1982 Anayasası'nda temel hak ve hürriyetlerin sınıflandırılmasında Jellinek’in "üçlü statü kuramı" (negatif, pozitif ve aktif statü hakları) esas alınmış; haklar sırasıyla Kişi Hakları, Sosyal ve Ekonomik Haklar ile Siyasi Haklar bölümleri altında düzenlenmiştir.
Aşağıdaki tabloda bazı temel hak ve hürriyetler ile bunların anayasal kategorileri eşleştirilmiştir:
| Hak ve Hürriyet | Anayasal Kategori |
|---|---|
| I. Konut Dokunulmazlığı | Kişi Hakları ve Ödevleri |
| II. Yerleşme ve Seyahat Hürriyeti | Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler |
| III. Toprak Mülkiyeti | Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler |
| IV. Dernek Kurma Hürriyeti | Siyasi Haklar ve Ödevler |
| V. Kamu Hizmetine Girme Hakkı | Siyasi Haklar ve Ödevler |
Buna göre, yukarıdaki eşleştirmelerden hangilerinin kategorisi yanlış belirtilmiştir?
- AYalnız II
- BII ve III
- II ve IVCevap
- DIV ve V
- EI, III ve V
Cevap
Tablodaki II ve IV numaralı hakların kategorileri yanlış belirtilmiştir.
Doğru seçenek olan 'II ve IV' ifadesi tablodaki hataları tam olarak belirtir. Yerleşme ve seyahat hürriyeti ile dernek kurma hürriyeti, 1982 Anayasası'nın 'İkinci Bölüm: Kişi Hakları ve Ödevleri' kısmında yer alır. Jellinek sınıflamasına göre bunlar 'negatif statü' (koruyucu) haklarıdır. Tabloda yerleşme hürriyeti sosyal hak, dernek kurma ise siyasi hak olarak gösterilerek yanlış eşleştirme yapılmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Jellinek'in Statü Hakları Tasnifi ve 1982 Anayasası Sistematiği