Soru

Zorluk: OrtaKolluk Makam, Merci ve Personeli

İdare hukukunda kamu düzeninin tesisi amacıyla yürütülen kolluk faaliyetleri; karar verici 'makam', teşkilat yapısını ifade eden 'merci' ve icracı 'personel' sacayağı üzerine kuruludur. Bu yapısal ayrım dikkate alındığında, Türkiye'deki idari kolluk teşkilatlanmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İl Emniyet Müdürlüğü ve İl Jandarma Komutanlığı gibi birimler, kolluk kararlarını alan 'makam' değil; bu kararların yürütülmesinden sorumlu birer 'merci' statüsündedir.Cevap
  2. B
    Vali ve Kaymakam, kendi görev alanları içerisinde hem genel idari kolluk hem de mahalli idari kolluk hizmetlerinde doğrudan karar alma yetkisine sahip ortak 'makamlar'dır.
  3. C
    Belediye zabıtası, belediye sınırları içerisinde kamu düzenini korumak amacıyla hem düzenleyici işlem yapabilen bir 'makam' hem de personeli ifade eder.
  4. D
    İçişleri Bakanı, merkezi idare içindeki en üst kolluk makamı olup mahalli idare kolluk personeli olan zabıta üzerinde tam hiyerarşik amirlik yetkisine sahiptir.
  5. E
    Köy muhtarı, köy sınırları içerisinde görev yapan genel idari kolluk personelinin atamalarını yapan merkezi idareye bağlı bir 'makam' konumundadır.

Cevap

İl Emniyet Müdürlüğü ve İl Jandarma Komutanlığı gibi birimlerin 'makam' değil, kararların yürütülmesinden sorumlu birer 'merci' statüsünde olduğu ifadesi doğrudur.
İdare hukukunda 'makam', idare adına irade açıklayan ve hukuki sonuç doğuran işlemleri yapan kişiyi (örneğin Vali) ifade ederken; 'merci', bu işlemleri yürüten örgüt birimini (örneğin İl Emniyet Müdürlüğü) ifade eder. Bu nedenle il düzeyindeki emniyet ve jandarma birimleri makam değil, mercidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kolluk unsurlarını tanımla
Makam: Karar alan (Vali, Kaymakam vb.); Merci: Teşkilat (Emniyet Müd. vb.); Personel: Uygulayan (Polis, Bekçi vb.)
Kavramsal ayrımı netleştirmek sorunun temelini oluşturur.
2
Genel ve Mahalli ayrımını yap
Vali/Kaymakam genel kolluk makamıdır; Belediye Başkanı/Muhtar mahalli kolluk makamıdır.
Teşkilatların hangi hukuk dalı içinde yer aldığını belirlemek gerekir.
3
Seçenekleri bu kriterlere göre değerlendir
İl Emniyet Müdürlüğü'nün bir 'merci' olduğu ve karar alma yetkisinin Vali'de (makam) olduğu sonucuna ulaşılır.
Türkiye'deki idari yapılanmaya uygun olan tek hukuki tespiti bulmak.

Anahtar Kavram

İdari kolluk faaliyetlerinde 'Makam' (karar verici), 'Merci' (örgüt/birim) ve 'Personel' (uygulayıcı) arasındaki statü farkı.

Daha Fazla Pratik

Genel idari kolluk makamları ile özel idari kolluk makamları (belediye, köy, gümrük vb.) arasındaki yetki paylaşımını ve çatışma durumundaki öncelik kurallarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla