Examkin

Soru

Zorluk: OrtaKişi Hakları: Fiziki ve Manevi Bütünlük Hakları

1982 Anayasası’nın 'Kişinin dokunulmazlığı, maddi ve manevi varlığı' başlıklı 17. maddesinde güvence altına alınan yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkı; Jellinek’in statü kuramı çerçevesinde yapılan bilimsel sınıflandırmada aşağıdakilerden hangisinin kapsamında yer alır?

  1. Negatif statü haklarıCevap
  2. B
    Pozitif statü hakları
  3. C
    Aktif statü hakları
  4. D
    Sosyal haklar
  5. E
    Siyasi haklar

Cevap

Yaşama, maddi ve manevi varlığı koruma ve geliştirme hakkı, devletin bireyin özel alanına müdahale etmemesini gerektiren bir 'negatif statü hakkı'dır.
Negatif statü hakları, bireyin devlet tarafından dokunulamayacak, müdahale edilemeyecek özel alanını koruyan haklardır. 1982 Anayasası'nın 17. maddesinde düzenlenen haklar, niteliği gereği devletin kişiye yönelik saldırılarını yasakladığı ve bireye bir hürriyet alanı tanıdığı için bu kategoride yer alır.

Adım Adım Çözüm

1
Maddenin anayasal sistematiğini incelemek
17. maddenin Anayasa'nın 'Temel Haklar ve Ödevler' kısmının ikinci bölümü olan 'Kişi Hakları ve Ödevleri' başlığı altında yer aldığı tespit edilir.
Anayasa'da hakların bulunduğu bölümler, o hakkın niteliği ve devletle olan ilişkisi hakkında temel bilgi verir.
2
Jellinek'in statü kuramındaki tanımları uygulamak
Negatif statü haklarının (status libertatis), devletin karışamayacağı bir 'hürriyet alanı' çizdiği hatırlanır.
Kişi hakları, bireyi devlete karşı koruyan ve devletin 'durması' gereken alanı temsil eder.
3
Madde içeriği ile statü tipini eşleştirmek
Yaşama ve vücut bütünlüğü hakkı, devletin müdahale etmemesi gereken en temel kişisel dokunulmazlık alanı olduğu için negatif statü hakkı olarak nitelendirilir.
Maddede geçen 'geliştirme' ifadesi bazen devletten destek beklenen bir hakmış gibi algılansa da, sistematik olarak devletin bu sürece engel olmamasını ifade eden bir negatif haktır.

Anahtar Kavram

Jellinek Statü Hakları Tasnifi
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Kişi Hakları: Fiziki ve Manevi Bütünlük Hakları

Bu konudan daha fazla soru