Soru

Zorluk: Zor1950 Sonrası Hızlı Kentleşme ve Nedenleri

Türkiye’de 19501950’li yıllardan itibaren Marshall Planı ve dış yardımların etkisiyle ulaştırma politikasında demiryollarından karayollarına doğru radikal bir kayma yaşanmıştır. Bu stratejik tercih, sadece ulaşım maliyetlerini ve hızını etkilemekle kalmamış, aynı zamanda ülkedeki kentleşme desenini (pattern) ve kentler arası hiyerarşiyi de dönüştürmüştür. Buna göre, 19501950 sonrası uygulanan karayolu odaklı ulaştırma politikasının Türkiye’deki kentleşme süreci üzerindeki temel mekansal etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kentlerin ulaştırma aksları boyunca saçaklanarak büyümesi ve büyük metropollerin hinterlandının genişleyerek çekim gücünün artmasıCevap
  2. B
    Demiryolu güzergahları üzerinde yer alan orta ölçekli Anadolu kentlerinin, büyük metropollerden daha hızlı nüfus çekmeye başlaması
  3. C
    Kentsel büyümenin sadece liman kentleri ile sınırlı kalarak iç bölgelerdeki ulaşım ağının kentleşme üzerindeki etkisinin azalması
  4. D
    Ulaşım ağının yaygınlaşmasıyla birlikte kent ve kır arasındaki nüfus farkının kapanarak dengeli bir yerleşim düzeninin oluşması
  5. E
    Kentsel alanlarda nüfus yoğunluğunun azalması ve yerleşik alanların tarım arazilerinden tamamen yalıtılmış bir forma kavuşması

Cevap

Kentlerin ulaştırma aksları boyunca saçaklanarak büyümesi ve büyük metropollerin hinterlandının genişleyerek çekim gücünün artması
Karayolu taşımacılığı, demiryoluna göre daha esnek bir yerleşim imkanı sunar. Bu durum, kentlerin ana karayolu güzergahları boyunca plansız bir şekilde yayılmasına (saçaklanma) ve büyük metropollerin çevrelerindeki bölgeleri daha yoğun bir etkileşim içine alarak hızla büyümesine neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
19501950 sonrası ulaştırma stratejisindeki değişimi analiz et.
Demiryollarının (noktalar arası ulaşım) yerini karayollarının (ağ/yüzey ulaşımı) alması.
Bu değişim, kentsel gelişimin sadece istasyon çevrelerinde değil, her yöne ve yol boyunca yayılmasına imkan tanır.
2
Mekansal yayılımın sonucunu değerlendir.
Kentsel saçaklanma (urban sprawl) ve metropolleşme eğiliminin güçlenmesi.
Karayolu, büyük kentlerin çevresindeki kırsal alanları ve küçük yerleşimleri 'yutarak' büyümesini kolaylaştıran bir iletici faktördür.

Anahtar Kavram

Karayolu Odaklı Ulaşım ve Kentsel Saçaklanma

Daha Fazla Pratik

Karayolu politikasının kırsaldaki 'pazar odaklı üretime geçiş' ile ilişkisini inceleyen sorulara bakılabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla