Soru

Zorluk: OrtaBaskı Grubu ve Çıkar Grubu Kavramları

Siyaset bilimi literatüründe her baskı grubunun bir çıkar grubu olduğu, ancak her çıkar grubunun bir baskı grubu olmadığı ifade edilmektedir. Ortak bir menfaate sahip bireylerin oluşturduğu bir yapının 'çıkar grubu' niteliğinden sıyrılarak 'baskı grubu' kimliği kazanmasını sağlayan temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Siyasal iktidarın kararlarını ve kamu politikalarını kendi lehlerine yönlendirmek amacıyla eyleme geçmesiCevap
  2. B
    Seçimlere katılarak siyasal iktidarı doğrudan ele geçirmeyi ve hükümet etmeyi hedeflemesi
  3. C
    Demokratik sistemde sadece sayısal çoğunluğun iradesinin hakim olması gerektiğini savunması
  4. D
    Sadece grup üyeleri arasındaki sosyal dayanışma ve kültürel yardımlaşma faaliyetlerini yürütmesi
  5. E
    Resmi bir siyasi program hazırlayarak parlamentoda yasama organının bir parçası haline gelmesi

Cevap

Çıkar grubunun baskı grubuna dönüşmesini sağlayan temel ölçüt, siyasal iktidarın kararlarını ve kamu politikalarını grup çıkarları doğrultusunda etkilemeye yönelik eylemlere girişmesidir.
Siyaset biliminde çıkar grubu (interest group), belirli ortak menfaatleri paylaşan bireylerin oluşturduğu geniş bir kategoridir. Bu grubun 'baskı grubu' (pressure group) niteliği kazanması için, mevcut ortak çıkarlarını korumak veya geliştirmek amacıyla siyasal iktidar ve karar alma mekanizmaları (hükümet, meclis, bürokrasi) üzerinde etkili olmaya, yani bu mekanizmaları baskı altında tutmaya yönelik bilinçli eylemlere girişmesi gerekir. Dolayısıyla kamu politikalarını ve kararları etkileme iradesi, belirleyici ölçüttür.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramsal çerçeveyi belirle.
Çıkar grubu; ortak menfaatleri paylaşan bireylerden oluşur. Baskı grubu ise bu menfaatleri gerçekleştirmek için siyasal sisteme 'baskı' yapan/etki eden yapıdır.
Sorunun çözüm anahtarı iki kavram arasındaki fonksiyonel farkı anlamaktır.
2
Dönüşüm kriterini analiz et.
Bir grup, siyasal karar alma mekanizmaları (hükümet, parlamento, bürokrasi vb.) üzerinde etki kurmaya çalışmadığı sürece sadece bir 'çıkar grubu'dur.
Baskı unsuru, siyasal katılımın ve etkinin bir biçimi olarak ortaya çıkar.
3
Ayırt edici eylemi tanımla.
Kamu politikalarını ve siyasal iktidarın kararlarını etkileme iradesi, grubun kimliğini baskı grubu olarak değiştirir.
Baskı gruplarının temel amacı iktidar olmak değil, iktidarda olanların kararlarını yönlendirmektir.

Anahtar Kavram

Baskı Grubu ve Çıkar Grubu Ayrımı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla