Soru

Zorluk: ZorKarma Tarama Modeli (Etzioni)

Amitai Etzioni tarafından geliştirilen Karma Tarama (Mixed Scanning) Modeli, rasyonel-kapsamlı modelin karşılaştığı kapasite ve bilgi işlem sorunları ile artırımcı modelin eleştirilen muhafazakâr ve vizyonsuz yapısı arasında bir orta yol bulmayı amaçlar. Bu modelin karar alma hiyerarşisi ve kaynak yönetimi mantığı dikkate alındığında, stratejik bir kamu politikası tasarımı sürecinde 'temel kararlar' ile 'ayrıntılı (artırımcı) kararlar' arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Temel kararlar, rasyonel bir bakış açısıyla politikanın genel çerçevesini ve yönünü çizerken; ayrıntılı kararlar, bu temel yönelim dahilinde küçük adımlarla uygulama ve hazırlık süreçlerini yürütür.Cevap
  2. B
    Ayrıntılı kararların zaman içerisinde birikmesi ve karşılıklı uyum sağlaması sonucunda, temel kararlar rasyonel bir analiz gerektirmeksizin kendiliğinden oluşur.
  3. C
    Karar vericiler, kıt kaynakları verimli kullanmak adına hem temel hem de ayrıntılı kararların analizinde aynı derinlikte ve kapsamda bir veri taraması yapmak zorundadır.
  4. D
    Model, kriz ve belirsizlik dönemlerinde rasyonel taramayı tamamen devre dışı bırakarak yalnızca geçmiş deneyimlere dayanan ayrıntılı kararların alınmasını savunur.
  5. E
    Temel kararlar sınırlı rasyonellik ilkesine göre bürokrasi tarafından alınırken, ayrıntılı kararlar yalnızca siyasi aktörlerin pazarlık süreçleri sonucunda belirlenir.

Cevap

Temel kararların stratejik yönü rasyonel bir yaklaşımla belirlediği, ayrıntılı kararların ise bu yön doğrultusunda operasyonel adımları oluşturduğu seçenek doğrudur.
Karma Tarama Modeli, karar vermeyi bir uydu gözlemine benzetir. Temel kararlar geniş bir açıyla dünyayı gözlemleyip 'nereye bakılacağını' seçerken (rasyonel unsur), ayrıntılı kararlar seçilen o dar alan üzerinde derinlemesine ve küçük adımlarla inceleme yapar (artırımcı unsur). Bu nedenle, stratejik ana yönün temel kararlarla, operasyonel detayların ise ayrıntılı kararlarla yönetilmesi modelin temel işleyişidir.

Adım Adım Çözüm

1
Modelin kökenini analiz etme
Karma Tarama Modeli, Rasyonel-Kapsamlı Model ve Artırımcı Model'in bir sentezidir.
Etzioni, rasyonel modelin gerçekçi olmadığını, artırımcı modelin ise toplumsal değişimi engellediğini savunur.
2
Karar türlerini sınıflandırma
Temel Kararlar (Fundamental Decisions) ve Ayrıntılı Kararlar (Bit-level/Incremental Decisions) olarak iki seviye belirlenir.
Bu ayrım, kaynakların nereye odaklanacağını belirleyen 'tarama' (scanning) mantığının temelidir.
3
İşlevsel hiyerarşiyi kurma
Temel kararlar ana rotayı çizer (rasyonel benzeri), ayrıntılı kararlar rotayı uygular veya rotaya hazırlar (artırımcı).
Ayrıntılı kararlar, temel kararların sunduğu bağlam içinde anlam kazanır ve onu destekler.

Anahtar Kavram

Karma Tarama Modeli'nde Karar Hiyerarşisi

Daha Fazla Pratik

Charles Lindblom'un artırımcı modeli ile Etzioni'nin modeli arasındaki temel farkları kıyaslayan sorulara odaklanın.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla