Soru

Zorluk: ZorToplumsal Dışlanma ve Eşitsizlik Boyutları

Bir sosyolog, çağdaş toplumlardaki eşitsizlikleri analiz ederken şu değerlendirmeyi yapmıştır:

'Günümüzde dezavantajlı grupların asıl sorunu, salt günlük kalori ihtiyacını karşılayamaması veya asgari barınma koşullarından yoksun kalması değildir. Asıl kriz, bu bireylerin toplumun genel refah ortalamasının çok gerisinde kalarak sosyal, kültürel ve siyasal ağlara katılım imkânlarını yitirmeleridir. Üstelik bu dezavantajlı konum, toplumsal dengeyi ve işbölümünü sağlayan doğal bir liyakat mekanizmasının ürünü değil; aksine, ekonomik kaynakları ve gücü elinde bulunduran sınıfın, diğerlerini sistematik olarak merkezden uzaklaştırmasının bir sonucudur.'

Bu değerlendirmeyi yapan sosyoloğun metinde ön plana çıkardığı yoksulluk boyutu ve eşitsizliği açıklarken temel aldığı sosyolojik kuram aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

  1. Göreli yoksulluk – Çatışmacı kuramCevap
  2. B
    Mutlak yoksulluk – Yapısal işlevselci kuram
  3. C
    Mutlak yoksulluk – Çatışmacı kuram
  4. D
    Göreli yoksulluk – Yapısal işlevselci kuram
  5. E
    Kültürel yoksulluk – Sembolik etkileşimci kuram

Cevap

Doğru seçenek, vurgulanan sorunun toplumun refah ortalamasının gerisinde kalmak olduğunu ifade eden 'göreli yoksulluk' ile eşitsizliği güç tekelinin bir sonucu olarak gören 'çatışmacı kuram' eşleştirmesidir.
Metinde bireylerin temel biyolojik ihtiyaçlarından (mutlak yoksulluk) ziyade, toplumun genel refahından koparak dışlanmaları vurgulandığı için birinci kavram 'göreli yoksulluk'tur. Ayrıca yazar, eşitsizliğin toplumun dengesini sağlayan işlevsel bir zorunluluk (işlevselci kuram) olmadığını belirtmiş; aksine güç sahibi sınıfların kaynakları tekelleştirerek diğerlerini dışlaması olarak tanımladığı için eşitsizlik analizinde 'çatışmacı kuram' perspektifini yansıtmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki yoksulluk tanımını analiz etme
Biyolojik ihtiyaçların asıl kriz olmaktan çıkıp, toplumun ortalama standardının altında kalmanın ve ağlara katılamamanın vurgulandığı tespit edilir.
Toplumun genel düzeyine kıyasla ortaya çıkan bu mahrumiyet durumu sosyolojide mutlak değil, 'göreli yoksulluk' olarak tanımlanır.
2
Metindeki kuramsal yaklaşımı tespit etme
Eşitsizliğin 'doğal liyakat mekanizması' olmadığı, ekonomik gücü elinde tutanların diğerlerini sistem dışına ittiği belirlenir.
Toplumsal tabakalaşmayı uyum ve denge ile değil, güç mücadeleleri, sömürü ve tahakküm ile açıklayan yaklaşım 'çatışmacı kuram'dır.
3
Bulguları birleştirme
Tespit edilen kavramlar sırasıyla göreli yoksulluk ve çatışmacı kuramdır.
Soru kökü her iki sosyolojik analizi sırasıyla talep etmektedir.

Anahtar Kavram

Toplumsal Dışlanma, Göreli Yoksulluk ve Çatışmacı Tabakalaşma Yaklaşımı
Bu soruyu puanla