Siyaset biliminde parti sistemlerini hem niceliksel (parti sayısı) hem de niteliksel (ideolojik mesafe) açılardan inceleyen Giovanni Sartori; merkezdeki partilerin zayıf kaldığı, sistem karşıtı partilerin varlık gösterdiği ve siyasal rekabetin merkeze yönelmek yerine merkezden dışa doğru (santrifüj) işlediği yapıyı "kutuplaşmış çoğulculuk" olarak kavramsallaştırmıştır.
Maurice Duverger'nin "seçim sistemlerinin parti sistemleri üzerindeki etkileri" konusundaki kuramsal çerçevesi (Duverger Kanunları) göz önüne alındığında, yukarıda özellikleri verilen parti sisteminin kurumsal temelini oluşturan ve çok partili bir yapıyı teşvik eden seçim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
- ATek isimli ve tek turlu çoğunluk sistemi
- Bİki turlu çoğunluk sistemi
- Nispi temsil sistemiCevap
- DDar bölge sistemi
- EListe usulü çoğunluk sistemi
Cevap
Nispi temsil sistemi, toplumsal fraksiyonların ve ideolojik farklılıkların parlamentoda bağımsız olarak temsil edilmesine olanak sağladığı için Sartori'nin tanımladığı kutuplaşmış çoğulculuk sisteminin kurumsal motoru görevini görür.
Nispi temsil sistemi, azınlık oylarının ve küçük partilerin parlamentoda temsil edilmesini kolaylaştıran bir yapıya sahiptir. Bu durum, partilerin merkeze doğru kayıp ılımlılaşması yerine, kendi ideolojik tabanlarını koruyarak merkezden kaçış (santrifüj) stratejisi izlemelerine zemin hazırlar. Sartori'nin 'kutuplaşmış çoğulculuk' olarak tanımladığı, 5-6'dan fazla partinin olduğu ve ideolojik mesafenin genişlediği sistemler, Duverger'nin teorisinde nispi temsil sisteminin bir sonucu olarak görülür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Duverger Kanunları ve Sartori Parti Tipolojisi Sentezi