Soru

Zorluk: ZorOtorite Kavramı ve Tipleri

Max Weber’in siyaset sosyolojisinde geliştirdiği otorite tipolojisine göre, yasal-rasyonel otorite modern devletin ve bürokrasinin temelini oluşturur. Bu otorite tipinde meşruiyet, rasyonel bir şekilde kurgulanmış anonim kurallara dayanırken; idari aygıtın işleyişi de şahsilikten uzak, nesnel kriterlere göre belirlenir.

Buna göre, yasal-rasyonel otorite ve bu otoritenin temel idari aracı olan bürokrasi modeli için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    Yetki kullanımı, liyakat esasına dayalı bir hiyerarşiyi ve teknik uzmanlaşmayı gerektirir.
  2. B
    Yönetim aygıtı ile yöneticinin şahsi serveti ve özel yaşam alanı birbirinden kesin çizgilerle ayrılmıştır.
  3. C
    İtaat ilişkisi, makamı işgal eden kişinin şahsi niteliklerinden ziyade genel ve soyut hukuk kurallarına yöneliktir.
  4. İdari kadro, yöneticinin şahsi hizmetkarlarından veya sadakat bağıyla bağlı aile üyelerinden oluşur.Cevap
  5. E
    Karar alma ve uygulama süreçleri, önceden belirlenmiş yazılı kurallar ve prosedürler çerçevesinde yürütülür.

Cevap

İdari kadronun yöneticinin şahsi hizmetkarlarından veya aile üyelerinden oluşması özelliği, yasal-rasyonel otoriteye değil; geleneksel otoritenin bir biçimi olan patrimonyalizme aittir.
Doğru yanıt olan idari kadronun şahsi hizmetkarlardan oluşması ifadesi, Max Weber'in geleneksel otorite (özellikle patrimonyalizm) tanımlamasına aittir. Yasal-rasyonel otoritede ise idari kadro (bürokrasi), şahsi bağımlılıkla değil, liyakat ve yasal statü ile belirlenen profesyonellerden oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Otorite tipinin belirlenmesi
Soru yasal-rasyonel otorite ve bürokrasi modelini sorgulamaktadır.
Yasal-rasyonel otorite; gayrişahsilik, liyakat ve yazılı kurallar üzerine kuruludur.
2
Seçeneklerin Weberyen kriterlerle karşılaştırılması
A, B, C ve E seçenekleri rasyonel bürokrasinin (modern devletin) karakteristik özelliklerini yansıtırken, D seçeneği geleneksel yapıları yansıtmaktadır.
Patrimonyal yönetimde kamu işleri ile hükümdarın şahsi işleri iç içe geçmiştir, idari kadro ise 'efendi'ye şahsen bağlıdır.

Anahtar Kavram

Gayrişahsilik ve Bürokratik İdare

Daha Fazla Pratik

Karizmatik otoritenin rutinleşmesi (routinization of charisma) sürecinde otoritenin nasıl yasal-rasyonel veya geleneksel tipe dönüştüğünü inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla