir.
Meclisin andlaşmaları onaylamadığı, sadece onaylanmasını 'uygun bulduğu' bilgisiyle seçenekler elenir.
Kurumlar arası görev dağılımındaki teknik terimlerin (uygun bulma vs. onaylama) doğruluğu teyit edilir.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Anayasal Yetki Sınırları ve 20172017 Sonrası Yapısı

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin andlaşmaların uygun bulunması yetkisindeki 'kanun' usulü ile Cumhurbaşkanı'nın onay yetkisinin hiyerarşik farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 6Soru →

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçişi öngören 2017 yılı anayasa değişiklikleri ile yasama organının bazı yetkileri kaldırılmış, bazıları ise yeniden düzenlenmiştir. Bu anayasal çerçeve dikkate alındığında, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) güncel görev ve yetkileri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe ve kesinhesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek

Cevap

Bütçe ve kesinhesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek
1982 Anayasası'nın 87. maddesinde TBMM'nin görev ve yetkileri açıkça sayılmıştır. Bu maddede yer alan 'bütçe ve kesinhesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek' yetkisi, 2017 anayasa değişikliklerinden sonra da yasama organının temel mali yetkisi olarak varlığını sürdürmektedir. Bütçe teklifi Cumhurbaşkanı tarafından hazırlansa da, bu teklifin kanunlaşması için Meclis tarafından kabul edilmesi zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 87. maddesini analiz etme
TBMM'nin görevleri arasında kanun koymak, para basılmasına karar vermek, bütçe görüşmek ve af ilan etmek gibi yetkiler saptanır.
Yasama organının güncel ve geçerli yetkilerini belirlemek için temel hukuk metnine başvurulmalıdır.
2
2017 değişikliklerinin etkisini değerlendirme
Gensoru, güvenoyu ve Bakanlar Kuruluna KHK yetkisi verme gibi işlemlerin yürürlükten kalktığı görülür.
Mevcut hükümet sisteminin yasama üzerindeki kısıtlamalarını ve dönüşümlerini ayırt etmek gerekir.
3
Yürütme ve yasama yetkilerini ayrıştırma
Andlaşma onaylama ve OHAL ilanı gibi işlemlerin yürütmenin (Cumhurbaşkanlığı) görev alanında olduğu netleştirilir.
Fonksiyonlar arasındaki ince farkları (uygun bulma vs. onaylama) tespit ederek yanlış seçenekler elenir.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Anayasal Yetkileri ve 2017 Dönüşümü

Daha Fazla Pratik

Bütçe kanununun Mecliste görüşülme usullerini ve özel nitelikli kanunlar arasındaki yerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:55s
Soru 7Soru →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri ve Türk seçim hukuku ilkeleri göz önünde bulundurulduğunda, milletvekili seçilme yeterliliği ve seçimlerin temel esasları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekili seçilebilmek için en az ilkokul mezunu olmak, kısıtlı olmamak ve kamu hizmetinden yasaklı bulunmamak anayasal birer şarttır.

Cevap

Milletvekili seçilebilmek için en az ilkokul mezunu olmak, kısıtlı olmamak ve kamu hizmetinden yasaklı bulunmamak anayasal şartlardır.
Anayasa'nın 76. maddesi uyarınca, milletvekili adaylığı için en az ilkokul mezunu olmak, kısıtlı olmamak (vasi altında bulunmamak) ve kamu hizmetlerinden yasaklı bulunmamak temel olumlu ve olumsuz şartlar arasında yer alır. Bu şartların tamamı anayasal düzeyde düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 76. maddesindeki seçilme yeterliliği şartlarını gözden geçiriniz.
Milletvekili seçilmek için 18 yaş, en az ilkokul mezuniyeti, askerlik ile ilişiği olmamak, kısıtlı olmamak ve belirli suçlardan hüküm giymemiş olmak gerektiğini belirleyiniz.
Seçilme yeterliliği şartları kümülatif olarak sağlanmalıdır.
2
Seçim ilkelerini (genel oy, eşit oy, gizli oy, açık tasnif) tanımlayınız.
Genel oy (herkesin katılımı), Eşit oy (herkesin bir oyu), Gizli oy (tercihin saklı kalması) ve Açık tasnif (şeffaf sayım) kavramlarını ayırt ediniz.
Seçim ilkeleri arasındaki kavramsal karışıklıkları gidermek için bu ayrım kritiktir.
3
Seçenekleri anayasal güncellemeler ışığında analiz ediniz.
İlkokul mezuniyeti ve kamu hizmetinden yasaklı olmamanın anayasal birer zorunluluk olduğunu teyit ediniz.
Doğru bilgiye ulaşmak için yanlış ifadelerin (25 yaş, lise mezuniyeti vb.) elenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Milletvekili seçilme yeterliliği ve demokratik seçim ilkelerinin anayasal çerçevesi.
Tahmini Süre:1m 5s
Soru 8Soru →

19821982 Anayasası'nın "Türkiye Büyük Millet Meclisinin Genel Görev ve Yetkileri" başlıklı 8787. maddesi ve 20172017 anayasa değişiklikleri ile kurulan yeni hükümet sistemi dikkate alındığında, Meclis'in yetki kullanımına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Genel ve özel af ilanına karar verilebilmesi için TBMM üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (360360 milletvekili) olumlu oyu anayasal bir zorunluluktur.

Cevap

Genel ve özel af ilanına karar verilebilmesi için Meclis üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (360360 milletvekili) olumlu oyunun aranması anayasal bir kuraldır.
Genel ve özel af ilanına karar vermek, 19821982 Anayasası'nın 8787. maddesinde açıkça TBMM'ye tanınmış bir yetkidir. Bu yetkinin kullanılabilmesi için Meclis üye tamsayısının (600600) beşte üçü olan 360360 milletvekilinin kabul oyu gerekmektedir. Bu düzenleme 20172017 sonrasında da korunmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 8787. maddesindeki yetki listesinin incelenmesi
Maddede kanun koymak, bütçe görüşmek, para basmak, savaş ilanı, andlaşmaları uygun bulma ve af ilanı sayılmıştır.
Yetkinin kaynağını doğrulamak için doğrudan madde metnine bakılmalıdır.
2
20172017 değişiklikleri ile kaldırılan yetkilerin elenmesi
Gensoru, güvenoyu ve Bakanlar Kuruluna yetki kanunu verme gibi yetkiler artık mevcut değildir.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile yasama-yürütme ilişkileri değişmiştir.
3
Özel nitelikli çoğunluk gerektiren af yetkisinin kontrolü
Genel ve özel af ilanı için salt çoğunluk (301301) değil, beşte üç (360360) çoğunluk gerekmektedir.
Anayasa metni af için özel bir sayısal sınır belirlemiştir.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Nitelikli Çoğunluk Gerektiren Yetkileri

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yollarındaki (yazılı soru, meclis araştırması vb.) 20172017 değişikliklerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru →

19821982 Anayasası'nda 20172017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yolları yeniden düzenlenmiş, bazı mekanizmalar kaldırılırken bazılarının işleyişi ve niteliği değiştirilmiştir.

Buna göre, güncel anayasal hükümler çerçevesinde yürütme organının denetlenmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında, görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) vereceği önergeyle meclis soruşturması açılması istenebilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında görevleriyle ilgili suç iddiasıyla meclis soruşturması açılması için üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) önergesi gerekir.
Anayasa'nın 106106. maddesine göre Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında, görevleriyle ilgili suç işledikleri iddiasıyla üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) vereceği önergeyle meclis soruşturması açılması istenebilir. Bu, sürecin ilk adımı olan 'önerge verme' aşamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Denetim yollarının güncel durumunu tespit etme
2017 değişiklikleri ile Gensoru ve Sözlü Soru kaldırılmış; Yazılı Soru, Meclis Araştırması, Genel Görüşme ve Meclis Soruşturması kalmıştır.
Yeni hükümet sisteminde yürütmenin yasama karşısındaki siyasi sorumluluğu (güvenoyu/gensoru) sona ermiştir.
2
Meclis soruşturması aşamalarını ve sayılarını kontrol etme
Önerge için 301301, soruşturma açılması kararı için 360360, Yüce Divan'a sevk için 400400 kabul oyu gerekir.
Cezai sorumluluk süreci nitelikli çoğunluklar üzerine inşa edilmiştir.
3
Yazılı soru ve diğer kısıtlamaları değerlendirme
Yazılı soru süresi 1515 gündür; Meclis araştırması devlet sırlarını kapsayamaz.
Anayasal süre ve kapsam sınırları denetimin sınırlarını belirler.

Anahtar Kavram

TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları

Daha Fazla Pratik

Meclis Soruşturması komisyonunun yapısı ve üye seçim usulünü inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 10Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen ve yeni bir kamu kurumunun teşkilat yapısını düzenleyen bir kanun ile Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu, yayımlanmak üzere eş zamanlı olarak Cumhurbaşkanlığına gönderilmiştir. Cumhurbaşkanı, incelemesi neticesinde her iki kanun metninde de devletin mali yükümlülükleri ve idari işleyiş açısından uygun bulmadığı hükümler tespit etmiştir.

1982 Anayasası hükümlerine göre, bu kanunların yayımlanması, geri gönderilmesi ve yürürlüğe girmesi süreçleriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nu yalnızca anayasaya aykırılık gerekçesiyle on beş gün içinde TBMM'ye iade edebilir; bütçe kanunları üzerinde yerindelik denetimi yaparak iade etme yetkisi bulunmamaktadır.

Cevap

Cumhurbaşkanının Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nu anayasaya aykırılık gerekçesiyle iade edebileceğini belirten ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 89. maddesi gereğince Cumhurbaşkanı, yayımlanmasını kısmen veya tamamen uygun bulmadığı kanunları bir daha görüşülmek üzere 15 gün içinde TBMM'ye geri gönderir. Ancak aynı maddede 'Bütçe kanunları bu hükme tabi değildir' ifadesi yer alır. Bu anayasal istisna kesindir; Cumhurbaşkanı bütçe kanunları üzerinde ne yerindelik ne de anayasaya aykırılık denetimi yaparak iade yetkisini kullanamaz. Bütçe kanununu zorunlu olarak yayımladıktan sonra, varsa anayasaya aykırılık iddialarını Anayasa Mahkemesinde iptal davası açarak ileri sürebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe kanunlarının iade yasağının kapsamını anlama
1982 Anayasası'nın 89. maddesi, bütçe kanunlarının Cumhurbaşkanı tarafından iade edilemeyeceğini mutlak bir kural olarak düzenler.
Kanunların iadesi mekanizmasında bütçe kanunları için anayasaya aykırılık veya yerindelik gibi bir ayrım yapılmamış, iade yetkisi tamamen kapatılmıştır.
2
Aynen kabul çoğunluğunun tespiti
İade edilen diğer kanunların aynen kabulü için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301 oy) gereklidir.
2017 anayasa değişikliği ile Cumhurbaşkanının geri gönderdiği kanunlarda TBMM'nin ısrar edebilmesi zorlaştırılmıştır.
3
Yayım ve ilan kavramlarını ayırt etme
Yasama işlemleri (kanunlar) Resmî Gazete'de yayımlanır, ilan edilmez. Ayrıca yürürlük tarihi belirtilmeyen kanunlar yayımlandıkları gün yürürlüğe girer.
Anayasal terminolojinin doğru kullanımı ve yürürlük esaslarının bilinmesi yasa yapım sürecinin temel bir parçasıdır.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımlanması, İadesi (Veto) ve Bütçe Kanunu İstisnası
Soru 11Soru →

1982 Anayasası’nda yer alan seçimlerin temel ilkeleri ve milletvekili seçilme yeterliliği hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her seçmenin eğitim düzeyi, mülkiyet durumu veya cinsiyeti ne olursa olsun oy hakkına sahip olması 'eşit oy' ilkesi olarak adlandırılır.

Cevap

Her seçmenin kısıtlama olmaksızın oy hakkına sahip olması 'genel oy' ilkesidir; 'eşit oy' ise oyların sayısal eşitliğini ifade eder.
Seçenekte belirtilen eğitim, servet veya cinsiyet ayrımı gözetilmeksizin herkesin oy hakkına sahip olması 'genel oy' ilkesinin tanımıdır. 'Eşit oy' ilkesi ise her seçmenin eğitim düzeyi veya sosyal statüsü ne olursa olsun sandıkta sadece bir oy kullanabilmesini ve her oyun sayısal değerinin bir olmasını ifade eder. Dolayısıyla bu iki kavram birbirinin yerine kullanılarak yanlış bir eşleştirme yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçim ilkelerini tanımla
Genel oy: Herkesin oy kullanabilmesi; Eşit oy: Herkesin oyunun bir sayılması.
Seçeneklerdeki tanımların anayasal kavramlarla örtüşüp örtüşmediğini belirlemek gerekir.
2
Milletvekili seçilme yaşını kontrol et
Seçilme yaşı 18'dir.
2017 değişikliği öncesi bu yaş 25'ti, güncel durumu teyit etmek önemlidir.
3
Askerlik şartını incele
Askerlik ile ilişiği bulunmamak yeterlidir.
Eskiden 'yapmış olmak' şartı varken, güncel kural 'ilişiği bulunmamak' şeklindedir.
4
Hüküm giyme engelini değerlendir
Taksirli suçlar hariç 1 yıl ve üzeri ceza engeldir.
Anayasa madde 76'daki adli sicil şartlarını doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Genel Oy ve Eşit Oy Ayrımı ile 2017 Seçilme Yeterliliği Güncellemeleri
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 12Soru →

Türkiye Cumhuriyeti 19821982 Anayasası hükümleri uyarınca, kanunların Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabulü, Cumhurbaşkanı’nca incelenmesi ve Resmi Gazete’de yayımlanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile aynen kabul edilen bir kanunu yayımlamak zorunda kaldığı için bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma hakkını kaybeder.

Cevap

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğu ile aynen kabul edilen bir kanunu yayımlamak zorunda kalsa bile, bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisine sahip olmaya devam eder.
Doğru yanıt olan ifade yanlıştır çünkü Anayasa Mahkemesine iptal davası açma yetkisi, kanunun yapım usulünden bağımsız bir denetim yoludur. Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından 301301 milletvekilinin oyuyla 'aynen kabul' edilen bir kanunu Anayasa gereği yayımlamak zorundadır, fakat bu durum kanunun içeriğine dair anayasaya aykırılık iddialarından vazgeçtiği anlamına gelmez. Cumhurbaşkanı, yayımı takip eden 6060 gün içinde Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kanunun Cumhurbaşkanına sunulması
Meclis tarafından kabul edilen metin incelenmek üzere Cumhurbaşkanlığına gönderilir.
Yürürlük öncesi anayasal denetim ve yayım sürecinin başlaması için gereklidir.
2
Cumhurbaşkanının 15 günlük inceleme süresi
Cumhurbaşkanı ya kanunu yayımlar ya da bir kez daha görüşülmek üzere (Bütçe hariç) Meclise iade eder.
Yürütmenin yasama üzerindeki denge ve denetleme yetkisidir.
3
Meclisin iade edilen kanunu görüşmesi
Meclis ya aynen kabul eder (301301 oy ile) ya da değişiklik yaparak kabul eder.
Meclisin iradesinin Cumhurbaşkanının vetosuna karşı üstünlüğünü belirleme aşamasıdır.
4
Yargısal denetim yolunun analizi
Aynen kabul edilen kanun yayımlanır ancak Cumhurbaşkanının iptal davası açma hakkı saklı kalır.
Siyasi zorunluluk (yayım) ile hukuki denetim (AYM başvurusu) birbirinden farklı yetkilerdir.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımı ve Yargısal Denetimi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru →

19821982 Anayasası'nın 175175. maddesinde düzenlenen anayasa değişikliği süreci kapsamında, tekliflerin Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulundaki görüşme ve oylama usulüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa değişikliği teklifleri Genel Kurulda iki defa görüşülür; birinci görüşmenin bitimi ile ikinci görüşmenin başlangıcı arasında en az 4848 saatlik bir süre (serinleme süresi) geçmesi zorunludur.

Cevap

Anayasa değişikliği teklifleri Genel Kurulda iki defa görüşülür ve iki görüşme arasında en az 4848 saatlik bir 'serinleme süresi' bırakılması zorunludur.
Doğru ifadeye göre, anayasa değişikliği teklifleri Meclis Genel Kurulunda iki kez görüşülür ve bu iki görüşme arasında, milletvekillerinin teklif metni üzerinde tekrar düşünmelerine imkan tanımak amacıyla en az 4848 saatlik bir 'serinleme süresi' bırakılır. Bu kural, anayasanın katı (sert) yapısını korumaya yönelik temel bir usul şartıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa değişikliği görüşme usulünün tespiti
Tekliflerin ivedilikle görüşülemeyeceği ve iki defa görüşülmesi gerektiği saptanır.
Anayasa değişikliklerinin kanunlardan daha zor ve üzerinde düşünülerek yapılması (katı anayasa ilkesi) amaçlanmıştır.
2
İki görüşme arasındaki zorunlu sürenin belirlenmesi
Görüşmeler arasında en az 4848 saatlik bir ara verilmesi gerektiği tespit edilir.
Bu süreye 'serinleme süresi' denir ve milletvekillerinin teklif üzerinde son bir kez değerlendirme yapmasını sağlar.
3
Oylama ve çoğunluk şartlarının kontrolü
Oylamanın gizli yapılması ve kabul için en az 360360 oy (3/53/5) gerektiği belirlenir.
Anayasa'nın 175175. maddesindeki şekil şartlarının tamamlanması için bu prosedürler zorunludur.

