Examkin

Soru

Zorluk: ZorParti Sistemleri

Giovanni Sartori’nin parti sistemleri tipolojisinde yer alan; partiler arası ideolojik mesafenin geniş olduğu, merkez partilerinin zayıfladığı ve siyasal rekabetin uçlara doğru kaydığı (merkezkaç) 'aşırı çoğulculuk' (polarized pluralism) sisteminin kurumsal ve yapısal zeminiyle ilgili olarak, Maurice Duverger’nin seçim sistemleri kuramına göre aşağıdakilerden hangisi bu yapının ortaya çıkmasındaki temel faktör olarak kabul edilir?

  1. Nispi temsil sisteminin, toplumsal bölünmeleri parlamentoya doğrudan taşıyarak küçük ve ideolojik açıdan uzlaşmaz partilerin varlığını korumasına ve sistemin parçalanmasına zemin hazırlamasıCevap
  2. B
    Tek turlu çoğunluk sisteminin 'psikolojik etkisi' sayesinde seçmenlerin oylarını boşa harcamama güdüsüyle sadece merkezdeki büyük partilere yönelmesi
  3. C
    İki turlu çoğunluk sisteminin 'ittifaklar yasası' gereği partileri seçim öncesinde ortak platformlarda buluşmaya ve ideolojik uçlardan kaçınmaya zorlaması
  4. D
    Dar bölge sisteminin, yerel düzeyde 'iki partili' bir yarış doğurarak ulusal düzeyde ideolojik çeşitliliği baskılaması ve aşırı partileri elemesi
  5. E
    Liste usulü çoğunluk sisteminin, iktidar partisinin parlamentoda aşırı temsil edilmesini sağlayarak muhalefet partilerinin sistem dışına itilmesine neden olması

Cevap

Nispi temsil sisteminin, toplumsal bölünmeleri parlamentoya doğrudan taşıyarak küçük ve ideolojik açıdan uzlaşmaz partilerin varlığını korumasına ve sistemin parçalanmasına zemin hazırlaması
Doğru seçenek, Maurice Duverger'nin nispi temsil sisteminin çok partililiği teşvik ettiği yönündeki yasasını, Giovanni Sartori'nin aşırı kutuplaşmış çok partili sistem (aşırı çoğulculuk) analiziyle doğru şekilde birleştirir. Nispi temsil, barajların düşük veya olmadığı durumlarda toplumsal ayrışmaları parlamentoya yansıtarak merkezkaç rekabetin ve ideolojik mesafenin artmasına olanak tanıyan yapısal bir zemin oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Sartori'nin 'aşırı çoğulculuk' kavramının ayırt edici özelliklerini belirle.
Aşırı çoğulculuk; yüksek kutuplaşma, merkezkaç (centrifugal) rekabet ve sistem dışı muhalefet ile karakterize edilir.
Soruda istenen parti sisteminin doğasını anlamak için Sartori'nin kriterlerini netleştirmek gerekir.
2
Duverger'nin seçim sistemleri ve parti sayıları arasındaki sosyolojik yasalarını hatırla.
Nispi temsil sistemi çok partililiğe, tek turlu çoğunluk sistemi ise iki partili sisteme yol açar.
Sartori'nin sayısal ve ideolojik analizine zemin hazırlayan yapısal faktör olan seçim sistemini tespit etmek gerekir.
3
İki kuramı sentezleyerek aşırı çoğulculuğun yapısal gerekçesini saptayıp doğru seçeneğe ulaş.
Nispi temsilin parçalayıcı etkisi, ideolojik uçlardaki partilerin parlamentoda temsil edilmesini sağlayarak aşırı çoğulculuğun kurumsal zeminini oluşturur.
Duverger'nin PR (Nispi Temsil) yasası, Sartori'nin çok partili ve kutuplaşmış sisteminin ortaya çıkması için gerekli mekanik koşulu sağlar.

Anahtar Kavram

Duverger ve Sartori Sentezi: Seçim Sistemlerinin Parti Sistemleri Üzerindeki Etkisi

Daha Fazla Pratik

Sartori'nin 'Ilımlı Çoğulculuk' ve 'Aşırı Çoğulculuk' modellerini ideolojik kutuplaşma ve koalisyon dinamikleri açısından karşılaştıran bir çalışma yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Parti Sistemleri

Bu konudan daha fazla soru