Talcott Parsons’un yapısal-işlevselci kuramında toplumsal değişme, sistemin iç ve dış baskılar karşısında dengeyi (equilibrium) yeniden sağlama süreci olarak tanımlanır. Bu kuramsal çerçeveye göre, bir sistemde meydana gelen yapısal farklılaşmanın (differentiation) toplumsal denge üzerindeki etkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru ifade edilmiştir?
- Farklılaşma, sistemin bütünleşme (integration) ihtiyacını artırarak yeni ve daha üst düzey bir dengenin kurulmasını zorunlu kılar.Cevap
- BHer yeni farklılaşma adımı, sistem içindeki kaynak dağılımını bozarak sınıflar arası çatışmanın ve devrimci bir değişimin önünü açar.
- CYapısal farklılaşma arttıkça toplumsal değerler (latency) aşınır ve toplum kaçınılmaz bir anomi ve çözülme sürecine girer.
- DFarklılaşma süreci, sistemin dış çevreden gelen etkilere kapalı, statik bir denge durumuna geri dönmesini sağlar.
- EFarklılaşma arttıkça, bireyler arasındaki statü ve rol dağılımı belirsizleşerek toplumsal kontrol mekanizmaları tamamen işlevsiz kalır.
Cevap
Yapısal farklılaşmanın sistemin bütünleşme ihtiyacını artırarak yeni ve daha üst düzey bir dengenin kurulmasını zorunlu kıldığını belirten seçenek doğrudur.
Yapısal farklılaşma, toplumsal sistemin evrimsel bir süreçle daha karmaşık hale gelmesidir. Bu süreçte yeni alt sistemler ortaya çıktıkça, bu birimlerin birbirleriyle uyumlu çalışabilmesi için bütünleşme (integration) ihtiyacı artar. Sonuç olarak sistem, bu yeni yapıları içeren daha gelişmiş bir denge durumuna ulaşır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Dinamik Denge (Moving Equilibrium) ve Yapısal Farklılaşma