Soru

Zorluk: OrtaYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası'nın "Hâkimlik ve Savcılık Teminatı" başlıklı 139139. maddesi uyarınca, hâkim ve savcıların rızaları dışında emekliye sevk edilmelerine veya aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun bırakılmalarına yol açabilecek anayasal istisnalar arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. A
    Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giyilmiş olması
  2. Görev yapılan mahkemenin veya kadronun kanunla kaldırılmış olmasıCevap
  3. C
    Hâkimler ve Savcılar Kurulunun denetimi sonucu meslekte kalmanın uygun olmadığına karar verilmesi
  4. D
    Görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceğinin kesin olarak tespiti
  5. E
    Anayasa'da belirtilen yaş haddine ulaşılması sebebiyle emeklilik

Cevap

Görev yapılan mahkemenin veya kadronun kanunla kaldırılmış olması hâkimlik teminatının bir istisnası değil, aksine teminatın kapsamındaki koruyucu bir hükümdür.
Görev yapılan mahkemenin veya kadronun kanunla kaldırılması seçeneği doğrudur; zira 19821982 Anayasası'nın 139139. maddesi, bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle dahi olsa hâkimlerin aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamayacağını açıkça hükme bağlamıştır. Bu durum bir istisna değil, hâkimlerin yürütmeye karşı mali güvencesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 139139. maddesindeki temel güvencelerin analizi
Hâkimlerin azlolunamayacağı, kendileri istemedikçe 6565 yaşından önce emekli edilemeyeceği ve mali haklarından yoksun bırakılamayacağı belirlenir.
Hâkimlik teminatının sınırlarını ve koruma alanını tespit etmek için gereklidir.
2
İstisnaların değerlendirilmesi
Suçtan hüküm giyme, sağlık engeli ve meslekte kalmanın uygun olmaması durumlarının teminatın dışındaki istisnalar olduğu görülür.
Güvencenin hangi durumlarda sona erdiğini anlamak için gereklidir.
3
Kadro veya mahkeme kaldırılması durumunun incelenmesi
Anayasa metnindeki "bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa" ifadesiyle, bu durumun özlük haklarını etkilemeyeceği sonucuna varılır.
Soruda istenen 'istisna olmayan' durumu belirlemek için nihai adımdır.

Anahtar Kavram

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı (Anayasa Madde 139139)
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla