Examkin

Soru

Zorluk: ZorOtorite Kavramı ve Tipleri

Bir ülkede siyasi erki elinde bulunduran askerî konsey, halkın yönetim ilkelerine olan inancını ve rızasını tamamen yitirmesine rağmen, kolluk kuvvetlerinin zora dayalı kapasitesini kullanarak düzeni sürdürmektedir. Diğer tarafta, hiçbir resmi makamı veya maddi zorlayıcı gücü bulunmayan sürgündeki bir muhalif lider; kitleleri olağanüstü kişisel vizyonu, hitabet yeteneği ve kurtarıcı misyonuyla harekete geçirmekte, milyonlarca insan onun talimatlarına gönüllü bir inançla itaat etmektedir.

Max Weber'in siyaset sosyolojisi kavramları çerçevesinde, bu durumla ilgili aşağıdaki analizlerden hangisi doğrudur?

  1. Askerî konsey yalnızca bir iktidar (güç) kullanımı sergilerken, sürgündeki lider karizmatik otorite örneği oluşturmaktadır.Cevap
  2. B
    Askerî konseyin uygulamaları kolluk kuvvetlerine dayandığı için yasal-ussal otorite kapsamında değerlendirilir.
  3. C
    Her iki aktör de halk üzerinde farklı araçlarla tahakküm kurduğu için her ikisinin durumu da siyaset biliminde otorite olarak tanımlanır.
  4. D
    Sürgündeki lider resmi bir yasama pozisyonuna sahip olmadığı için meşruiyeti yoktur, dolayısıyla yalnızca bir iktidar mücadelesi yürütmektedir.
  5. E
    Askerî konsey statükoyu koruduğu için geleneksel otoriteyi, muhalif lider ise düzeni değiştirmek istediği için yasal-ussal otoriteyi temsil etmektedir.

Cevap

Askerî konseyin yalnızca bir iktidar kullanımı sergilediği, sürgündeki liderin ise karizmatik otorite örneği oluşturduğunu ifade eden seçenektir.
Doğru cevap, askerî konseyin sadece iktidar kullanımını temsil ettiğini, muhalif liderin ise karizmatik otorite örneği olduğunu belirten seçenektir. Max Weber'in siyaset sosyolojisinde iktidar (güç), bir toplumsal ilişkide kendi iradesini direnişe rağmen dayatabilme yeteneğidir. Otorite ise meşru iktidardır; yani insanların o emre uymayı bir ödev olarak gördüğü, rızaya dayalı itaattir. Parçada konseyin rızayı kaybettiği ve sadece zor kullandığı belirtildiğinden konsey otorite değil, çıplak iktidardır. Diğer tarafta, muhalif lider hiçbir maddi gücü olmamasına rağmen kitleleri kişisel özellikleriyle (hitabet, vizyon) ve gönüllülük esasıyla yönlendirdiği için Weber'in tipolojisindeki 'Karizmatik Otorite'nin kusursuz bir örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki askerî konseyin durumunu kavramsal olarak analiz etme
Halkın rızası olmadığı ve tamamen zora dayandığı için 'otorite' niteliğini kaybettiği, yalnızca 'iktidar' (güç/kudret) kullandığı belirlenir.
Max Weber'e göre bir iktidarın otorite sayılabilmesi için 'meşruiyet' (itaat edenlerin gönüllü rızası ve inancı) şarttır.
2
Metindeki sürgündeki liderin durumunu kavramsal olarak analiz etme
Olağanüstü kişisel vizyon, hitabet ve gönüllü inanca dayalı bir itaat sağladığı için 'karizmatik otorite' tanımına tam olarak uyduğu tespit edilir.
Karizmatik otoritede meşruiyetin kaynağı yasalar veya gelenekler değil, liderin olağanüstü ve kurtarıcı niteliklerine duyulan sarsılmaz inançtır.
3
Seçenekleri bu iki temel tespitle karşılaştırma
Birinci aktörün salt iktidar, ikinci aktörün ise karizmatik otorite olarak doğru sınıflandırıldığı tek seçeneğe ulaşılır.
İktidar ve otorite arasındaki temel meşruiyet farkını doğru yansıtan yegane yargı budur.

Anahtar Kavram

İktidar ve Otorite Ayrımı / Max Weber'in Otorite Tipleri
Bu soruyu puanla

Konular

Otorite Kavramı ve Tipleri

Bu konudan daha fazla soru