1980 Sonrası Türk Siyasal Hayatı
181 soru
yılında Refahyol Hükümeti'nin istifasıyla sonuçlanan Şubat süreci sonrasında kurulan ve siyasal literatürde "ANASOL-D" olarak adlandırılan . Cumhuriyet Hükümeti (III. Yılmaz Hükümeti) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
15 Temmuz 2016 darbe girişiminin bastırılmasının ardından ilan edilen Olağanüstü Hâl (OHAL) sürecinde, Türkiye'de sivil-asker ilişkilerini yeniden düzenlemek ve güvenlik bürokrasisini sivil otoritenin denetimine daha fazla sokmak amacıyla kapsamlı kurumsal değişikliklere gidilmiştir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu süreçte hayata geçirilen yapısal düzenlemelerden biridir?
28 Şubat 1997 tarihinde toplanan Milli Güvenlik Kurulu'nda (MGK) alınan kararlar ve sonrasında gelişen olaylar, Türk siyasal hayatında "postmodern darbe" kavramıyla ifade edilmiştir. Buna göre, 28 Şubat sürecini 12 Eylül 1980 askeri müdahalesinden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
12 Eylül 1980 askeri müdahalesi sonrasında ülke yönetimini üstlenen ve hem yasama hem de yürütme yetkilerini kendisinde toplayan Milli Güvenlik Konseyi'nin (MGK) kurumsal yapısı ve işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) görev yapan bir grup milletvekili, yürütme organının uyguladığı bazı makroekonomik politikalar üzerine Meclisin bilgi edinme ve denetim mekanizmalarını işletmek istemektedir.
2017 Anayasa değişiklikleriyle kurulan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin kuralları dikkate alındığında, bu milletvekillerinin aşağıdaki adımlardan hangisini atması anayasal olarak mümkün değildir?
Türkiye'de 2007 yılında, on birinci Cumhurbaşkanının seçimi sürecinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) yaşanan "367 toplantı yeter sayısı" tartışmaları ve ardından Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından yayımlanan "27 Nisan e-Muhtırası", siyasal sistemde derin bir tıkanıklığa yol açmıştır. Mevcut meclis aritmetiğiyle Cumhurbaşkanının seçilememesi üzerine, siyasi iktidar anayasa değişikliği paketini halkoylamasına sunmuştur.
Buna göre, yaşanan bu siyasi krizlerin aşılması amacıyla gerçekleştirilen 2007 Anayasa değişikliği referandumu ile Türk anayasal sisteminde yapılan en temel değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?
12 Eylül 1980 askeri müdahalesinin ardından, Türk siyasal hayatında yasama ve yürütme yetkileri Milli Güvenlik Konseyi (MGK) tarafından devralınmış ve anayasal düzeni yeniden tesis etmek amacıyla 1981 yılında bir Kurucu Meclis oluşturulmuştur.
Bu dönemin kurumsal yapısı ve anayasa yapım süreci dikkate alındığında, oluşturulan Kurucu Meclis ve Milli Güvenlik Konseyinin yetkileri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
12 Eylül 1980 askeri müdahalesinin ardından yeni bir anayasa yapmak üzere oluşturulan Kurucu Meclis'in yapısı, çalışma usulü ve 1982 Anayasası'nın kabul edilme süreciyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
2017 Anayasa değişikliği ile Türk siyasal hayatında yürütme organının yapısı köklü bir biçimde değişirken, bu değişime paralel olarak yargı yönetimini düzenleyen yüksek kurullarda da önemli kurumsal dönüşümler yaşanmıştır. Bu çerçevede, 1982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Türk siyasal tarihinde "367 krizi" ve "e-muhtıra" süreciyle tetiklenen, ardından 21 Ekim 2007 tarihinde halkoyuna sunularak kabul edilen 5678 sayılı Kanun kapsamındaki anayasa değişikliği paketiyle getirilen düzenlemeler arasında aşağıdakilerden hangisi yer *almaz*?
