Çağdaş demokratik sistemlerde, ortak bir amacı veya menfaati paylaşan bireylerin oluşturduğu örgütlenmeler her zaman siyasal alanda aktif rol oynamayabilir. Ancak bu örgütlenmeler, üyelerinin taleplerini gerçekleştirmek veya korumak amacıyla siyasal karar alıcıları etkilemeye ve yönlendirmeye başladıklarında siyaset bilimi literatüründe niteliksel bir konum değişikliği yaşarlar.
Buna göre, söz konusu örgütlenmelerin siyasal karar alma sürecine müdahil olmadan önceki ve müdahil olduktan sonraki durumları, sırasıyla aşağıdaki kavramların hangileriyle ifade edilir?
- Çıkar grubu - Baskı grubuCevap
- BBaskı grubu - Siyasi parti
- CKamuoyu temsilcisi - Siyasi iktidar
- DÇıkar grubu - Siyasi parti
- EÇoğulcu yapı - Çoğunlukçu iktidar
Cevap
Siyasi iktidarı ele geçirme amacı gütmeden sadece onu etkilemeye çalışan yapılar baskı grubudur. Öncesindeki pasif veya sadece kendi üyelerine dönük durum ise çıkar grubudur. Dolayısıyla sıralama 'Çıkar grubu - Baskı grubu' şeklinde olmalıdır.
Siyaset biliminde 'çıkar grubu' geniş bir kavramdır ve ortak menfaati olan her türlü örgütlenmeyi kapsar. Bu gruplar pasif kalarak sadece kendi içlerinde dayanışma sağlayabilirler. Ancak ne zaman ki kendi çıkarları doğrultusunda yasalar çıkarılması veya kararlar alınması için siyasi iktidar üzerinde etki yaratmaya, lobi yapmaya veya kamuoyu oluşturmaya başlarlarsa, literatürde spesifik olarak 'baskı grubu' statüsüne geçerler. Sorudaki metin tam olarak eylemsizlikten eylemliliğe geçişi anlattığı için kavramlar arası bu geçiş sorulmuştur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Baskı ve Çıkar Grupları Arasındaki Kavramsal Ayrımlar