Soru

Zorluk: OrtaKuruluş ve Hukuki Statü

Türk idari sisteminde illerin hem merkezi yönetimin bir taşra birimi hem de bir mahalli idare birimi (il özel idaresi) olarak ikili bir yapı arz etmesi dikkate alındığında, il özel idaresinin hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İl özel idaresi, ilin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, idari ve mali özerkliğe sahip bir kamu tüzel kişisidir.Cevap
  2. B
    Büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idaresinin tüzel kişiliği devam eder ancak tüm yetkileri valilik bünyesindeki Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına devredilir.
  3. C
    İl özel idaresi, merkezi idarenin taşra teşkilatı içerisinde yer aldığı için merkezi hiyerarşiye tabi olup ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip değildir.
  4. D
    İl özel idaresinin kuruluşu ve sınırlarının belirlenmesi, Cumhurbaşkanı kararı ile gerçekleşir ve bu işlemle birlikte merkezi idareye bağlı bir hizmet birimi statüsü kazanır.
  5. E
    Anayasal düzeyde siyasi yerinden yönetim ilkesine dayanan il özel idaresi, kendi coğrafi sınırları içerisinde yasama ve yürütme yetkisini birlikte kullanır.

Cevap

İl özel idaresi, il halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kanunla kurulan, idari ve mali özerkliği bulunan bir kamu tüzel kişisidir.
İl özel idaresinin temel hukuki niteliği, Anayasa'nın 127. maddesinde tanımlanan 'mahalli idare' vasfına sahip olmasıdır. Bu vasıf, kuruma merkezi yönetimden ayrı bir kamu tüzel kişiliği, kendi karar organlarını seçme yetkisi ve mahalli hizmetleri yürütmek için gerekli idari/mali özerkliği sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal temeli analiz etme
1982 Anayasası'nın 127. maddesi mahalli idareleri; il, belediye ve köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılayan kamu tüzel kişileri olarak tanımlar.
Kuruluşun anayasal dayanağını belirlemek için gereklidir.
2
Yasal çerçeveyi ve özerkliği değerlendirme
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu, bu birimlerin idari ve mali özerkliğe sahip olduğunu ve ilin kurulmasına dair kanunla otomatik olarak kurulduğunu hükme bağlar.
Hukuki statünün ve özerkliğin kapsamını netleştirmek için gereklidir.
3
Güncel mevzuat kısıtlarını kontrol etme
6360 sayılı Kanun ile büyükşehirlerde bu statünün sona erdiği bilgisiyle genel tanımı eşleştirme.
Statünün coğrafi geçerliliğini doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

İdari Yerinden Yönetim ve Kamu Tüzel Kişiliği

Daha Fazla Pratik

Valinin il özel idaresindeki yürütme rolü ile il genel idaresindeki temsil rolü arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla