Examkin

Soru

Zorluk: Çok zor28 Şubat 1997 Süreci ve Siyasal Etkileri

28 Şubat 1997 süreci, Türk siyasal hayatında ordunun doğrudan yönetime el koymadığı ancak sivil otoriteyi Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararları ve Batı Çalışma Grubu (BÇG) gibi yapılarla denetim altına aldığı 'postmodern' bir müdahale olarak tanımlanır. Bu sürecin kurumsal işleyişi, meşruiyet zemini ve siyasal sonuçları dikkate alındığında, 28 Şubat sürecini 12 Eylül 1980 askeri darbesinden ve 12 Mart 1971 muhtırasından ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Müdahalenin anayasal bir organ olan MGK’nın 'tavsiye' kararları formunda başlatılması ve hükümetin hukuken görevde kalmasına rağmen 'silahsız kuvvetler' (medya, yargı, STK) aracılığıyla yaratılan toplumsal baskı ile istifaya zorlanması.Cevap
  2. B
    Türk Silahlı Kuvvetleri'nin hiyerarşik yapı içerisinde doğrudan yönetime el koyarak TBMM'yi feshetmesi ve tüm siyasi parti liderlerini gözetim altına alarak siyasal faaliyeti tamamen yasaklaması.
  3. C
    Genelkurmay Başkanlığı'nın hükümete bir muhtıra vererek kabinenin istifasını istemesi ve yerine partiler üstü, geniş tabanlı bir teknokratlar hükümetinin kurulmasını sağlaması.
  4. D
    Müdahalenin temel gerekçesinin ekonomik kriz ve asayişsizlik olması; çözüm olarak ise sivil hükümete 24 Ocak kararları gibi radikal bir ekonomik paketi uygulama zorunluluğunun dayatılması.
  5. E
    Müdahalenin sadece Cumhurbaşkanlığı seçim sürecine yönelik olması ve Genelkurmay Başkanlığı'nın web sitesinde yayımlanan bir bildiri ile sivil iradeye yönelik dolaylı bir uyarıda bulunulması.

Cevap

Müdahalenin anayasal bir organ olan MGK’nın 'tavsiye' kararları formunda başlatılması ve hükümetin hukuken görevde kalmasına rağmen 'silahsız kuvvetler' (medya, yargı, STK) aracılığıyla yaratılan toplumsal baskı ile istifaya zorlanması.
28 Şubat sürecini 'postmodern' kılan temel unsur, müdahalenin anayasal bir zemin olan MGK kararları üzerinden yürütülmesidir. Bu süreçte ordu, doğrudan silah gücüyle değil; üniversiteler, yargı organları (brifingler), medya kuruluşları ve sendikalar (beşli çete) gibi sivil unsurları mobilize ederek hükümeti (Necmettin Erbakan liderliğindeki REFAHYOL) iş yapamaz hale getirmiş ve sonunda istifasını sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
28 Şubat sürecinin temel mekanizmasını analiz et.
Sürecin 28 Şubat 1997'deki 9 saatlik MGK toplantısında alınan 18 maddelik kararlarla başladığı saptanır.
Müdahalenin kurumsal başlangıç noktasını belirlemek gerekir.
2
'Postmodern' nitelemesinin nedenini değerlendir.
Ordunun kışladan çıkıp doğrudan yönetime el koymak yerine, yargı brifingleri, medya desteği ve Batı Çalışma Grubu (BÇG) gibi gözetim mekanizmalarını kullandığı görülür.
Bu müdahale biçimi 1960 ve 1980 darbelerinden temel ayrım noktasıdır.
3
Diğer müdahale türleri (1971 ve 1980) ile karşılaştır.
1980'de doğrudan el koyma ve meclis fesihi, 1971'de ise muhtıra sonrası teknokrat hükümet ataması vardır. 1997'de ise sivil hükümet (REFAHYOL) bir süre daha görevde kalmış ancak istifaya zorlanmıştır.
Siyasi tarih sorularında kronolojik ve yöntemsel farklar belirleyicidir.

Anahtar Kavram

Postmodern Darbe Kavramı ve MGK Aracılığıyla Vesayet

Alternatif Yöntem

Süreçleri 'kurumsal devamlılık' üzerinden karşılaştırarak elemeniz mümkündür: Meclis kapatıldıysa 1980, teknokrat hükümet geldiyse 1971, web sitesi bildirisi varsa 2007, MGK kararları ve sivil baskı varsa 1997'dir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

28 Şubat 1997 Süreci ve Siyasal Etkileri

Bu konudan daha fazla soru