Soru

Zorluk: OrtaKişi Hakları: Toplumsal ve Mekansal Hürriyetler

1982 Anayasası’nın 23. maddesinde düzenlenen "Yerleşme ve Seyahat Hürriyeti" hükümleri dikkate alındığında, vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyetinin sınırlandırılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararıyla sınırlanabilir.Cevap
  2. B
    Vatandaşın devlete olan vergi borçları veya mali yükümlülükleri nedeniyle idari bir kararla engellenebilir.
  3. C
    Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde yetkili mülki amirin yazılı emriyle geçici olarak kısıtlanabilir.
  4. D
    Sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek amacıyla kanunla sınırlandırılabilir.
  5. E
    Millî güvenliğin ve kamu düzeninin korunması amacıyla Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle sınırlanabilir.

Cevap

Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararıyla sınırlanabilir.
1982 Anayasası'nın 23. maddesinin son fıkrasına göre vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle ve hâkim kararıyla sınırlanabilir. Bu hüküm, yerleşme hürriyeti veya ülke içindeki seyahat hürriyeti için öngörülen sınırlama sebeplerinden daha dar ve daha sıkı bir usul (mutlak hâkim kararı) içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 23. maddesinin 5. fıkrasını analiz etme
Yurt dışına çıkma hürriyetinin özel sınırlama sebepleri tespit edilir.
Bu hürriyet için anayasada 'suç soruşturması veya kovuşturması' dışında bir sebep öngörülmemiştir.
2
Sınırlama usulünü kontrol etme
Hâkim kararı şartı tespit edilir.
2010 değişikliğiyle idari makamların bu konudaki yetkisi kaldırılmıştır.
3
Diğer sınırlama gerekçelerini (vergi borcu vb.) eleme
Vergi borcunun artık bir sınırlandırma sebebi olmadığı doğrulanır.
Hukuk devleti ilkesi gereği seyahat hürriyeti mali yükümlülüklere bağlı kılınamaz.

Anahtar Kavram

Yurt Dışına Çıkma Hürriyeti Usulü ve Sebepleri

İpuçları

1
2010 yılında yapılan anayasa değişikliklerini ve vergi borcu yasağının kaldırıldığını hatırlayın.
2
Yurt dışına çıkış yasağının idari bir işlem mi yoksa adli bir karar mı gerektirdiğine odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Konut dokunulmazlığı ve haberleşme hürriyetindeki hâkim onay sürelerini (24/48 saat) gözden geçirin.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla