Soru

Zorluk: Çok zorKişi Hakları: Toplumsal ve Mekansal Hürriyetler

19821982 Anayasası'nda yer alan temel hak ve hürriyetlerin korunması ve sınırlanması rejiminde; kural olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emriyle işlem tesis edilip sonradan hâkim onayına sunulması mümkün kılınmışken, bazı hürriyetler için bu idari istisna 20102010 yılı değişikliğiyle kaldırılarak sınırlama yetkisi münhasıran yargı organına bırakılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi gecikmesinde sakınca bulunan hallerde dahi idari bir mercie yetki tanınmaksızın yalnızca hâkim kararıyla sınırlanabilen bir haktır?

  1. Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyetinin suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle sınırlanmasıCevap
  2. B
    Milli güvenlik ve kamu düzeni gerekçesiyle konut dokunulmazlığının ihlal edilmesi
  3. C
    Suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla haberleşme hürriyetine müdahale edilmesi
  4. D
    Kamu düzeninin korunması amacıyla bir derneğin faaliyetten men edilmesi
  5. E
    Suç işlenmesini önlemek amacıyla yerleşme hürriyetinin kısıtlanması

Cevap

Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyetinin suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle sınırlanması, 1982 Anayasası'nın 23. maddesinde yapılan 2010 değişikliği uyarınca ancak hâkim kararıyla mümkündür.
Doğru yanıt olan seçenek, vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyetinin kısıtlanmasını ifade eder. 19821982 Anayasası'nın 2323. maddesinde 20102010 yılında yapılan değişiklikle, yurt dışına çıkış yasağı koyma yetkisi idari makamlardan alınmış ve yalnızca suç soruşturması veya kovuşturması kapsamında bir hâkim kararına bağlanmıştır. Diğer hürriyetlerde (konut, haberleşme, dernekler) gecikmesinde sakınca bulunan hallerde idari merci yazılı emir verebilirken, yurt dışı çıkış yasağında böyle bir idari ara mekanizma mevcut değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 21, 22 ve 33. maddelerindeki koruma usulünü inceleyin.
Konut dokunulmazlığı, haberleşme hürriyeti ve dernek kurma hürriyeti; kural olarak hâkim kararı, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde ise yetkili merciin yazılı emri (ve sonradan hâkim onayı) ile sınırlanabilir.
Bu haklarda 'idari merci' istisnası anayasal olarak korunmaktadır.
2
Anayasa'nın 23. maddesindeki (Yerleşme ve Seyahat Hürriyeti) güncel düzenlemeyi analiz edin.
Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti; suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle ve ancak hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir.
2010 değişikliği ile 'vatandaşlık ödevi' veya 'ekonomik durum' gibi idari gerekçeler ve idari karar usulü kaldırılmıştır.
3
İstisna hallerini karşılaştırın.
Yurt dışına çıkış yasağında 'gecikmesinde sakınca bulunan hal' olsa dahi bir idari makam (valilik, bakanlık vb.) karar veremez; karar doğrudan yargısal olmalıdır.
Anayasa metninde bu hak için idari merciye yetki veren bir 'gecikmesinde sakınca bulunan hal' fıkrası bulunmamaktadır.

Anahtar Kavram

Hâkim Kararı ve İdari Onay Mekanizması Arasındaki Fark

Daha Fazla Pratik

Anayasa'nın 21, 22 ve 33. maddelerindeki hâkim onayı sürelerini (24 ve 48 saat) ezberleyerek yurt dışı yasağı ile kıyaslayınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla