Soru

Zorluk: Çok zorKanun Önünde Eşitlik İlkesi

19821982 Anayasası’nın “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10.10. maddesi, 20042004 ve 20102010 yıllarında yapılan kapsamlı değişikliklerle, devletin sadece pasif bir tarafsızlık sergilemesini değil, toplumsal hayatta fiili eşitliği sağlamaya yönelik aktif tedbirler almasını zorunlu kılmıştır. Bu düzenlemelerle belirli dezavantajlı gruplar için öngörülen tedbirlerin “eşitlik ilkesine aykırı yorumlanamayacağı” veya “eşitlik ilkesine aykırı sayılmayacağı” anayasal güvence altına alınmıştır.

Buna göre, Anayasa’nın 10.10. maddesinin açık hükmü uyarınca, bu amaçla alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmeyeceği belirtilen gruplar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A
    Kadınlar ve erkekler arasındaki fiili eşitliğin sağlanması amacıyla desteklenen kadınlar
  2. B
    Yaşlılar ve engelliler
  3. C
    Harp ve vazife malulleri ile şehitlerin dul ve yetimleri
  4. D
    Özel surette korunması gereken çocuklar
  5. Eğitim ve çalışma hayatında fırsat eşitliği bekleyen dar gelirli vatandaşlar ve öğrencilerCevap

Cevap

Eğitim ve çalışma hayatında fırsat eşitliği bekleyen dar gelirli vatandaşlar ve öğrenciler, Anayasa'nın 10. maddesindeki pozitif ayrımcılık listesinde yer almaz.
Doğru yanıt olan dar gelirli vatandaşlar ve öğrenciler seçeneği, Anayasa'nın 10. maddesinde belirtilen 'pozitif ayrımcılık' yapılacak gruplar arasında yer almamaktadır. 1982 Anayasası'nın 10. maddesi, 2004 ve 2010 yıllarında yapılan değişikliklerle sadece kadınlar, çocuklar, yaşlılar, engelliler, harp ve vazife malulleri ile şehitlerin dul ve yetimleri için alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılamayacağını hükme bağlamıştır. Dar gelirli vatandaşların korunması ise Anayasa'nın 2. maddesindeki 'Sosyal Devlet' ilkesinin bir gereğidir ve 10. madde kapsamında değil, diğer sosyal ve ekonomik haklar çerçevesinde (örneğin madde 60, madde 61 gibi) düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 10. maddesinin (Kanun Önünde Eşitlik) güncel metnini analiz edin.
Maddenin 2. fıkrasında kadın-erkek eşitliği (2004 ve 2010), 3. fıkrasında ise dezavantajlı gruplar (2010) listelenmiştir.
Soruda istenen 'pozitif ayrımcılık' dayanağının hangi grupları kapsadığını tespit etmek gerekir.
2
Madde metninde açıkça sayılan grupları listeleyin.
Kadınlar, çocuklar, yaşlılar, engelliler, harp ve vazife malulleri, şehitlerin dul ve yetimleri.
Anayasal normlar hiyerarşisinde özel hükümler genel hükümlerden önce gelir.
3
Seçeneklerdeki grupları bu liste ile karşılaştırın ve 'Sosyal Devlet' ilkesiyle olan farkı ayırt edin.
Dar gelirli vatandaşlar, işçiler veya öğrenciler sosyal haklar kapsamında korunsa da 10. madde listesinde yer almazlar.
KPSS düzeyinde 'Sosyal Devlet' araçları ile 'Hukuk Devleti/Eşitlik' araçlarının karıştırılması yaygın bir hatadır.

Anahtar Kavram

Anayasa Madde 10: Pozitif Ayrımcılık Yapılacak Grupların Sınırlı Sayımı

Daha Fazla Pratik

Sosyal devlet ilkesi ile kanun önünde eşitlik ilkesi arasındaki farkları, anayasanın 61. maddesindeki 'Sosyal Güvenlik Bakımından Özel Olarak Korunması Gerekenler' listesiyle karşılaştırarak inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla