Examkin

Soru

Zorluk: ZorSosyolojinin Doğuşu ve Öncü İsimler

Sosyolojinin bağımsız bir bilim dalı olarak tarih sahnesine çıkışı, Aydınlanma düşüncesinin mirası ile Fransız ve Sanayi devrimlerinin yarattığı köklü yapısal krizlerin bir sonucudur. Bu dönemde disiplinin temellerini atan düşünürler, toplumsal karmaşayı aşmak için genellikle doğa bilimlerinin modelini (pozitivizm) örnek alan yeni teorik çerçeveler sunmuşlardır.

Buna göre, sosyolojinin öncü isimleri ve temel yaklaşımlarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Auguste Comte, "Üç Hal Yasası" ile insan zihninin ve toplumların teolojik, metafizik ve nihayetinde pozitif (bilimsel) aşamaya evrildiğini öne sürerek sosyolojiyi bilimlerin zirvesine yerleştirmiştir.Cevap
  2. B
    Emile Durkheim, toplumsal yapıyı biyolojik bir organizmaya benzeterek "Sosyal Darwinizm" yaklaşımını geliştirmiş ve evrimin doğal seyri için devletin topluma müdahale etmemesi gerektiğini savunmuştur.
  3. C
    Max Weber ve Karl Marx, sosyolojinin 19. yüzyılın başlarındaki doğuş aşamasında disiplinin kuruculuğunu üstlenerek, toplumsal olayların ancak doğa bilimlerinin kesin ve evrensel yasalarıyla açıklanabileceğini iddia etmişlerdir.
  4. D
    Saint-Simon, Batı merkezli sosyolojinin kuruluşundan yüzyıllar önce eser vererek, bedevi (göçebe) ve hadari (yerleşik) toplumlar arasındaki tarihsel ve döngüsel değişimi "Umran" ilmi çerçevesinde analiz etmiştir.
  5. E
    İbn Haldun, Sanayi Devrimi'nin getirdiği toplumsal eşitsizlikleri çözmek amacıyla "sosyal fizyoloji" bilimini kurmuş, krizlerin ancak endüstriyel sınıfların rasyonel yönetimiyle aşılabileceğini savunmuştur.

Cevap

Auguste Comte'un disipline sosyoloji adını vermesi, toplumların evrimini Üç Hal Yasası ile açıklaması ve bu bilimi diğer pozitif bilimlerin zirvesine yerleştirdiğini belirten ifade doğrudur.
Verilen ifadeler arasında tarihsel ve kavramsal olarak tek doğru olan Auguste Comte'un 'Üç Hal Yasası'nı geliştirmesi ve sosyolojiyi bilimler hiyerarşisinin en tepesine koyarak disiplinin temellerini atmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sosyolojinin 19. yüzyıldaki kuruluş bağlamını ve ilk dönem pozitivist öncülerini (Comte, Saint-Simon, Spencer) klasik dönem kuramcılarından (Marx, Weber, Durkheim) ayırt et.
Kronolojik ve metodolojik ayrımlar belirginleşir.
Soru, tarihsel dönemler ve kuramcıların temel kavramları arasındaki eşleştirmeleri test etmektedir.
2
Seçeneklerdeki düşünür isimleri ile onlara atfedilen anahtar kavramları (Sosyal Darwinizm, Umran, Sosyal Fizyoloji, Pozitivizm) eşleştir.
Durkheim'ın Sosyal Darwinizm ile, İbn Haldun'un Sosyal Fizyoloji ile, Saint-Simon'un ise Umran ilmi ile yanlış eşleştirildiği tespit edilir.
Her kuramcının sosyoloji tarihindeki özgün katkısını doğrulamak için gereklidir.
3
Marx ve Weber'in sosyolojinin ilk çeyreğindeki pozitivist kurucular olup olmadığını analiz et.
Marx ve Weber'in daha geç bir dönemde eser verdikleri ve katı doğa bilimleri pozitivizmine (örneğin evrensel evrim yasalarına) eleştirel yaklaştıkları görülerek bu seçenek elenir.
Klasik sosyolojik teorilerin metodolojik duruşlarını bilmek esastır.
4
Auguste Comte'a ait olan kavramların doğruluğunu teyit et.
Comte'un 'Üç Hal Yasası' ve pozitivist hiyerarşi kuramı doğru eşleştirilmiştir.
Doğru bilginin kesin tespiti için son kontrol adımıdır.

Anahtar Kavram

Sosyolojinin Öncü İsimleri ve Temel Kuramları (Comte, Spencer, Saint-Simon, İbn Haldun)
Bu soruyu puanla

Konular

Sosyolojinin Doğuşu ve Öncü İsimler

Bu konudan daha fazla soru