Soru

Zorluk: OrtaKişi Hakları: Fiziki ve Manevi Bütünlük Hakları

1982 Anayasası’nın "Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı" başlıklı 17. maddesine göre; tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz. Ancak aynı hüküm uyarınca, vücut bütünlüğüne yönelik bazı müdahaleler için anılan bu durumların varlığı dahi yeterli görülmemiş ve işlemin gerçekleştirilmesi doğrudan kişinin rızasına bağlı kılınmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa uyarınca tıbbi zorunluluk veya kanuni düzenleme bulunsa dahi kişinin rızası olmaksızın gerçekleştirilemeyecek bir işlemdir?

  1. Bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulmaCevap
  2. B
    Tıbbi bir zorunluluk halinin varlığı durumunda yapılan cerrahi operasyonlar
  3. C
    Kanunda açıkça düzenlenen zorunlu aşı uygulamaları
  4. D
    Savaş veya seferberlik hallerinde yapılan zorunlu tıbbi kontroller
  5. E
    Adli makamların kararıyla gerçekleştirilen vücut tetkikleri

Cevap

Anayasa'nın 17. maddesine göre tıbbi ve bilimsel deneylere tabi tutulma işlemi kesinlikle kişinin rızasına bağlıdır.
Doğru yanıt olan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulma, Anayasa'nın 17. maddesinin 2. fıkrasında doğrudan ve sadece kişinin rızasına bağlanmıştır. Diğer vücut bütünlüğü müdahaleleri için geçerli olan 'tıbbi zorunluluk' veya 'kanunda yazılı hal' istisnaları, deneyler söz konusu olduğunda rıza şartının yerine geçemez.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 17. maddesinin ikinci fıkrasını incelemek.
Hüküm şu şekildedir: 'Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz.'
Anayasal koruma sınırlarını ve istisnaları saptamak.
2
Vücut bütünlüğüne dokunulma ile deneyler arasındaki şart farkını ayırt etmek.
Vücut bütünlüğüne dokunulması için 'tıbbi zorunluluk' veya 'kanun' yeterliyken, deneyler için 'rıza' mutlak şart olarak belirlenmiştir.
Anayasanın deneyler için özel ve daha sıkı bir güvence (rıza şartı) öngördüğünü anlamak.

Anahtar Kavram

Vücut Bütünlüğünün Korunması ve Deney Yasağı

Daha Fazla Pratik

Anayasa'nın 15. maddesinde yer alan 'çekirdek haklar' ile 17. maddedeki işkence yasağı arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla