Examkin

Soru

Zorluk: ZorSiyasi Haklar: Vatandaşlık, Seçme, Seçilme ve Siyasi Partiler

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının açtığı dava sonucunda, odak olma durumu tespit edilen bir siyasi parti Anayasa Mahkemesi tarafından temelli kapatılmıştır. Kararın gerekçesinde, milletvekili olan K'nin beyan ve eylemleriyle partinin kapatılmasına neden olduğu açıkça belirtilmiştir.

1982 Anayasası'na göre, bu durumun hukuki sonuçları ve K'nin siyasi hakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Milletvekili K, Anayasa Mahkemesinin gerekçeli kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak beş yıl süreyle bir başka partinin kurucusu, üyesi, yöneticisi ve denetçisi olamaz.Cevap
  2. B
    K, siyasi yasaklı olduğu bu beş yıllık süre zarfında işçi veya işveren sendikalarında da kurucu, yönetici ya da denetçi olarak görev alamaz.
  3. C
    Siyasi partilere üye olma hakkı anayasada koruyucu (negatif) statü hakları arasında düzenlendiğinden, K'nin bu hakkı ancak olağanüstü hâl dönemlerinde sınırlandırılabilir.
  4. D
    Kapatılan siyasi partinin yöneticileri, Anayasa Mahkemesinin bu kararına karşı kararın kendilerine tebliğinden itibaren altmış gün içinde iptal davası açabilir.
  5. E
    Siyasi parti üyesi olma hakkı çekirdek haklar kapsamında yer aldığından, K'ye verilen bu siyasi yasak kararı yalnızca savaş veya seferberlik hâllerinde uygulanabilir.

Cevap

Milletvekili K, Anayasa Mahkemesinin gerekçeli kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak beş yıl süreyle bir başka partinin kurucusu, üyesi, yöneticisi ve denetçisi olamaz.
1982 Anayasası'nın 69. maddesine göre, bir siyasi partinin temelli kapatılmasına beyan veya faaliyetleriyle sebep olan kurucuları dâhil üyeleri, Anayasa Mahkemesinin temelli kapatmaya ilişkin kesin kararının Resmî Gazete'de gerekçeli olarak yayımlanmasından başlayarak beş yıl süreyle bir başka partinin kurucusu, üyesi, yöneticisi ve denetçisi olamazlar. Ayrıca dikkate edilmelidir ki, 2010 yılında yapılan anayasa değişikliği ile, eylemleriyle partinin kapatılmasına neden olan milletvekilinin milletvekilliğinin otomatik olarak düşmesi kuralı kaldırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti kapatma davalarının kişi üzerindeki hukuki sonuçlarını Anayasa çerçevesinde analiz etmek.
Anayasa'nın 69. maddesine göre, partinin temelli kapatılmasına beyan ve eylemleriyle sebep olan kurucu ve üyelere 5 yıllık siyasi yasak getirilir.
Anayasal müeyyidenin kapsamını belirlemek.
2
Siyasi yasağın sınırlarını diğer temel hak ve hürriyet türleriyle karşılaştırmak.
Bu yasak, yalnızca bir başka partinin kurucusu, üyesi, yöneticisi ve denetçisi olmayı kapsar; sosyal hakları veya çekirdek hak istisnalarını ilgilendirmez.
Seçeneklerdeki hak kategorisi karışıklıklarını elemeye yardımcı olmak.
3
Milletvekilinin yasamadaki güncel durumunu (2010 Anayasa değişikliği) değerlendirmek.
Güncel anayasal düzende, partisinin kapatılmasına sebep olan milletvekilinin vekilliği düşmez, bağımsız milletvekili olarak görevine devam eder.
Eski düzenlemelere dayalı yanılgıları engellemek.

Anahtar Kavram

Siyasi Partilerin Kapatılması ve Üyelerin Siyasi Yasaklılık Durumu
Bu soruyu puanla

Konular

Siyasi Haklar: Vatandaşlık, Seçme, Seçilme ve Siyasi Partiler

Bu konudan daha fazla soru