12 Eylül 1980 askeri müdahalesi sonrasında yürürlüğe giren ve geçiş dönemi hukuk düzenini belirleyen 2324 sayılı Anayasa Düzeni Hakkında Kanun'un hükümleri dikkate alındığında; Milli Güvenlik Konseyi (MGK) tarafından yayımlanan bildiri ve alınan kararların 1961 Anayasası karşısındaki hukuki konumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
19 Şubat 2001 tarihli Milli Güvenlik Kurulu toplantısında yaşanan "Anayasa kitapçığı fırlatma" hadisesi ile tetiklenen ekonomik kriz, toplumsal ve siyasal yapıda derin sarsıntılar yaratmıştır. Bu sürecin sonunda gerçekleşen 3 Kasım 2002 erken genel seçimlerinin Türk siyasal hayatı açısından en temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
2007 yılında 11. Cumhurbaşkanı'nın seçimi sürecinde yaşanan siyasal kilitlenme; meclis boykotu, 27 Nisan e-Muhtırası ve Anayasa Mahkemesinin "367 kararı" gibi birbiriyle doğrudan bağlantılı olaylardan oluşan bir kriz sarmalı yaratmıştır. Bu kriz, siyasal sistemin tıkanmasına yol açmış ve nihayetinde hem krizin aşılmasını hem de Türkiye'nin anayasal yapısında köklü bir değişimi beraberinde getirmiştir.
Söz konusu Cumhurbaşkanlığı krizinin çözülme usulü ve bu sürecin ardılı olan 2007 Anayasa Referandumu'nun işleyişi dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
12 Eylül 1980 askeri müdahalesinden sonra siyasal hayatın yeniden inşası sürecinde, 1983 genel seçimlerine giden yolda Milli Güvenlik Konseyi’nin (MGK) kullandığı 'veto yetkisi' en kritik denetim araçlarından biri olmuştur. 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu ve ilgili MGK kararları uyarınca uygulanan bu denetim mekanizmasının mahiyeti ve 1983 seçimleri üzerindeki belirleyici etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Türkiye'nin demokrasi tarihinde son derece kritik bir dönüm noktası olan ve oyların yaklaşık %50,1'inin "evet" çıkması gibi çok küçük bir farkla kabul edilen bir halkoylaması gerçekleştirilmiştir. Bu oylamanın temel amacı; 1982 Anayasası'nın Geçici 4. maddesi ile siyaset sahnesinden zorunlu olarak uzaklaştırılan Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Necmettin Erbakan ve Alparslan Türkeş gibi liderlerin demokratik yarışa yeniden katılabilmelerini sağlamaktı.
Paragrafta bahsedilen ve eski siyasi aktörlerin parti kurma ile yönetme süreçlerine resmen dönmesine zemin hazırlayan bu siyasal gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Anayasası’nın Geçici . maddesi ile Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Necmettin Erbakan ve Alparslan Türkeş gibi liderlere getirilen siyasi yasakların kaldırılmasına ilişkin anayasa değişikliği süreci, iktidar ve muhalefet partileri arasındaki görüş ayrılıkları neticesinde halk oylamasına götürülmüştür. Eylül tarihinde gerçekleştirilen bu referandumun sonuçları ve etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
28 Şubat 1997 süreci, Türk siyasal hayatında ordunun doğrudan yönetime el koymadığı ancak sivil otoriteyi Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararları ve Batı Çalışma Grubu (BÇG) gibi yapılarla denetim altına aldığı 'postmodern' bir müdahale olarak tanımlanır. Bu sürecin kurumsal işleyişi, meşruiyet zemini ve siyasal sonuçları dikkate alındığında, 28 Şubat sürecini 12 Eylül 1980 askeri darbesinden ve 12 Mart 1971 muhtırasından ayıran temel fark aşağıdakilerden hangisidir?
19 Şubat 2001 tarihli Millî Güvenlik Kurulu toplantısında Cumhurbaşkanı ve Başbakan arasında yaşanan gerginlikle tetiklenen ekonomik krizin, Türkiye'deki yerleşik siyasi partiler ve parlamento yapısı üzerindeki en temel siyasal sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Yeni anayasal düzenin inşası amacıyla Milli Güvenlik Konseyi ve Danışma Meclisinden oluşan ikili bir Kurucu Meclis yapısının benimsendiği anayasallaşma ve sivil siyasete dönüş aşamasında, 'geçiş dönemi' uygulamaları önemli bir yer tutmuştur. Kurumsal yetki dağılımı ve halkoylaması dinamikleri dikkate alındığında, 1982 Anayasası'nın hazırlık ve kabul sürecine ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
2007 yılında Türk siyasal hayatında yaşanan "367 krizi" ve Anayasa Mahkemesinin bu yöndeki iptal kararı, parlamentonun çalışma usulleri üzerinde ciddi bir hukuki tıkanıklığa yol açmıştır. Bu kilitlenmeyi kalıcı olarak gidermek amacıyla 21 Ekim 2007 referandumu ile kabul edilen anayasa değişikliği paketinde, Anayasa'nın "Toplantı ve Karar Yeter Sayısı" başlıklı 96. maddesinde yapılan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?