Soru

Zorluk: Zorİdare Hukukunun Doğuşu, Konusu ve Özellikleri

İdare hukukunun "genç", "içtihadi" ve "tedvin edilmemiş" bir hukuk dalı olma özellikleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde; bu disiplinin statüsel yapısı ve özel hukuktan ayrılan temel mantığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İdare hukuku, idari faaliyetlerin değişkenliği ve kamu yararının dinamik yapısı gereği katı bir kanunlaştırma hareketinden (tedvin) kaçınarak, uyuşmazlıkları büyük ölçüde yargı kararlarıyla şekillenen içtihadi kurallara dayandırır.Cevap
  2. B
    İdare hukukunun statüsel bir hukuk dalı olması, idare ile bireyler arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde tarafların eşitliği ve rızai sözleşme serbestisi ilkelerinin temel alınmasını zorunlu kılar.
  3. C
    Türkiye'de uygulanan adli birlik sisteminin bir gereği olarak, idari uyuşmazlıkların çözümünde genel mahkemelerin özel hukuk içtihatları esas alınır ve idari rejim kavramı reddedilir.
  4. D
    Tedvin edilmemiş bir hukuk dalı olması, idarenin eylem ve işlemlerinde kanunilik ilkesinin istisnasını oluşturur ve uyuşmazlıkların çözümünde örf ve adet hukukuna öncelik tanınmasını sağlar.
  5. E
    İdare hukukunun genç bir hukuk dalı olması, onun henüz bağımsız bir disiplin niteliği kazanmadığını ve uyuşmazlıkların çözümünde Medeni Kanun hükümlerine bağlı kalındığını ifade eder.

Cevap

İdare hukukunun dinamik ve değişken yapısı gereği katı bir kanunlaştırmaya (tedvin) gidilmemiş olması ve uyuşmazlıkların büyük ölçüde yargı içtihatlarıyla çözüme kavuşturulmasıdır.
İdare hukuku, kamu hizmetlerinin çeşitliliği ve toplumun değişen ihtiyaçlarına hızla uyum sağlama zorunluluğu nedeniyle Medeni Kanun gibi kapsamlı bir temel metinde (kodeks) toplanmamıştır. Bu 'tedvin edilmemiş' olma durumu, hukukun boşluklarının yargı kararlarıyla doldurulmasına ve dolayısıyla 'içtihadi' bir karakter kazanmasına yol açmıştır. Bu dinamik yapı, kamu yararı ile bireysel haklar arasındaki dengenin her somut olayda yeniden kurulabilmesine imkan tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram analizi yapılması
Tedvin (kodifikasyon) eksikliğinin idarenin değişken yapısından kaynaklandığı tespit edildi.
İdarenin görev alanı çok geniş ve değişkendir; bu nedenle tüm kuralların tek bir kanunda toplanması gelişimi engeller.
2
İçtihadi niteliğin değerlendirilmesi
İdare hukukunun ana ilkelerinin kanun koyucu yerine yargı yerleri (Danıştay vb.) tarafından oluşturulduğu anlaşıldı.
Yazılı kuralın bulunmadığı durumlarda yargıç, idari rejimin mantığına uygun kurallar üretmek zorundadır.
3
Sistem karşılaştırması yapılması
İdari rejim ve statüsel hukuk kavramlarının özel hukuktan (adli birlik, sözleşme serbestisi) farkı belirlendi.
İdare hukuku, kamu yararı odaklı ve hiyerarşik (eşit olmayan) bir statüye dayanır.

Anahtar Kavram

İdare Hukukunun İçtihadi ve Tedvin Edilmemiş Niteliği

Daha Fazla Pratik

İdare hukukunun içtihadi niteliğinin bir sonucu olan Danıştay'ın 'Blanco Kararı'na benzer prensiplerini ve idari rejimin İngiliz 'Rule of Law' sisteminden farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla