Soru

Zorluk: OrtaKişi Hakları: Fiziki ve Manevi Bütünlük Hakları

1982 Anayasası'nın 17. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; "Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmaksızın üzerinde bilimsel ve tıbbi deneyler yapılamaz." hükmü uyarınca, bir kimsenin vücut bütünlüğüne yapılacak müdahalenin anayasal açıdan hukuka uygunluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Vücut bütünlüğüne dokunulabilmesi için tıbbi zorunluluk ve kanuni dayanak şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerekir.Cevap
  2. B
    Kişinin rızasının bulunması, tıbbi bir zorunluluk olmasa dahi vücut bütünlüğüne müdahale için tek başına yeterli bir hukuki sebeptir.
  3. C
    Kanunda yazılı bir halin bulunması, tıbbi zorunluluk şartı gerçekleşmese bile vücut bütünlüğüne müdahale edilmesine imkan tanır.
  4. D
    Bilimsel ve tıbbi deneyler, kamu yararının gerektirdiği durumlarda kişinin rızası aranmaksızın kanunla düzenlenebilir.
  5. E
    Hakim kararı bulunan hallerde, tıbbi bir zorunluluk veya kanuni dayanak aranmaksızın kişinin vücut bütünlüğüne müdahale edilebilir.

Cevap

Vücut bütünlüğüne dokunulabilmesi için tıbbi zorunluluk ve kanuni dayanak şartlarının birlikte (kümülatif) gerçekleşmesi gerekir.
1982 Anayasası'nın 17/2. maddesinde yer alan 'Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında' ifadesindeki 've' bağlacı, vücut bütünlüğüne müdahale edilebilmesi için her iki şartın da aynı anda (kümülatif olarak) gerçekleşmesi gerektiğini belirtir. Yani sadece tıbbi zorunluluk olması veya sadece kanunda yazılı bir halin bulunması müdahaleyi anayasal açıdan tek başına haklı kılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
1982 Anayasası'nın 17. maddesinin 2. fıkrasını analiz et.
Hükümde 'Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında' ifadesi yer almaktadır.
Vücut bütünlüğüne müdahale edilebilmesi için anayasanın aradığı istisnai şartları belirlemek gerekir.
2
Metindeki 've' bağlacının hukuki anlamını değerlendir.
Bu bağlaç, iki şartın (tıbbi zorunluluk + kanun) birlikte bulunması gerektiğini gösterir.
Anayasa koyucunun, vücut bütünlüğünü korumak için şartları kümülatif (bir arada) olarak öngördüğünü anlamak gerekir.
3
Bilimsel deneyler için getirilen ek güvenceyi kontrol et.
Deneyler için ayrıca 'rıza' şartının mutlak olarak arandığını teyit et.
Vücut bütünlüğüne genel müdahale ile bilimsel deney ayrımını netleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Vücut Bütünlüğüne Müdahalenin Sınırları ve Kümülatif Şartlar

Daha Fazla Pratik

Anayasa'nın 15. maddesindeki çekirdek haklar ile 17. madde arasındaki ilişkiyi, özellikle işkence yasağı ve yaşama hakkı istisnaları üzerinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla