Soru

Zorluk: Çok zorGörev, Yetki ve İmtiyazlar

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nda düzenlenen görev ve yetki paylaşımı ile bu yetkilerin 6360 sayılı Kanun gibi temel idari düzenlemelerle olan etkileşimi dikkate alındığında; il özel idaresinin hizmet alanı ve hukuki statüsü hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İl özel idaresi; sağlık, eğitim, spor, sosyal hizmet ve yardımlar ile tarım ve hayvancılığı destekleme gibi hizmetleri, belediye sınırları ayrımı gözetmeksizin ilin tamamında (il bütününde) yürütmekle görevli ve yetkilidir.
  2. B
    İl özel idaresinin imar, yol, su, kanalizasyon ve katı atık gibi teknik altyapı hizmetlerini yerine getirme yükümlülüğü, kural olarak yalnızca belediye sınırları dışında kalan alanlar ile sınırlandırılmıştır.
  3. Büyükşehir belediyesi kurulan illerde, kırsal yerleşim yerlerinin (köylerin) mahalle statüsüne geçmesi nedeniyle, il özel idaresinin tüzel kişiliği korunarak görev alanı sadece bu yeni mahallelerdeki tarımsal hizmetlerle sınırlandırılmıştır.Cevap
  4. D
    İl özel idaresi, merkezi idare tarafından yürütülen eğitim, sağlık ve emniyet hizmetlerine ilişkin binaların yapımı, bakımı ve onarımı için bütçesinden ödenek ayırabilir ve bu yatırımları il genelinde gerçekleştirebilir.
  5. E
    İl çevre düzeni plânı; valinin koordinasyonunda, büyükşehir belediyeleri dışındaki illerde il özel idaresi ve belediye tarafından birlikte yapılır ve nihai karara bağlanmak üzere il genel meclisine sunulur.

Cevap

Büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idarelerinin tüzel kişiliğinin korunduğunu ve görev alanının sınırlandığını iddia eden ifade yanlıştır; çünkü bu illerde il özel idareleri tamamen kaldırılmıştır.
Büyükşehir belediyesi kurulan illerde (İstanbul ve Kocaeli hariç tüm büyükşehirlerde mülki sınır kuralı gereği) il özel idarelerinin tüzel kişiliği 6360 sayılı Kanun ile kaldırılmıştır. Dolayısıyla bu illerde il özel idaresinin 'kırsal mahallelerde görev yapmaya devam etmesi' hukuken mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
5302 sayılı Kanun'un 6. maddesindeki görev ayrımını analiz et.
Hizmetlerin 'il bütünü' (sağlık, eğitim vb.) ve 'belediye sınırı dışı' (yol, su vb.) olarak ikiye ayrıldığı görülür.
İl özel idaresinin yetki sınırlarını belirlemek için yasal dayanağı saptamak gerekir.
2
6360 sayılı Kanun'un büyükşehir sistemine etkisini değerlendir.
Büyükşehir belediyesi kurulan illerde il özel idarelerinin tüzel kişiliğinin sona erdiği saptanır.
Güncel idari yapıda büyükşehirlerde il özel idaresi diye bir birimin bulunmadığı bilgisini teyit etmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri karşılaştır.
Büyükşehirlerde il özel idaresinin devam ettiğini savunan seçeneğin yasal gerçekle çeliştiği bulunur.
Yanlış olan hukuki statü bilgisini elemek için karşılaştırma yapılır.

Anahtar Kavram

İl Özel İdaresinin Görev Alanı ve Büyükşehirlerdeki Statüsü
Bu soruyu puanla