Soru

Zorluk: OrtaKarl Marx'ın Bürokrasi Anlayışı

Karl Marx, Hegel'in bürokrasiyi toplumdaki tikel çıkarları uzlaştıran "evrensel bir sınıf" olarak gören yaklaşımına karşı çıkarak, bürokrasinin toplumsal yapı içerisindeki konumunu farklı bir temel üzerine oturtmuştur. Marx'ın bu eleştirel yaklaşımına göre, bürokrasinin temel işleyiş mantığı ve toplumsal rolü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Egemen sınıfın özel çıkarlarını genel çıkar kisvesi altında yürüten, sivil toplumun üzerinde asalak bir büyüme olarak şekillenen bir araçtır.Cevap
  2. B
    Toplumsal çatışmaları rasyonel kurallar çerçevesinde çözen ve kamu yararının somutlaşmış hali olan tarafsız bir yapıdır.
  3. C
    Liyakat, hiyerarşi ve teknik uzmanlığa dayalı, modern toplumun vazgeçilmez en rasyonel yönetim biçimidir.
  4. D
    Kurallara aşırı bağlılık nedeniyle esnekliğini kaybeden ve amaçların yerini araçların aldığı disfonksiyonel bir örgütlenme modelidir.
  5. E
    Siyasal iktidarın kararlarını nesnel ölçütlere göre uygulayan ve devletin sürekliliğini sağlayan tarafsız teknik bir mekanizmadır.

Cevap

Bürokrasi, egemen sınıfın çıkarlarını genel çıkar kisvesi altında yürüten asalak bir araçtır.
Karl Marx, bürokrasiyi toplumdan kopuk, kendi çıkarları olan bağımsız bir yapı olarak değil; egemen sınıfın (burjuvazi) çıkarlarını koruyan ve bu özel çıkarları tüm toplumun çıkarıymış gibi gösteren 'asalak' bir organizma olarak tanımlar. Hegel'in iddia ettiği 'evrensel sınıf' niteliğini reddeder; bürokrasinin ancak sınıf ayrımlarının olmadığı bir toplumda yok olacağını (sönümleneceğini) savunur.

Adım Adım Çözüm

1
Teorik Karşılaştırma
Hegel'in bürokrasiyi 'evrensel sınıf' (toplumun genel çıkarını temsil eden) olarak gördüğü, Marx'ın ise buna şiddetle karşı çıktığı belirlenir.
Soruda Marx'ın Hegel'e eleştirisi temel alınarak bürokrasinin Marksist tanımı sorulmaktadır.
2
Kavram Analizi
Marx'ın bürokrasi için kullandığı 'asalaklık' (parasitic) ve 'araçsallık' (egemen sınıfın aleti) kavramları analiz edilir.
Marksist bürokrasi kuramı, bürokrasinin kendi başına bir sınıf olmadığını, egemen sınıfa hizmet eden bir mekanizma olduğunu savunur.
3
Sentez
Bürokrasinin aslında özel olan sınıf çıkarlarını, 'genel çıkar' gibi göstererek meşrulaştırdığı ve topluma yük olduğu sonucuna ulaşılır.
Bu sentez, Marx'ın bürokrasinin işleyişi hakkındaki temel önermesini oluşturur.

Anahtar Kavram

Marksist Bürokrasi Eleştirisi ve Asalak Yapı

Daha Fazla Pratik

Bürokrasinin sönümlenmesi ve sınıfsız toplum ilişkisini Marksist perspektiften inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla