Karl Marx, toplumsal yapıların tarihsel dönüşümünü üretim tarzlarındaki içsel dinamiklerle açıklar. Marx'a göre, üretim güçleri (teknoloji, iş gücü, araç-gereç) ile üretim ilişkileri (mülkiyet biçimleri, sınıf yapısı) arasındaki diyalektik etkileşim belirli bir noktada çatışmaya dönüşür.
Buna göre Marx'ın çatışmacı kuramında, toplumsal devrimi ve köklü yapısal değişimi tetikleyen temel durum aşağıdakilerden hangisidir?
- Mevcut üretim ilişkilerinin, gelişimini sürdüren üretim güçlerinin önünde bir engel haline gelmesiCevap
- BToplumsal kurumların birbiriyle olan işlevsel bağlarının zayıflayarak toplumsal kaos yaratması
- CStatü gruplarının yaşam tarzları ve prestij üzerinden yürüttüğü rekabetin artması
- DTeknolojik gelişmelere toplumsal değerlerin ve normların eşlik edememesi
- EBürokrasinin rasyonelleşmesi sonucu bireylerin bir 'demir kafes' içine hapsolması
Cevap
Toplumsal devrimi tetikleyen temel durum, mevcut üretim ilişkilerinin gelişen üretim güçlerinin önünde bir engel teşkil etmeye başlamasıdır.
Karl Marx'ın kuramında toplumsal değişim, altyapıda yer alan üretim güçlerinin (teknoloji ve iş gücü) gelişiminin, mevcut üretim ilişkileri (mülkiyet düzeni) tarafından engellenmesiyle oluşan yapısal kriz sonucu ortaya çıkar. Bu durum, eski düzenin yıkılarak yeni bir toplumsal yapının kurulmasına zemin hazırlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tarihsel Materyalizm ve Diyalektik Çelişki
İpuçları
1
Marx'ın 'altyapı' (ekonomik temel) içindeki unsurların birbirleriyle nasıl etkileşime girdiğini düşünün.
Daha Fazla Pratik
Marx'ın altyapı ve üstyapı arasındaki belirleyicilik ilişkisini diğer toplumsal kurumlar üzerinden inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s