Examkin

Soru

Zorluk: ZorMerkezi İdare Başkent Teşkilatı

Türkiye'nin idari teşkilat yapısı incelendiğinde, merkezi idarenin yürütme ve karar organlarına danışmanlık yapmak, denetim faaliyetlerinde bulunmak ve idari uyuşmazlıkları çözmek gibi işlevleri yerine getiren 'başkent teşkilatına yardımcı kuruluşlar' bulunmaktadır. 1982 Anayasası ve mevcut idari teşkilat mevzuatı bağlamında, merkezi idarenin başkent teşkilatı ve bu teşkilata yardımcı kuruluşların hukuki statüsü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Başkent teşkilatına yardımcı kuruluşlardan biri olan Milli Güvenlik Kurulu, yürütme organına sadece danışmanlık yapmakla kalmaz; aldığı kararlar Cumhurbaşkanı açısından hukuken doğrudan bağlayıcı nitelik taşır.
  2. B
    Başkent teşkilatının ana unsurları olan bakanlıklar ile başkent teşkilatına yardımcı bir kuruluş olan Sayıştay, Devlet tüzel kişiliğinden ayrı, kendi başlarına bağımsız birer kamu tüzel kişiliğine sahiptir.
  3. C
    Cumhurbaşkanı, başkent teşkilatında yer alan bakanlıklar ile bu bakanlıkların taşra teşkilatları arasındaki idari bütünlüğü sağlamak amacıyla idari vesayet yetkisini kullanır.
  4. Merkezi idarenin başkent teşkilatına yardımcı bir kuruluşu olan Ekonomik ve Sosyal Konsey, Anayasa'da açıkça düzenlenmiş olup Cumhurbaşkanına istişari nitelikte görüş bildirmekle görevlidir.Cevap
  5. E
    Başkent teşkilatının ağır hizmet yükünü hafifletmek amacıyla uygulanan yetki genişliği ilkesi, yalnızca illerde valilere değil; aynı zamanda başkentteki bakan yardımcılarına da tanınmış anayasal bir yetkidir.

Cevap

Ekonomik ve Sosyal Konsey'in Anayasa'da açıkça düzenlendiğini ve Cumhurbaşkanına istişari mahiyette görüş bildirdiğini ifade eden seçenek doğrudur.
Doğru ifade, Ekonomik ve Sosyal Konsey'in (ESK) anayasal statüsünü açıklayan ifadedir. ESK, 2010 Anayasa değişikliği ile Anayasa'nın 166. maddesine eklenmiş olup, 2017 değişikliğiyle doğrudan Cumhurbaşkanına ekonomik ve sosyal politikalarda istişari (danışma) nitelikte görüş bildiren, başkent teşkilatına yardımcı bir kuruluş statüsü kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerde yer alan kurumların (MGK, Sayıştay, ESK, Bakanlıklar) merkezi idare içindeki konumlarını ve görev tanımlarını Anayasa'ya göre analiz et.
Milli Güvenlik Kurulunun kararları istişaridir, bağlayıcı değildir. Bakanlıkların ve Sayıştay'ın ayrı bir kamu tüzel kişiliği yoktur, Devlet tüzel kişiliğine dâhildirler.
Başkent teşkilatı yardımcı kuruluşlarının yetki ve statü sınırlarını belirlemek için temel anayasal kuralları uygulamak gereklidir.
2
İdarenin bütünlüğünü sağlayan araçları (hiyerarşi ve idari vesayet) kurumlar arası ilişkilere uyarla.
Bakanlık (başkent) ile bakanlığın taşra teşkilatı arasındaki ilişki hiyerarşidir, idari vesayet değildir.
İdare hukukunda aynı tüzel kişilik içindeki denetim hiyerarşi, farklı tüzel kişilikler arasındaki denetim vesayettir.
3
Yetki genişliği ilkesinin kimlere tanındığını tespit et.
Yetki genişliği yalnızca taşra teşkilatının başı olan 'vali'ye tanınmış bir yetkidir, başkent teşkilatı görevlilerini kapsamaz.
Anayasanın açık hükmü gereği yetki genişliği sadece il idaresine özgüdür.
4
Ekonomik ve Sosyal Konsey'in (ESK) statüsünü doğrula.
ESK, Anayasanın 166. maddesinde yer alan ve Cumhurbaşkanına görüş bildiren yardımcı bir anayasal kuruluştur.
Güncel anayasal mevzuatta yardımcı kuruluşların hukuki mahiyetini net olarak tespit etmek.

Anahtar Kavram

Başkent teşkilatı yardımcı kuruluşlarının anayasal statüsü, Devlet tüzel kişiliği kavramı ve idarenin bütünlüğünü sağlayan yetkiler.
Bu soruyu puanla

Konular

Merkezi İdare Başkent Teşkilatı

Bu konudan daha fazla soru