Soru

Zorluk: ZorTBMM Başkanlık Divanı ve Siyasi Parti Grupları

19821982 Anayasası çerçevesinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlık Divanı'nın oluşumu ve siyasi parti gruplarının yasama faaliyetlerindeki hukuki statüsü dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi hatalı bir değerlendirmedir?

  1. A
    Siyasi parti grupları, Başkanlık Divanı’nda üye sayıları oranında temsil edilme hakkına sahip olmakla birlikte, Meclis Başkanlığı seçimi için aday gösteremezler.
  2. Meclis Başkanı seçilen bir milletvekilinin, tarafsızlık ilkesinin bir gereği olarak partisi ile olan ilişiği hukuken sona erer ve görev süresi boyunca bağımsız statüde kalır.Cevap
  3. C
    TBMM Başkanı hiçbir oturumda oy kullanamazken; Başkanvekilleri yalnızca Genel Kurul oturumunu yönettikleri esnada oy kullanma haklarını kaybederler.
  4. D
    Siyasi parti gruplarında, bir bakan veya Cumhurbaşkanı yardımcısının cezai sorumluluğunu içeren Meclis soruşturması süreciyle ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.
  5. E
    Bir yasama dönemi içerisinde Başkanlık Divanı için iki seçim yapılır; ikinci devre için seçilen üyelerin görev süresi o yasama döneminin sonuna kadar devam eder.

Cevap

Meclis Başkanı seçilen milletvekilinin partisi ile ilişiğinin kesilmesi gerektiğine dair bir anayasal hüküm bulunmamaktadır; sadece partisinin faaliyetlerine katılımı yasaktır.
Doğru yanıt olan değerlendirme hatalıdır çünkü 19821982 Anayasası'na göre TBMM Başkanı seçilen kişinin siyasi partisi ile ilişiği kesilmez. Anayasa'nın 9494. maddesi, başkanın üyesi olduğu partinin veya parti grubunun Meclis içindeki veya dışındaki faaliyetlerine katılamayacağını belirtir; bu da hukuki bağın (üyeliğin) devam ettiğini ancak fiili bağın (faaliyetin) yasaklandığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası m. 9494 hükmünü incele.
Meclis Başkanı ve Başkanvekillerinin tarafsızlık statüsünü belirleyen kurallar tespit edildi.
Başkanlık Divanı üyelerinin parti ile olan hukuki bağını anlamak için temel dayanak bu maddedir.
2
Tarafsızlık ilkesinin kapsamını analiz et.
Parti üyeliğinin sona ermediği, ancak faaliyet yasağının (Meclis içi ve dışı) mutlak olduğu görüldü.
KPSS sorularında sıkça karıştırılan 'üyeliğin sona ermesi' ile 'faaliyet yasağı' arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.
3
Diğer kısıtlamaları (oy kullanma ve adaylık) doğrula.
Grup adaylığı yasağı (m. 9494) ve soruşturma görüşme yasağı (m. 100100) teyit edildi.
Hatalı seçeneği bulmak için doğru olan diğer teknik detayların elenmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

TBMM Başkanlık Divanı Üyelerinin Tarafsızlığı ve Siyasi Parti Gruplarının Yasakları
Bu soruyu puanla