Soru

Zorluk: ZorSiyasi Haklar: Vatandaşlık, Seçme, Seçilme ve Siyasi Partiler

1982 Anayasası'nda düzenlenen siyasi haklar ve siyasi partilerin hukuki/mali denetimine ilişkin aşağıda yer alan ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Siyasi partilerin mali denetimi doğrudan Sayıştay tarafından yerine getirilir ve bu denetim sonucunda saptanan hukuka aykırılıklar hakkında Sayıştay Genel Kurulu kesin karar verir.
  2. B
    Bir siyasi partinin temelli kapatılmasına veya devlet yardımından yoksun bırakılmasına karar verilebilmesi için Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun toplantıya katılan üyelerinin salt çoğunluğuyla karar alması yeterlidir.
  3. Yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan ve Türk uyruğunda olmayan gerçek ve tüzel kişilerden maddi yardım alan siyasi partiler hakkında Anayasa Mahkemesince temelli kapatma kararı verilir.Cevap
  4. D
    Sendika kurma hakkı ile grev ve lokavt hakları, 1982 Anayasası'nın 'Siyasi Haklar ve Ödevler' başlığı altında düzenlenen aktif statü hakları arasında yer alır.
  5. E
    Siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin davalar, Danıştay Başsavcısı tarafından açılır ve yargılama süreci idari yargılama usulü kurallarına göre yürütülür.

Cevap

Yabancı devletlerden veya dış kuruluşlardan maddi yardım alan siyasi partilerin temelli kapatılacağı hükmü doğrudur.
Anayasa'nın 69. maddesinin son fıkrası uyarınca, yabancı devletlerden, uluslararası kuruluşlardan ve Türk uyruğunda olmayan gerçek ve tüzel kişilerden maddi yardım alan siyasi partiler temelli kapatılır. Bu düzenleme, milli egemenliğin korunması amacıyla getirilmiş sert bir yaptırımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi partilerin mali denetim yetkisini belirleme
Anayasa Mahkemesi denetimi yapar, Sayıştay yardım sağlar.
Anayasa'nın 69. maddesi mali denetim yetkisini açıkça Anayasa Mahkemesi'ne vermiştir.
2
Siyasi parti kapatma davasının usulünü inceleme
Dava Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı tarafından açılır, karar Anayasa Mahkemesi'nce verilir.
Yargı yetkisi ve dava açma tekeli anayasal olarak belirlenmiştir.
3
Dış yardım yasağının yaptırımını teyit etme
Yabancı kaynaklı maddi yardımın cezası temelli kapatmadır.
Anayasa 69/10 hükmü bu konuda herhangi bir takdir yetkisi bırakmaksızın temelli kapatmayı emreder.
4
Karar yeter sayılarını kontrol etme
Toplantıya katılanların üçte iki (23\frac{2}{3}) çoğunluğu gereklidir.
Anayasa'nın 149. maddesi bu tip kritik kararlar için nitelikli çoğunluk aramaktadır.

Anahtar Kavram

Siyasi Partilerin Denetimi ve Kapatılma Esasları

Daha Fazla Pratik

Siyasi partilerin odak noktası haline gelme kriterini ve hangi eylemlerin bu kapsama girdiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla