Kamu hukukunun bağımsız bir dalı olarak gelişen idare hukuku; dayandığı kuralların yapısı, yargısal denetim mekanizmaları ve tarihsel süreci bakımından kendine özgü karakteristik nitelikler taşır.
İdare hukukunun doğuşu, konusu ve genel özellikleri ile ilgili olarak aşağıda verilen ifadelerden hangisi doğrudur?
- Aİdari rejim sistemini benimseyen ve idare hukukunun büyük ölçüde içtihadi nitelikte olduğu ülkelerde; adli birlik sisteminden farklı olarak, idarenin hukuka aykırı işlemlerinin iptali ile kişilerin uğradığı zararların tazmini talepleri aynı dava türü olan iptal davasında birlikte görülür.
- Bİdare hukukunun temel amacı olan kamu hizmetlerinin en az bürokratik maliyetle ve en hızlı şekilde sunulabilmesi için, sistemin tamamen hizmet yerinden yönetim kuruluşlarından oluşan ve statüsel hukukun dışlandığı akdi bir teşkilatlanmaya dayanması gerekir.
- Tarihsel kökleri itibarıyla özel hukuka kıyasla oldukça 'genç' bir disiplin olan idare hukuku; kurallarının tümünü içeren tek bir kanunnamesi bulunmadığı için 'tedvin edilmemiş', uyuşmazlıklardaki boşlukları büyük ölçüde yargısal kararlarla şekillenen 'içtihadi' bir hukuk dalıdır.Cevap
- DTedvin edilmemiş bir hukuk dalı olan idare hukukunda, bütünlüğü sağlamak amacıyla idare teşkilatı içindeki kamu tüzel kişilerinin birbirleri üzerinde kullandıkları vesayet denetimi, üst makamın alt makam yerine geçerek karar almasına imkân tanıyan statüsel bir yetkidir.
- E'Genç' bir hukuk dalı olan idare hukukunun gelişim sürecinde; merkezi idarenin taşra teşkilatını oluşturan il ve ilçe idareleri, idari vesayet denetimine tabi olmamak için kendi ayrı kamu tüzel kişiliklerini ve statüsel özerkliklerini kazanmışlardır.
Cevap
İdare hukukunun özel hukuka göre daha genç olması, kurallarının tümünü kapsayan bir kanunnamesinin bulunmaması (tedvin edilmemiş olması) ve yargısal kararlara dayanması (içtihadi olması) idare hukukunun temel karakteristik özellikleridir.
İdare hukukunun en belirgin özellikleri arasında; kurallarının tümünün Medeni Kanun veya Ceza Kanunu gibi tek bir metinde toplanmamış olması (tedvin edilmemiş olması), kanunlaştırma eksikliği nedeniyle ortaya çıkan boşlukların Danıştay gibi mahkemelerin kararlarıyla doldurulması (içtihadi olması) ve binlerce yıllık geçmişi olan özel hukuka göre çok daha geç teşekkül etmiş (genç) bir disiplin olması yer almaktadır. Doğru olan ifadede idare hukukunun bu üç temel karakteristiği birbirini tamamlayacak ve kavramsal açıdan kusursuz biçimde vurgulanmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdare hukukunun temel yapısal özellikleri (tedvin edilmemiş, içtihadi, genç, statüsel) ve bu özelliklerin idari rejim sistemiyle ilişkisi.