Anahtar Kavram

Anayasa Değişikliği Görüşme ve Oylama Usulü

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliğinin Cumhurbaşkanı tarafından iade edilmesi durumunda, Meclisin 'aynen kabul' edebilmesi için gereken üye tamsayısı oranlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 14Soru →

19821982 Anayasası hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlık Divanı üyelerinin tarafsızlığı, oy kullanma hakları ve siyasi parti grupları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis başkanvekilleri, oturumu yönetmedikleri zamanlarda üyesi oldukları siyasi partinin Meclis dışındaki çalışmalarına katılabilirler.

Cevap

Meclis başkanvekillerinin oturumu yönetmedikleri zamanlarda siyasi parti çalışmalarına katılabileceği yönündeki ifade yanlıştır; çünkü Anayasa bu yasağı başkanvekilleri için genel bir kural olarak belirlemiştir.
Doğru cevap olan seçenek, başkanvekillerinin oturumu yönetmedikleri zamanlarda parti faaliyetlerine katılabileceğini iddia etmektedir. Ancak 19821982 Anayasası'nın 9494. maddesi uyarınca, TBMM Başkanı ve başkanvekilleri, görevleri gereği olan haller dışındaki meclis tartışmalarına katılamayacakları gibi, üyesi oldukları siyasi partinin Meclis içindeki veya dışındaki faaliyetlerine de kesinlikle katılamazlar. Bu yasak, başkanvekilleri için 'oturumu yönetme' şartına bağlı değildir; görevde oldukları sürece genel bir yasaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Başkanlık Divanı üyelerinin tarafsızlık statüsünü analiz etme
Anayasa'nın 9494. maddesinin son fıkrası; Meclis Başkanı ve başkanvekillerinin, üyesi bulundukları siyasi partinin Meclis içindeki veya dışındaki faaliyetlerine katılamayacaklarını hükme bağlar.
Başkanlık makamının ve divan yönetiminin her türlü siyasi etkiden uzak, tarafsız bir şekilde yürütülmesi anayasal bir zorunluluktur.
2
Oy kullanma yasaklarını değerlendirme
Meclis Başkanı hiçbir zaman oy kullanamazken, başkanvekilleri için bu yasak sadece 'oturumu yönettikleri' süreyle sınırlıdır.
Oturumu yöneten kişinin oylamanın sonucunu etkileyecek bir irade beyanında bulunması tarafsızlık ilkesine aykırıdır.
3
Siyasi parti gruplarının kısıtlamalarını kontrol etme
Gruplar en az 2020 üyeyle kurulur ancak Meclis Başkanı seçimi için aday gösteremezler ve Meclis soruşturması hakkında görüşme yapamazlar.
Bu kısıtlamalar, Meclis'in kurumsal kimliğini ve denetim mekanizmalarının tarafsızlığını korumaya yöneliktir.

Anahtar Kavram

TBMM Başkanlık Divanı'nın Tarafsızlığı ve Oy Yasakları

Daha Fazla Pratik

Başkanlık Divanı'nın seçim usulleri ve ilk devre/ikinci devre görev süreleri arasındaki farkları inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 15Soru →

19821982 Anayasası'nın 8989. maddesinde düzenlenen kanunların Cumhurbaşkanınca incelenmesi ve yayımlanması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından üye tamsayısının salt çoğunluğuyla aynen kabul edilen bir kanunu yayımlamak zorunda olup bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesine iptal davası açamaz.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın aynen kabul edilen kanunu yayımlama zorunluluğu, bu kanuna karşı Anayasa Mahkemesine iptal davası açmasına engel teşkil etmez.
Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından hiçbir değişiklik yapılmadan (aynen) üye tamsayısının salt çoğunluğuyla kabul edilen bir kanunu yayımlamak zorundadır. Ancak bu kanunun yayımlanması, Cumhurbaşkanı'nın söz konusu kanuna karşı Anayasa Mahkemesinde 'iptal davası' açma yetkisini sona erdirmez. Hukuk devletinde yayımlama zorunluluğu ile yargısal denetim hakkı birbirinden farklı kavramlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı'nın inceleme yetkisini değerlendir
Cumhurbaşkanı kanunları 1515 gün içinde yayımlar veya bütçe kanunları hariç olmak üzere gerekçeli olarak Meclise iade eder.
Anayasal sürecin ilk aşaması inceleme ve yayımlama/iade kararıdır.
2
Meclis'in iade edilen kanun üzerindeki yetkisini analiz et
Meclis, geri gönderilen kanunu hiçbir değişiklik yapmadan kabul etmek isterse en az 301301 (üye tamsayısının salt çoğunluğu) milletvekilinin kabul oyuna ihtiyaç duyar.
20172017 değişikliği ile Meclis'in 'aynen kabul' şartı zorlaştırılmıştır.
3
Aynen kabul edilen kanunun yayımlanması ve sonrasındaki yargısal denetimi belirle
Aynen kabul edilen kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanır; fakat Cumhurbaşkanı'nın yayımladığı her kanuna (istisnalar hariç) karşı şekil veya esas bakımından iptal davası açma hakkı saklıdır.
Yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı, anayasal denetim mekanizmasını işletme yetkisine her zaman sahiptir.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın kanunlar üzerindeki geciktirici veto yetkisi ve aynen kabul quorumu.

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliği süreci ile normal kanun yapım süreci arasındaki üye tamsayısı çoğunluk farklarını (360/400 vs 301) karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 16Soru →

1982 Anayasası'nın 87. maddesinde düzenlenen Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) görev ve yetkileri, 2017 yılı anayasa değişiklikleri ile yürütme organının yapısındaki dönüşüme paralel olarak yeniden yapılandırılmıştır. Bu anayasal çerçeve ve güncel hükümler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında gensoru önergesi vererek denetim yapmak

Cevap

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında gensoru önergesi vererek denetim yapmak, TBMM'nin güncel görev ve yetkileri arasında bulunmamaktadır.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişi öngören 2017 yılı anayasa değişiklikleri ile yürütme organı üzerindeki siyasi denetim araçları yeniden düzenlenmiş; bu kapsamda TBMM'nin hükümeti (Bakanlar Kurulu kaldırıldığı için artık Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanları) gensoru yoluyla denetleme ve görevden düşürme yetkisi tamamen kaldırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 87. maddesinde yer alan temel yetkileri listeleyin.
Kanun yapmak, değiştirmek ve kaldırmak; bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek; para basılmasına, savaş ilânına ve af ilânına karar vermek gibi yetkiler tespit edilir.
Anayasal yetki sınırlarının belirlenmesi için temel dayanak oluşturur.
2
2017 anayasa değişikliklerinin denetim yolları üzerindeki etkisini analiz edin.
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçişle birlikte gensoru ve güvenoyu gibi yasamanın yürütmeyi doğrudan düşürebileceği mekanizmaların kaldırıldığı görülür.
Yeni hükümet sisteminde yürütmenin doğrudan halka sorumlu olması ve yasama-yürütme sert ayrılığı gereği bu araçlar sistemden çıkarılmıştır.

Anahtar Kavram

TBMM'nin Görev ve Yetkileri ve 2017 Değişiklikleri
Tahmini Süre:50s
Soru 17Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) iç işleyişini düzenleyen Başkanlık Divanı ve Siyasi Parti Grupları ile ilgili 1982 Anayasası'nda yer alan hükümler dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, Meclis Başkanlığı için aday gösterebilirler.

Cevap

Siyasi parti grupları, Meclis Başkanlığı seçimi için aday gösteremezler ifadesi yanlıştır; çünkü Anayasa bu yetkiyi sadece milletvekillerine bireysel olarak tanımıştır.
1982 Anayasası'nın 94. maddesine göre, siyasi parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler. Meclis Başkanlığına adaylık, milletvekillerinin kendi iradeleriyle yapacakları bireysel bir başvurudur. Bu yasak, Meclis Başkanı'nın partiler üstü ve tarafsız konumunu korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis Başkanlığı adaylık sürecini analiz etme
Anayasa Madde 94: 'Siyasi parti grupları, Başkanlık için aday gösteremezler.' hükmüne ulaşılır.
Siyasi parti gruplarının yetki sınırlarını belirlemek.
2
Başkan ve Başkanvekillerinin oy hakkını değerlendirme
Oturumu yönetenlerin oy kullanamayacağı ve tartışmalara katılamayacağı doğrulanır.
Tarafsızlık ilkesinin uygulama biçimini kontrol etmek.
3
Divan seçim periyotlarını ve süreleri inceleme
İki aşamalı seçim sistemi (22 yıl + yasama dönemi sonu) teyit edilir.
Zamana bağlı görev sürelerini netleştirmek.

Anahtar Kavram

TBMM Başkanlığı tarafsızlığı ve siyasi parti gruplarının yasaklı işlemleri

İpuçları

1
Meclis Başkanı'nın tarafsızlığını korumak için hangi yapıların adaylık sürecine müdahalesi yasaklanmış olabilir?
2
Anayasa'nın 94. maddesinde siyasi parti gruplarına getirilen spesifik bir kısıtlamayı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturması sürecinde siyasi parti gruplarının görüşme yapma ve karar alma yasaklarını inceleyerek bilginizi pekiştirin.
Tahmini Süre:50s
Soru 18Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda, Anayasa'da başkaca bir hüküm bulunmayan bir konuda yapılan oylamaya toplam 320320 milletvekili katılmıştır. Buna göre, söz konusu kararın kabul edilmiş sayılması için gereken en az kabul oyu sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 161161

Cevap

161161 sayısı, oylamaya katılan 320320 milletvekilinin salt çoğunluğunu temsil eder ve anayasal alt sınırın üzerindedir.
1982 Anayasası'nın 96. maddesine göre karar yeter sayısı, katılanların salt çoğunluğudur. 320320 milletvekilinin katıldığı bir oturumda salt çoğunluk 161161 (160+1160 + 1) olarak hesaplanır. Bu rakam, anayasal alt sınır olan 151151 (600/4+1600 / 4 + 1) sayısından büyük olduğu için kabul için gereken asgari oy sayısı 161161'dir.

Adım Adım Çözüm

1
Toplantı yeter sayısının sağlandığını teyit edin.
Meclis 200200 milletvekili ile toplanabilir; 320320 kişi mevcut olduğu için oylama geçerlidir.
Anayasa madde 96'ya göre TBMM, üye tam sayısının en az üçte biriyle (200200) toplanır.
2
Karar yeter sayısı kuralını uygulayın.
Asgari kabul oyu = Katılanlar/2+1Katılanlar / 2 + 1 (ancak bu sayı en az 151151 olmalıdır).
Karar yeter sayısı, katılanların salt çoğunluğudur; ancak bu sayı üye tam sayısının dörtte birinin bir fazlasından (151151) az olamaz.
3
320320 katılımcı üzerinden hesaplama yapın.
320/2=160320 / 2 = 160 ve salt çoğunluk için en az 161161 kabul oyu gerekir.
Salt çoğunluk, oylamaya katılanların yarısından bir fazlasını ifade eder.
4
Bulunan sayıyı anayasal alt sınır ile karşılaştırın.
161>151161 > 151 olduğu için gereken en az kabul oyu 161161'dir.
Hesaplanan sayı alt sınır olan 151151'den büyükse, hesaplanan sayı geçerli olur.

Anahtar Kavram

TBMM Karar Yeter Sayısı Hesaplanması
Soru 19Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) iç yapısını düzenleyen 19821982 Anayasası hükümleri dikkate alındığında; Başkanlık Divanı'nın işleyişi ve siyasi parti gruplarının yasama faaliyetlerindeki kısıtlamaları hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti gruplarında, Meclis soruşturması açılmasına dair önergeler hakkında görüşme yapılabilir ancak bağlayıcı karar alınamaz.

Cevap

Siyasi parti gruplarında Meclis soruşturması hakkında görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır; çünkü 19821982 Anayasası'nın 100100. maddesi uyarınca siyasi parti gruplarında Meclis soruşturması ile ilgili herhangi bir görüşme yapılması dahi yasaklanmıştır. Sadece grup kararı alınmasının yasak olduğunu düşünmek eksik ve hatalı bir bilgidir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM Başkanlık Divanı ve Siyasi Parti Gruplarına ilişkin temel anayasal kuralları hatırla.
Grup kurma alt sınırı 2020 üyedir; Divan oluşumunda partilerin güçleri oranında temsil esastır; Başkan ve oturumu yöneten Başkanvekili oy kullanamaz.
Anayasa'nın yasama organının iç yapısına dair kurallarını doğrulamak için.
2
Siyasi parti gruplarının yasaklı olduğu faaliyetleri analiz et.
Meclis Başkanlığına aday göstermek, yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması konularında görüşme yapmak veya karar almak yasaktır.
Yanlış olan seçeneği tespit etmek için Anayasal yasakların kapsamını belirlemek gerekir.
3
Seçeneklerdeki 'görüşme yapılabilir ancak karar alınamaz' ayrımını değerlendir.
Anayasa hem görüşmeyi hem de kararı aynı anda yasaklamıştır; dolayısıyla 'görüşme yapılabilir' diyen seçenek hukuken hatalıdır.
KPSS sorularında 'görüşme' ve 'karar' arasındaki bu ince nüans sıklıkla test edilir.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasaklı Faaliyetleri ve Divan Tarafsızlığı

Daha Fazla Pratik

Meclis soruşturması ve Meclis araştırması arasındaki farkları, özellikle de siyasi parti gruplarının bu süreçlerdeki farklı yetkilerini inceleyin.

Alternatif Yöntem

Siyasi parti gruplarının yasaklarını '3 Hayır' olarak kodlayabilirsiniz: 1- Başkan adayı göstermeye HAYIR, 2- Dokunulmazlık görüşmesine HAYIR, 3- Meclis soruşturması görüşmesine HAYIR.
Tahmini Süre:50s
Soru 20Soru →

1982 Anayasası'na göre, kanunların Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilmesinden sonra Cumhurbaşkanı'na gönderilmesi, incelenmesi ve yayımlanması süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı'nın geri gönderdiği bir kanun Meclis tarafından aynen kabul edilerek yasalaşırsa, Cumhurbaşkanı bu kanun aleyhine Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisini kaybeder.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın geri gönderdiği bir kanun Meclis tarafından aynen kabul edilerek yasalaşırsa, Cumhurbaşkanı bu kanun aleyhine Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisini kaybetmez; aksine bu hakkı saklıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, Cumhurbaşkanı'nın aynen kabul edilen kanunları yayımlamak zorunda kaldığında yargı yoluna başvurma hakkının bittiğini iddia eder. Oysa 1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı ister bütçe kanunu olsun ister Meclis tarafından aynen kabul edilmiş normal bir kanun olsun, yayımlanan her kanun aleyhine (Anayasa'nın izin verdiği çerçevede) Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma yetkisine sahiptir. Bu yetki, yayımlama zorunluluğundan etkilenmez.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanı'nın inceleme süresini kontrol et.
Cumhurbaşkanı kanunları 1515 gün içinde inceleyip ya yayımlar ya da geri gönderir.
Anayasa'nın 89. maddesindeki usul kuralıdır.
2
Geri gönderilemeyen kanun istisnasını belirle.
Bütçe kanunları geri gönderilemez.
Devletin mali sürekliliğinin bozulmaması için bütçe kanunlarına özel bir statü tanınmıştır.
3
Meclis'in 'aynen kabul' şartını incele.
Geri gönderilen kanunun aynen kabulü için en az 301301 (üye tamsayısının salt çoğunluğu) kabul oyu gereklidir.
Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisini dengelemek amacıyla getirilmiş nitelikli çoğunluk şartıdır.
4
Yayımlama zorunluluğu ile yargısal denetim arasındaki ilişkiyi analiz et.
Aynen kabul edilen kanunu Cumhurbaşkanı yayımlamak zorundadır, ancak bu durum onun Anayasa Mahkemesine başvurmasına engel değildir.
Hukuk devleti ilkesi gereği, bir metnin yasalaşması onun anayasal denetimden muaf olduğu anlamına gelmez.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımlanması ve Cumhurbaşkanının Veto Yetkisi

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliği kanunlarının yayımlanması ile normal kanunların yayımlanması arasındaki 'referandum' ve 'şekil denetimi' farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 10Sonraki
Yasama Alıştırma Soruları — KPSS Kamu Yönetimi | Examkin