Soru

Zorluk: OrtaKusursuz Sorumluluk: Sosyal Risk İlkesi

Bir sınır ilimizde, güvenlik güçlerinin tüm önleyici tedbirleri eksiksiz ve zamanında almış olmasına rağmen, aniden gelişen yasa dışı toplumsal olaylar ve şiddet eylemleri sonucunda bölgedeki sivil vatandaşlara ait iş yerleri büyük zarar görmüştür. Zarar gören vatandaşların kayıplarının karşılanması talebiyle açılan davada, idarenin olaylara müdahalesinde bir aksaklık bulunmadığı tespit edilmiş ve idarenin herhangi bir işlemi ya da eylemi ile meydana gelen zarar arasında doğrudan bir illiyet (nedensellik) bağı kurulamamıştır.

Buna rağmen, idare hukukunun genel prensipleri uyarınca toplumun tamamını ilgilendiren bu tür olaylardan doğan zararların, devletin anayasal nitelikleri gereği idare tarafından tazmin edilmesi gerektiğine karar verilmiştir.

İdarenin bu olaydaki tazmin yükümlülüğünün hukuki dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sosyal risk ilkesiCevap
  2. B
    Hizmet kusuru
  3. C
    Tehlike (risk) ilkesi
  4. D
    Fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi
  5. E
    Mücbir sebep kuramı

Cevap

Sosyal risk ilkesi
İdarenin herhangi bir kusuru olmamasına ve zararı doğuran olayla idari eylem arasında nedensellik bağı bulunmamasına rağmen; anarşi, terör veya şiddet olayları gibi toplumsal nitelikli olaylar sonucu bireylerin uğradığı zararların devletçe karşılanması 'sosyal risk ilkesi'nin temel gereğidir. Bu ilke, devletin engellemekle yükümlü olduğu halde engelleyemediği toplumsal olayların ekonomik külfetinin sadece zarar gören masum bireyin üzerinde bırakılmayıp, sosyal dayanışma gereği tüm topluma paylaştırılması esasına dayanır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki zararın kaynağını ve idarenin rolünü analiz etmek.
Zarar, idarenin bir işlem veya eyleminden değil, idare dışındaki üçüncü kişilerin aniden geliştirdiği şiddet eylemlerinden kaynaklanmıştır ve idarenin hiçbir kusuru (hizmet kusuru) yoktur.
Hizmet kusuru mu yoksa kusursuz sorumluluk mu uygulanacağını belirlemek için idarenin tutumu değerlendirilmelidir.
2
Nedensellik bağının (illiyet) durumunu ve tazmin gerekçesini tespit etmek.
İdarenin eylemi ile zarar arasında illiyet bağı kurulamamıştır. İlliyet bağının dahi aranmadığı, toplumsal olaylardan doğan zararların dayanışma gereği tazmin edildiği hukuki dayanak sosyal risk ilkesidir.
Kusursuz sorumluluk halleri (tehlike, fedakârlığın denkleştirilmesi, sosyal risk) arasında ayrım yapmak için illiyet bağının varlığı ve zararın niteliği kritiktir.

Anahtar Kavram

Sosyal risk ilkesi bağlamında idarenin kusursuz sorumluluğu
Bu soruyu puanla