Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürk Siyasal Kültürünün Temel Özellikleri

Türk siyasal kültüründe, Osmanlı’dan tevarüs eden 'hikmet-i hükümet' anlayışı, devletin toplumun üzerinde mutlak bir otorite olarak konumlanmasını sağlamıştır. Bu geleneksel yapıda, siyasal otoritenin devamlılığı ve korunması, toplumsal taleplerin veya grupsal çıkarların önünde tutulan temel öncelik haline gelmiştir.

Buna göre, bu devlet-merkezli yapının Türkiye'deki demokratikleşme süreci ve siyasal aktörlerin konumu üzerindeki en belirgin yansıması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Muhalif hareketlerin devletin varlığına yönelik bir risk unsuru olarak görülme eğilimi ve sivil toplumun devlet denetimi dışında özerk bir hareket alanı yaratmakta güçlük çekmesi.Cevap
  2. B
    Siyasal katılımın bireysel haklar yerine devlete sadakat (tebaa kültürü) ekseninde tanımlanarak katılımcı demokrasiye geçişin önünün tamamen ve kalıcı olarak kapatılması.
  3. C
    Merkez-çevre teorisi uyarınca, çevredeki yerel güçlerin bürokratik merkezi tamamen ele geçirerek devletin toplumsal kontrol mekanizmalarını ortadan kaldırması.
  4. D
    1950 genel seçimleri sonrasında yaşanan iktidar değişimiyle birlikte, devletin otoriter bürokratik yapısının tamamen tasfiye edilerek yerini katılımcı bir sivil toplum modeline bırakması.
  5. E
    Takrir-i Sükun Dönemi'nde uygulanan politikalarla sivil toplumun devlet karşısında tam bağımsızlık kazanması ve demokratik bir muhalefet kültürünün tabandan tavana inşa edilmesi.

Cevap

Doğru cevap, muhalif hareketlerin devletin varlığına yönelik bir risk olarak algılandığını ve sivil toplumun özerklik sorunu yaşadığını belirten seçenektir.
Türk siyasal kültüründeki devlet-merkezli yapı, devleti toplumsal taleplerin üzerinde ve onların yaratıcısı olarak konumlandırır. Bu durum, sivil toplumun devletten özerk (bağımsız) bir yapı kurmasını zorlaştırırken, siyasal muhalefetin de toplumsal bir farklılık ifadesi olarak değil, devletin birliğine ve bekasına yönelik bir tehdit olarak algılanmasına zemin hazırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hikmet-i hükümet ve devlet-merkezli yapı kavramlarını analiz et.
Devletin toplumun üstünde, kendi başına bir amaç ve kutsallığa sahip olduğu sonucuna ulaşılır.
Türk siyasal kültürünün temelinde yatan 'güçlü devlet' geleneğini anlamak için bu analiz gereklidir.
2
Bu yapının muhalefet algısı üzerindeki etkisini değerlendir.
Devletin bekası öncelikli olduğu için, devlete yönelen eleştirilerin rejime veya devletin varlığına saldırı olarak görülme eğilimi tespit edilir.
Siyasal meşruiyetin halktan ziyade devletin korunmasına dayandırılması, muhalefetin meşruiyet alanını daraltır.
3
Sivil toplumun bu yapıdaki yerini sorgula.
Sivil toplumun devletten tamamen bağımsız bir alan yaratmakta zorlandığı, devletin sivil alanı denetleme eğiliminde olduğu görülür.
Otoriter ve devlet-merkezli kültürlerde sivil toplum genellikle devletin bir uzantısı veya kontrolü altındaki bir alan olarak kalır.

Anahtar Kavram

Türk Siyasal Kültüründe Devlet-Merkezli Yapı ve Muhalefet Algısı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Türk Siyasal Kültürünün Temel Özellikleri