Soru

Zorluk: Ortaİşlevselci Değişme Kuramları

Talcott Parsons’un yapısal-işlevselci yaklaşımında toplumsal değişme, sistemin artan karmaşıklık karşısında yeni bir denge (equilibriumequilibrium) kurma çabası olarak görülür. Bu kurama göre, geleneksel toplumlarda aile gibi tek bir kurumun üstlendiği eğitim, üretim ve din gibi işlevlerin; modernleşme süreciyle birlikte okul, fabrika ve dini kurumlar gibi ayrı ve uzmanlaşmış yapılar tarafından yerine getirilmeye başlanması sürecine ne ad verilir?

  1. Yapısal farklılaşmaCevap
  2. B
    Değer genellemesi
  3. C
    Toplumsal çatışma
  4. D
    Mekanik dayanışma
  5. E
    Statü-rol karmaşası

Cevap

Yapısal farklılaşma, bir toplumsal kurumun üstlendiği birden fazla işlevin zamanla birbirinden bağımsız ve uzmanlaşmış yeni kurumlara devredilmesi sürecidir.
Doğru cevap olan yapısal farklılaşma, Parsons'ın toplumsal değişim kuramında sistemin evrimleşmesi için gerekli olan birincil mekanizmadır. Bu süreçte karmaşıklaşan toplum, ihtiyaçlarını karşılamak için eski yapıları daha spesifik işlevler yürüten alt parçalara böler. Örneğin; geleneksel aile hem okul (eğitim), hem fabrika (üretim) hem de kilise (din) iken; modernleşme ile bu işlevler birbirinden ayrılır.

Adım Adım Çözüm

1
Talcott Parsons'ın toplumsal sistem ve evrimsel değişim modelini analiz edin.
Parsons'ın değişimi bir sistem dengesi ve uyum süreci olarak gördüğü saptanır.
Kuramsal çerçevenin doğru belirlenmesi sorunun çözüm anahtarıdır.
2
Soruda tanımlanan 'tek kurumdan çok kuruma' ve 'uzmanlaşma' vurgularını değerlendirin.
Bu durumun yapısal bir bölünme ve işlevsel bir çeşitlenme olduğu anlaşılır.
Toplumsal yapıdaki bu tip dönüşümler sosyolojide farklılaşma kavramı ile karşılanır.
3
Yapısal farklılaşma kavramının tanımıyla örtüşmesini kontrol edin.
Tanımın doğrudan 'Yapısal Farklılaşma' (structuralstructural differentiationdifferentiation) kavramına karşılık geldiği teyit edilir.
Parsons'ın modelinde farklılaşan birimlerin yeni bir denge oluşturması temel mekanizmadır.

Anahtar Kavram

Yapısal Farklılaşma
Bu soruyu puanla