Toplumsal düzenin inşasında değerler ve normlar dinamik bir ilişki içerisindedir. Değerler, neyin doğru ve istenilir olduğuna dair genel tasavvurları temsil ederken; normlar bu tasavvurları somut yaptırımlarla desteklenen davranış kuralları haline getirir.
Toplumsal değerler, normlar ve yaptırım (müeyyide) ilişkisi üzerine yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi sosyolojik açıdan yanlıştır?
- Resmî (formal) normlar, toplumsal yapıda her zaman kolektif vicdanın doğrudan bir sonucu olarak ortaya çıkar ve toplumsal değerlerdeki dönüşüme paralel olarak gecikmeksizin güncellenir.Cevap
- Bİnformal normların ihlali durumunda uygulanan toplumsal dışlanma veya kınama gibi yaptırımlar, bireyin aidiyet ihtiyacı nedeniyle bazen hukuksal cezalardan daha etkili bir kontrol sağlayabilir.
- CDeğerler soyut ve genel rehberler iken normlar, belirli bir toplumsal durumda hangi davranışın 'uygun' kabul edildiğini belirleyen özgül ve sınırları çizilmiş standartlardır.
- DBir toplumda normların toplumsal geçerliliği ve sürekliliği, o normun dayandığı temel değerin toplum üyeleri tarafından ne ölçüde meşru kabul edildiğiyle yakından ilgilidir.
- EToplumsal değerler normlara ahlaki bir zemin sağlar; ancak her normun arkasında mutlaka o toplumun tüm üyelerince benimsenmiş evrensel bir değerin bulunması zorunlu değildir.
Cevap
Resmî (formal) normların her zaman kolektif vicdanın doğrudan sonucu olduğu ve değerlerdeki değişime paralel olarak gecikmeksizin güncellendiği ifadesi yanlıştır.
Sosyolojik açıdan resmî (formal) normlar, yani yasalar, her zaman toplumun ortak değerlerinin (kolektif vicdan) doğrudan ve saf bir yansıması değildir; bazen çatışan grupların çıkarlarını veya teknik bürokratik ihtiyaçları yansıtabilirler. Ayrıca 'kültürel gecikme' (cultural lag) olgusu nedeniyle, toplumsal değerler ve zihniyet değişse bile hukuk kurallarının bu değişime ayak uydurması zaman alabilir. Bu nedenle bu normların 'gecikmeksizin' güncellendiği ifadesi bilimsel olarak yanlıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kültürel Gecikme ve Normların Tasnifi
Daha Fazla Pratik
William Ogburn'ün kültürel gecikme kuramı ile norm-değer ilişkisindeki uyumsuzluk örneklerini incelemek bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:2m 30s