Examkin

Soru

Zorluk: ZorKarar Verme Modelleri (Rasyonel, Artırımcı, Çöp Kutusu vb.)

Charles Lindblom, kamu politikası analizinde rasyonel-kapsamlı modeli "Kök Yöntemi" (Root Method), artırımcı modeli (inkrementalizm) ise "Dal Yöntemi" (Branch Method) olarak adlandırmıştır. Lindblom'a göre, artırımcı modelde (Dal Yöntemi) karar alma sürecinin rasyonel modelden (Kök Yöntemi) en temel teorik ayrışma noktası olan "araç-amaç analizi" (means-ends analysis) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Karar verici, önce hedefleri (amaçları) hiyerarşik bir düzende belirler; ardından bu hedeflere ulaştıracak en verimli araçları seçer.
  2. Uygun araçların seçimi ile ulaşılmak istenen amaçların belirlenmesi birbirinden ayrılmaz; bu iki süreç analiz aşamasında iç içe geçmiştir.Cevap
  3. C
    Karar verici, amaca ulaşmak için teknik olarak mümkün olan tüm alternatif araçları kapsamlı bir şekilde tarayarak optimal olanı belirler.
  4. D
    Araçlar her karar döngüsünde tamamen yenilenirken, kamu politikasının temel amaçları statik ve değişmez bir yapı sergiler.
  5. E
    Değerlerin ve amaçların netleştirilmesi, uygun politika araçlarının seçilmesinden önce tamamlanması gereken bir ön şarttır.

Cevap

Artırımcı modelde (Dal Yöntemi) uygun araçların seçimi ile ulaşılmak istenen amaçların belirlenmesi birbirinden ayrılmaz; bu iki süreç analiz aşamasında iç içe geçmiştir.
Doğru yanıt olan seçenek, Lindblom'un 'Dal Yöntemi'nde araç-amaç analizinin birbirinden kopuk olmadığını, aksine bir politikanın kabul edilebilirliğinin (amacın) o politika için mevcut olan araçlarla ve sağlanan mutabakatla doğrudan ilişkili olduğunu belirtir. Rasyonel modelin aksine, artırımcı modelde 'iyi politika', önceden belirlenmiş bir amaca verimli şekilde ulaşan değil, aktörlerin üzerinde uzlaşabildiği politikadır.

Adım Adım Çözüm

1
Lindblom'un 'Kök' ve 'Dal' yöntemleri arasındaki metodolojik farkı analiz edin.
Rasyonel (Kök) yöntemde amaçlar araçlardan önce gelir; Artırımcı (Dal) yöntemde ise bunlar birbirini sürekli etkiler.
Lindblom'a göre toplumsal değerler üzerinde uzlaşma sağlamak zor olduğundan, amaçlar ancak üzerinde mutabık kalınan araçlarla sınırlı kalır.
2
Araç-amaç analizi (means-ends analysis) kavramının artırımcı modeldeki işleyişini inceleyin.
Artırımcı modelde araçların seçimi, aynı zamanda hangi amaçların 'ulaşılabilir' olduğunu belirler (iç içe geçme/intertwining).
Karar vericiler tüm dünyayı analiz etmek yerine, ellerindeki araçlarla neler yapabileceklerine bakarak amaçlarını revize ederler.
3
Seçenekleri bu teorik çerçeveye göre eleyerek doğru tanımı bulun.
Araç ve amacın iç içe geçmiş olduğunu belirten seçenek, Lindblom'un 'Successive Limited Comparisons' (Ardışık Sınırlı Karşılaştırmalar) mantığıyla örtüşür.
Rasyonel modelde amaçlar bağımsız bir değişkendir, artırımcı modelde ise araçlara bağımlı bir değişkendir.

Anahtar Kavram

Lindblom'un Artırımcı Modelinde Araç ve Amacın İç İçe Geçmesi (Intertwining of Means and Ends)

İpuçları

1
Lindblom'un rasyonel modeli 'Kök', artırımcı modeli 'Dal' olarak adlandırmasının sebebi, analizin derinliği ve başlangıç noktası ile ilgilidir.
2
Rasyonel modelde amaçlar 'verilen' şeylerdir; ancak Lindblom'a göre siyaset dünyasında kimse amaçlar üzerinde tam uzlaşamaz, bu yüzden araçlar amaçları doğurur.
3
Artırımcı modelde 'iyi bir politika'nın testi, amacın gerçekleştirilmesi değil, paydaşların mutabakatıdır. Bu mutabakat araçlar ve amaçlar arasında mekik dokunarak sağlanır.

Daha Fazla Pratik

Lindblom'un 'Partizan Karşılıklı Uyum' (Partisan Mutual Adjustment) kavramının bu araç-amaç bütünleşmesindeki rolünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Karar Verme Modelleri (Rasyonel, Artırımcı, Çöp Kutusu vb.)

Bu konudan daha fazla soru