Soru

Zorluk: OrtaToplumsal Değişme Tipleri (Planlı, Serbest, Baskılı)

Tarihsel süreçte İpek Yolu güzergâhında bulunan toplulukların, gerçekleştirdikleri ticari faaliyetler neticesinde birbirlerinin kültürel pratiklerinden, teknik bilgilerinden ve dünya görüşlerinden etkilenerek kendi toplumsal yapılarında zaman içerisinde meydana getirdikleri dönüşümler; herhangi bir dış otoritenin dayatması veya merkezi bir yönetimin önceden hazırladığı bir kalkınma programı olmaksızın, doğal ve kendiliğinden bir süreçle gerçekleşmiştir.

Sosyolojik literatürde bu örnekte tasvir edilen toplumsal değişme tipi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Serbest değişmeCevap
  2. B
    Planlı değişme
  3. C
    Baskılı (zora dayalı) değişme
  4. D
    Modernleşme
  5. E
    Kültürel gecikme

Cevap

Serbest değişme kavramı, bir toplumun dış dünyayla girdiği etkileşim sonucu, herhangi bir merkezi planlama veya zorlama olmaksızın yaşadığı kendiliğinden dönüşümü ifade eder.
Serbest değişme, toplumların birbirleriyle olan ticari, turistik veya göç temelli etkileşimleri sonucunda, herhangi bir siyasi güç veya yasal zorunluluk olmaksızın kültürel ögeleri benimsemesiyle ortaya çıkar. Öncülde belirtilen İpek Yolu örneği, tipik bir kültürel yayılma (diffusion) ve müdahalesiz serbest değişme örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Değişimin kaynağını belirleyin.
Ticari faaliyetler ve kültürel etkileşim.
Değişimi tetikleyen unsurun merkezi bir otorite mi yoksa doğal bir temas mı olduğunu anlamak gerekir.
2
Değişimin yöntemini ve irade unsurunu analiz edin.
Dış otorite dayatması yok, kalkınma programı yok, kendiliğinden süreç var.
Zorlama (baskılı) ve planlama (planlı) seçeneklerini eleyerek 'serbest' değişmeyi netleştirmek için gereklidir.
3
Kavramsal sınıflandırmayı yapın.
Serbest değişme.
Literatürde müdahalesiz ve doğal yolla gerçekleşen kültürel yayılma temelli değişimler bu başlık altında incelenir.

Anahtar Kavram

Serbest Değişme (Kültürel Yayılma ve Etkileşim)

Alternatif Yöntem

Değişimi kimin başlattığına bakın: Eğer devlet başlatıyorsa 'Planlı', eğer ordu veya işgalci güç zorla yapıyorsa 'Baskılı', eğer toplumlar arası doğal temasla kendiliğinden oluyorsa 'Serbest' değişmedir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla