Bir sosyolog, hızla sanayileşen ve yoğun göç alan bir kenti incelerken şu bulguları kaydetmiştir: Şehirde ekonomik faaliyetler hızla çeşitlenmiş ve mesleki uzmanlaşma ileri bir seviyeye ulaşmıştır. Ancak bu farklılaşma, toplumda beklenen karşılıklı bağımlılık ve uyumu yaratmamıştır. İşverenler ile çalışanlar arasındaki ilişkileri düzenleyen kurallar yetersiz kalmış, taraflar arası krizler artmış ve farklı iş kollarını birbirine bağlayacak mesleki bir ahlak (etik) çerçeve henüz oluşmamıştır.
Emile Durkheim'ın kuramsal yaklaşımına göre, ileri düzeyde uzmanlaşmaya rağmen toplumsal bütünleşmenin ve dayanışmanın sağlanamadığı bu durum aşağıdakilerden hangisiyle ifade edilir?
- Anomik iş bölümüCevap
- BZorunlu iş bölümü
- CMekanik dayanışma
- DOrtak vicdanın mutlaklaşması
- ESınıf çatışmasının yapısal işlevselliği
Cevap
Doğru seçenek, toplumda kuralsızlık ve ahlaki çerçevenin yokluğu nedeniyle dayanışmanın kurulamamasını ifade eden 'anomik iş bölümü' seçeneğidir.
Durkheim'ın sosyolojisinde 'anomi', kural yokluğu veya kuralsızlık anlamına gelir. Modern toplumlara geçiş evresinde ekonomik iş bölümü çok hızlı geliştiğinde, taraflar arasındaki ilişkileri düzenleyecek meslek odaları, sendikal haklar veya mesleki etik kurallar aynı hızda gelişemeyebilir. Bu durumda iş bölümü beklenen organik bütünleşmeyi yaratmaz; aksine iletişimsizlik ve çatışma doğar. Metinde tarif edilen kriz tam olarak 'anomik iş bölümü'dür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İş Bölümünün Patolojik Biçimleri (Anomik İş Bölümü)